02/05/2013

VĂN HÓA Á ĐÔNG VỚI CON ĐƯỜNG TẠO DỰNG DÂN CHỦ

Tác giả: Unknown viết lúc 02/05/2013 | 2.5.13

Mõ Làng 

Dân chủ là một khái niệm chính trị học có nguồn gốc từ thời kì Hy lạp cổ đại (từ trước công nguyên). Về phương diện ngữ nghĩa thì Dèmokratia (tiếng Hy Lạp), Democracy (tiếng Anh) hay Democratie (tiếng Pháp) đều có nghĩa là quyền lực, sự thống trị, nền cai trị của người bình dân. Nó được biểu hiện theo nghĩa đối lập với chế độ độc tài. 

Ngày nay, khái niệm dân chủ hiện đại đã mang nhiều nội dung mới mẻ, rộng rãi hơn. Ý niệm dân chủ thường được đồng nhất với ý niệm bình đẳng. Và thực chất của bình đẳng là sự thừa nhận cho mọi người có cùng phẩm giá có sự hưởng thụ như nhau, mọi người đều đạt được hạnh phúc. 

Nền dân chủ lâu đời của phương Tây được xây dựng trên một số tín điều, huyền thoại và giá trị với việc tuyệt đối hóa con người cá nhân. Gần như ngược lại với nhận thức của phương Đông, nền dân chủ phương Tây lấy cá nhân làm trung tâm và nhấn mạnh rằng cá nhân quan trọng hơn cộng đồng, tự do là tối thượng, quyền con người là thiêng liêng bất khả xâm phạm. Trên nền văn hóa truyền thống đó, Hiến pháp, luật pháp được xây dựng sao cho thể hiện được quyền thiêng liêng là của cá nhân, nguồn gốc quyền lực chính trị là nhân dân, mọi chính quyền đều bị giới hạn bởi luật pháp và nhân dân. Quan hệ xã hội giữa người dân với quyền lực nhà nước là quan hệ đối địch theo quan niệm sự cai trị ít là cai trị tốt. Vì vậy ở đây, dân chủ thực sự là một biện pháp để ngăn ngừa bất kì cá nhân hay nhóm nào thực thi quá nhiều quyền lực, chứ không đơn giản là biện pháp để người ta nắm quyền lực. 

Ưu điểm của xã hội dân chủ là nó hạn chế quyền lực, giới hạn sự can thiệp của nhà nước, ủng hộ quyền tự do ngôn luận, đa đảng,đa tổ chức, công nhận quyền được phê phán đảng cầm quyền, công nhận các quyền cơ bản của công dân. Nó nâng vị thế người dân lên cao trong cấu trúc xã hội. Câu nói nhân dân được phép làm những gì mà luật pháp không cấm, nhà nước chỉ được làm những gì luật pháp cho phép là được đúc kết từ giá trị văn hóa phương Tây chứ không phải từ phương Đông. 

Do có lịch sử ra đời lâu dài và đã ăn sâu vào nhân dân như một đặc trưng văn hóa nên người dân phương Tây có ý thức sâu sắc và đầy đủ hơn người phương Đông về dân chủ. Họ ý thức rõ quyền của mình trong đời sống xã hội. Đồng thời, họ nhận thức rõ giới hạn quyền dân chủ, quyền tự do của mình đến đâu và rất tôn trọng quyền lực chính quyền và tự do của người khác. 

Trong lịch sử, châu Á chưa trải qua nền dân chủ. Nền văn hóa lâu đời của nó đã làm nên những giá trị cổ truyền, tạo ra sự khác biệt căn bản với các giá trị phương Tây. Tuy nhiên, văn hóa phương Đông có xu hướng ngăn cản, trì hoãn và không tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển dân chủ. 

Chẳng hạn, trong những giá trị tư tưởng văn hóa lớn ở phương Đông thì Khổng Giáo chiếm vị trí hàng đầu. Văn hóa Khổng Giáo, Nho Giáo và các biến thể của nó nhấn mạnh rằng nhóm, cộng đồng có ưu thế hơn cá nhân, uy quyền có sức mạnh hơn tự do, trách nhiệm có ưu thế hơn quyền con người. Từ hàng ngàn năm nay, những giá trị như tam cương, ngũ thường, tam tòng, tứ đức… đã trở thành chuẩn mực đạo đức, nguyên tắc ứng xử của người phương Đông. 

Thực tế lịch sử phương Đông cho thấy, ở phương Đông không tồn tại truyền thống quyền con người chống lại nhà nước. Ở mức độ mà các quyền cá nhân được thừa nhận thì chúng được xem là do nhà nước ban cho, chứ không phải là nhà nước phải công nhận và tôn trọng. Sự hòa hợp và hợp tác, thậm chí là quy thuận nhau được ưa chuộng hơn là bất đồng và cạnh tranh. Sự duy trì và tôn trọng các tôn ti trật tự được coi là những giá trị căn bản chứ không phải là tự do, tự quyết. Mâu thuẫn giữa các tư tưởng, các nhóm và các đảng phái bị coi là nguy hiểm. Chính vì vậy, tâm lí cam chịu là đặc trưng của người phương Đông. 

Trong lịch sử xã hội châu Á, những tư tưởng dân chủ cùng làn sóng dân chủ hóa chỉ mới xuất hiện vào nửa sau thế kỉ XX cùng với trào lưu phi thực dân hóa. Sau khi giải phóng đất nước khỏi ách thực dân, hầu hết các quốc gia châu Á đã nhấn mạnh vào nền độc lập đi kèm với phổ thông đầu phiếu, nhưng cả chính quyền lẫn người dân không có kinh nghiệm lịch sử trước đó về tự do hóa, dân chủ hóa. Vì vậy, chính thể thì mày mò tìm con đường đi cho phù hợp. Còn dân chúng thì không biết quyền dân chủ là của mình và thái quá khi hiểu về tự do. 

Từ cách nhìn tổng quát về nền dân chủ phương Tây và phương Đông nói trên có thể nhận dạng một số đặc điểm chung cho nền dân chủ phương Đông như sau: 

-Ở phương Đông, ý thức cộng đồng là nét nổi bật. Lợi ích cộng đồng bao giờ cũng ở trên lợi ích cá nhân. Trong đó, người ta nhấn mạnh tới trách nhiệm cá nhân với cộng đồng hơn là các quyền cá nhân. Điều này giải thích vì sao ở phương Đông, chủ nghĩa dân tộc có khi bị đẩy lên đến cực đoan, bất chấp dư luận, thông lệ quốc tế. Phụng sự tổ quốc là bổn phận được công dân coi là tất yếu. Khi quốc gia dân tộc bị đe dọa thì cá nhân có thể quên đi lợi ích của mình và một lòng một dạ phục vụ quốc gia, dân tộc. Tuy vậy, trong đối nội, cách mạng xã hội để thay đổi chính thể không diễn ra một cách dễ dàng như ở phương Tây. Phần lớn đều lựa chọn phương pháp thay máu dần dần, trị bênh cứu người hơn là những liệu pháp sốc. Có lẽ ở phương Đông, duy nhất chỉ có Thái Lan là nơi thường xuyên xảy ra cách mạng thay đổi chính thể theo kiểu phương Tây. Điều này có căn nguyên từ việc tiếp nhận dân chủ kiểu Mĩ, một nước đồng minh của Thái. Tuy nhiên, nếu không có sự ủng hộ của nhà Vua và bảo trợ Mĩ thì cách mạng cũng khó thành công. 

-Các nền dân chủ châu Á đều thừa nhận rộng rãi và rất tôn trọng đối với quyền uy và tôn ti trật tự. Sự đối địch với nhà nước và người cầm quyền được coi là không bình thường. Ngược lại cần phải duy trì mối quan hệ tôn trọng, cân bằng và hài hòa với quyền uy. Chính quyền là cái gì đó thiêng liêng, bất khả xâm phạm. Nhất là, khi chính quyền đó đã từng giải phóng và mang lại lợi ích cho họ. Điều này giải thích lí do vì sao vận động dân chủ đối với người phương Đông là rất khó khăn. Họ không có truyền thống đối địch, chống lại nhà nước, chống lại lãnh tụ. Cùng với tâm lí đã nói trên, tệ sùng bái cá nhân như một căn bệnh nan y và chuẩn mực về tôn ti trật tự như là một thứ mặc nhiên. Lãnh tụ tối cao được tôn thờ như một ông thánh, những giáo huấn của lãnh tụ được coi như chân lí. Lớp trẻ khó có thể chen chân vào chính trường và đôi khi trở thành dị biệt nếu cố thể hiện mình. Nó cho thấy câu trả lời cho câu hỏi vì sao đa số nhân dân, kể cả đảng viên nhận thấy sai lầm, khuyết điểm của chính đảng cầm quyền, nhưng vẫn chờ đợi ở đảng một sự thay đổi hơn là một cuộc giải phẫu. 

- Dù là hình thức chính thể nào thì vẫn có một trung tâm quyền uy. Nếu là đa đảng thì trên nó còn có chế độ nhà vua (như Nhật, Thái Lan, Căm Pu chia…). Hoặc là đảng thống trị có thể cầm quyền lâu dài, và bao giờ cũng là đảng trung tâm. Những đảng này thường đã lãnh đạo dân chúng giành độc lập và lãnh đạo các phong trào dân tộc rộng lớn khác. Nó có lợi thế, các đảng cầm quyền thường là người đầu tiên huy động và xây dựng các tổ chức quần chúng và lãnh đạo nó (như Trung Quốc, Việt Nam, In đô nê xia, Sin ga po, Triều tiên, ..). Điều này cho thấy cơ sở chính trị của đảng cầm quyền chiếm ưu thế tuyệt đối, không dễ gì một sớm một chiều thay đổi được tương quan lực lượng. Vì vậy, quyền lực tinh thần của đảng thống trị là khá bền vững. Dẫu cho, ở một số quốc gia có sự thay đổi chính thể nhưng thường không đi liền với thay đổi quyền lực. Phương Đông không có truyền thống đa đảng theo lối đa cực. Nếu có thì cũng chỉ là hình thức tô vẽ thêm cho tính hợp pháp của một đảng độc quyền mà thôi. 

-Hầu hết các nền dân chủ phương Đông đều có một chế độ tập trung quan liêu và một nhà nước mạnh. Chế độ quan liêu ấy đóng vai trò chủ yếu trong sự phát triển đất nước. Vì vậy các nhà nước mạnh của các quốc gia dân chủ phương Đông cũng là những nhà nước theo chủ nghĩa can thiệp và được coi là đầu tàu của sự phát triển kinh tế. Khác với phương Tây, nhà nước chỉ đóng vai trò dịch vụ điều hòa lợi ích, ở phương Đông, nhà nước can thiệp rất sâu vào định hướng, cơ cấu và chính sách kinh tế. Vì vậy, kinh tế là nền tảng của chính trị, đường lối kinh tế đúng đắn hay sai lầm là căn nguyên của sự tồn vong chế độ. Điều này cho thấy, ở phương Đông, làm chậm lại hoặc phá sản nền kinh tế có thể tạo nên sức mạnh sản sinh ra những quá độ dân chủ có đảng thống trị kiểu phương Đông sang dân chủ có đảng cạnh tranh kiểu phương Tây. Dấu hiệu này rất rõ khi ở Việt Nam, chính đảng cầm quyền suy thoái, tha hóa khá phổ biến và kéo dài ở các cấp, nhưng trong dân chúng chỉ xuất hiện những lời ca thán. Trong lúc đó, chỉ trong hai năm kinh tế bi bét, sa sút tiếng nói đòi thay đổi chính thể rất găy gắt. 

Con đường mà các vị trí thức nhóm 72 và những nhóm có xu hướng đối lập khác đang đi là phương pháp tạo dựng dân chủ kiểu phương Tây. Họ chỉ chăm chắm vào việc công kích chính thể, hy vọng vào một cuộc nổi dậy của dân chúng. Vì vậy họ sẽ thất bại nếu ĐCS làm tốt cuộc lột xác chống tham nhũng, hạ nhiệt sự bất bình của dân chúng và cải cách kinh tế. 

14 nhận xét

18:16 2 tháng 5, 2013 Reply

tình hình dân chủ trên đất nước Việt Nam đã được áp dụng trên toàn địa phương, hiện nay người dân đều được tham gia sửa đổi hiến pháp và đều được đi bầu cử. đó không phải là dân chủ trên đất nước Việt Nam Hay sao.

18:45 2 tháng 5, 2013 Reply

dân chủ là gì ? khái niệm này còn khiến nhiều người hoang mang, dân chủ là dân làm chủ mọi hoạt động của nhà nước, góp ý sửa hiến pháp, bầu cử, ... thế nên cần phải phổ biến chế độ dân chủ cho tất cả mọi người dân đều biết để dân chúng không bị kích động, lôi kéo

19:29 2 tháng 5, 2013 Reply

Dân chủ có thể là một từ quen thuộc với nhiều người, nhưng nó là một khái niệm vẫn bị hiểu sai và sử dụng sai khi các chế độ chuyên chính và các chính thể quân sự độc tài lợi dụng để kêu gọi sự ủng hộ của quần chúng bằng cách tự gắn cho mình cái mác dân chủ

19:46 2 tháng 5, 2013 Reply

Trong một xã hội dân chủ có nhiều nhóm khác nhau, các công dân đều có thể khai thác mọi khả năng tự do và trách nhiệm đối với vấn đề tự quản lý mà không bị sức ép của bất kỳ bàn tay quyền lực nào của nhà nước.

19:50 2 tháng 5, 2013 Reply

dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế độ ta bắt nguồn từ chỗ ở nước ta tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân, mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đều thể hiện lợi ích của nhân dân. Đảng và Nhà nước gắn bó chặt chẽ với nhân dân, phục vụ nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân.

19:51 2 tháng 5, 2013 Reply

Mọi hành vi vi phạm quyền làm chủ của nhân dân và lợi dụng dân chủ làm tổn hại lợi ích của nhân dân và Tổ quốc đều phải được phê phán và nghiêm trị. Những tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí và vô trách nhiệm, lạm quyền và xâm phạm quyền làm chủ của nhân dân đều phải được ngăn ngừa và trừng trị.

19:54 2 tháng 5, 2013 Reply

cơ chế dân chủ ngày càng bảo đảm quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, tính tích cực chính trị của công dân ngày tăng, không khí dân chủ ngày càng lành mạnh và sự quan tâm và tham gia chính trị, tham gia quản lý nhà nước của nhân dân ngày càng rộng rãi. Nhân dân ý thức rõ ràng và cụ thể hơn về quyền và trách nhiệm công dân của mình trước pháp luật, thực hiện đầy đủ hơn quyền và trách nhiệm của mình trong sản xuất và đời sống.

23:27 2 tháng 5, 2013 Reply

phương Đông khác hẳn với phương Tây, có thể nói quan niệm dân chủ ở cả 2 nơi cũng khác nhau. Người phương Đông nói chung, người Việt Nam nói riêng luôn có sự tôn trọng đối với quyền uy và tôn ti trật tự. Sự đối địch với nhà nước và người cầm quyền được coi là không bình thường. vậy mới nói những người có hành động chống Đảng Nhà nước là vi phạm pháp luật Việt Nam. Người dân Việt Nam luôn ý thức rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình đối với đất nước. Và họ luôn mong muốn đất nước mình ngày càng phát triển, để cuộc sống ngày càng được nâng cao.

Chuyện ở nông trại
11:41 3 tháng 5, 2013 Reply

Dân VN anh hùng chỉ cần được cho ăn đầy đủ, vỗ béo càng tốt, chuồng trại chắc chắn, kín đáo là đủ hạnh phúc lắm rồi.

21:25 15 tháng 5, 2013 Reply

Dân chủ cũng có thể hiểu là xã hội do dân làm chủ xã hội vì dân do dân ấy. Và một nhà nước thực sự dân chủ là nhà nước do dân vì dân tất cả là vì lợi ích và quyền lợi của nhân dân. Chứ không như một số kẻ đang đồng nhất dân chủ là thích làm gì thì làm dân chủ là phải đáp ứng cả những cái ảo vọng không thể nào mà đáp ứng được.Nhà nước chỉ có thể đáp ứng với những cái trong chuẩn mực và của số đông chứ bây giờ lại đáp ứng cả những kẻ tâm thần những kẻ ảo vọng thì xã hội nó thành cái mớ bòng bong mất.

20:18 20 tháng 5, 2013 Reply

Một nhà nước dân chủ là một nhà nước luôn đặt lợi ích của nhân dân làm đầu, thực sự vì dân nhưng vẫn có pháp luật để cân bằng và quản lý nhà nước. Khác với viễn cảnh "dân chủ" của lũ phản động là nhân dân muốn làm gì thì làm, không thể đưa vào quản lý, như thế xã hội tất loạn.

15:33 24 tháng 5, 2013 Reply

Dân chủ là một khái niệm rộng một vấn đề nhạy cảm ẩn chứa nguy cơ gây tác hại xấu cho nhà nước và nhân dân ta. Nếu chúng ta nhìn nhận nó không đúng đắn không tỉnh táo thì nó sẽ lại gây ra những sự lệch lạc sự sai lầm từ đó dẫn đến những hành động không đúng sai trái. Chính vì thế chúng ta cần phải hiểu rõ và nhìn nhận cho đúng đắn tránh những sự nhìn nhận sai lầm đáng tiếc để rồi có những hành động sai lầm.

16:11 24 tháng 5, 2013 Reply

Dân chủ là quyền của mỗi chúng ta là quyền của con người từ khi sinh ra đã có. Tuy nhiên chúng ta sống trong một đất nước một xã hội thì bên cạnh quyền dân chủ thì chúng ta cũng có nghĩa vụ và nhiệm vụ đó là chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật và những quy định khác. Vì thế cần phải thật sự tỉnh táo sáng suốt không nên đánh đồng dân chủ với tự do vi pháp luật được.

16:41 24 tháng 5, 2013 Reply

Hiện nay tuy đất nước chúng ta đang sống trong hòa bình ổn định những chúng ta vẫn phải đối mặt với rất nhiều nguy cơ những sự chống phá, phá hoại. Đó chính là sự chống phá của các thế lực thù địch và bọn phản động, chúng vẫn đang từng ngày từng giờ tìm đủ mọi cách để chống phá, phá hoại ta. Nếu chúng ta mà lơ là mất cảnh giác thì chúng ta sẽ phải gánh chịu những hậu quả đáng tiếc. Vì thế cần phải có những biện pháp kịp thời đúng đắn để giải quyết vấn đề này.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!