22/06/2013

KHI CÁC NHÀ VĂN LÀM BÁO

Tác giả: Unknown viết lúc 22/06/2013 | 22.6.13

Mõ Làng
(Nhân ngày báo chí VN)

Gần đây, một số nhà văn nói rằng họ đã chán lối viết hư cấu của văn học mà đi vào lĩnh địa mới có tính báo chí, viết tạp văn hoặc viết báo. Nhiều nhà văn có blog, facebook riêng, ở đó, họ tiếp cận với nhiều đọc giã hơn, đọc giả đa dạng hơn. Việc chuyển từ trường phái này sang trường phái khác có vẻ đơn giản vì đó chỉ là ý thích cá nhân chẳng ai ngăn cản và cũng chỉ là vấn đề viết lách. Tuy nhiên, các nhà văn không ý thức được rằng Văn và Báo tuy có điểm chung là công cụ tư tưởng, song mỗi loại có những đòi hỏi riêng không dung hòa. Nhất là, khi sử dụng nó làm công cụ tư tưởng, nếu không rạch ròi là có thể phạm húy.

Chúng ta đều biết, cức năng cơ bản của văn chương là để giáo dục thẩm mĩ, nuôi dưỡng cái đẹp, bồi đắp, hoàn thiện phẩm chất đạo đức con người. Còn chức năng báo chí là thông tin, là phản biện xã hội, là tạo dư luận xã hội. Khác với văn học, báo chí cung cấp thông tin khách quan cho mọi người, phân tích mổ xẻ hiện thực tìm ra cái đúng cái sai và tạo dư luận nhằm tìm kiếm sự đồng thuận đông đảo để cải biến xã hội, làm cho nó phát triển đi lên.

Tuy đều là sản phẩm viết được chuyển tải qua báo in, báo nói, báo hình, báo mạng nhưng văn chương và báo chí tác động đến nhận thức con người bằng những phương thức khác nhau. Văn chương thì thông qua hình tượng nghệ thuật hư cấu. Còn báo chí thì bằng tả thực, thông tin sự thật. Nhà văn, khi xây dựng tác phẩm văn chương, họ dùng phương pháp điển hình hóa, khái quát hóa, trừu tượng hóa bằng ngôn từ của văn chương đầy tính ẩn dụ, ví von, đa nghĩa. Còn nhà báo khi xây dựng tác phẩm của mình họ chỉ phản ánh một cách trung thực sự việc bằng ngôn ngữ báo chí, hàm xúc, chính xác, nhiều khi trần trụi.

Nhà văn và nhà báo có cách cảm nhận và phản ứng hiện thực khách quan khác nhau. Nhà văn thì cảm nhận bằng cảm tính, bằng linh cảm rất bén nhạy. Đồng thời, tỏ thái độ yêu ghét một cách dứt khoát, gần như tức thì, không cần xem xét nguyên nhân. Nhà báo thì cảm nhận bằng sự nhạy bén phát hiện cái mới, có suy xét cặn kẻ nguyên nhân dẫn đến sự kiện. Vì vậy, họ biểu thị thái độ có tính phê phán, bình luận sự kiện một cách khách quan, không thêm bớt.

Bằng bấy nhiêu thế mạnh và yếu điểm đã nói, nhà văn khi hành nghề sáng tác văn học thì giỏi giang nhưng khi làm báo thường lại dở. Bởi vì, họ không thoát ra được cái tính cố hữu, đặc thù văn chương là hay thổi phồng, nâng tầm hiện thực lên điển hình. Mang tâm thế nhà văn, họ thường lấy suy đoán, liên tưởng, tưởng tượng để đánh giá nhận xét sự kiện. Họ phê phán một cách găy gắt hoặc ca ngợi một cách thái quá thực tiễn cuộc sống mà không mấy khi quan tâm đến nguyên nhân. Họ đem lối viết văn chương vào báo chí, làm cho báo chí thiếu đi sự chính xác của thông tin, làm lệch lạc nhận thức của đọc giả.

Ngược lại với xu hướng trên, nhà báo khi viết văn thì thiếu đi sức tưởng tượng, hư cấu, điển hình hóa của văn học, mà thường bị lối nghĩ, cách diễn đạt tả thực của báo chí, cách sử dụng ngôn ngữ báo chí vào tác phẩm, khiến cho tác phẩm văn học của họ thiếu đi sự bay bổng, xao động của văn chương. Nhà báo viết văn dường như chỉ thành công nhiều ở thể kí sự văn học.

Những năm gần đây, nhiều nhà báo lập blog, FB để sáng tác văn thơ chia sẻ tâm tư với bạn đọc. Và ngược lại, nhiều nhà văn lập blog, FB để làm báo, chia sẻ thông tin. Ở bình diện nhà báo làm văn thì chẳng có gì rắc rối, vì quyền hư cấu là đặc quyền của văn chương. Nên khi nhà báo có nói quá một chút trong tác phẩm văn chương của họ, thì nó vẫn được bạn đọc thông cảm. Song, ở bình diện khác, nhà văn viết báo, nếu nhà văn nói quá lên theo cách của văn chương trong tác phẩm báo chí của mình thì sẽ bị lên án. Điều này là hợp lẽ, bởi vì báo chí phải lấy sự trung thực, khách quan làm tiêu chí cốt lõi.

Giới blogger xuất thân từ nhà văn ở Việt Nam đã bộc lộ rõ sai lầm, yếu kém khi biến blog, FB của mình thành trang báo, khi viết báo đăng trên các blog, FB. Có thể chỉ ra một loạt nhà văn dạng đó, Nguyên Ngọc, Quang Lập, Trọng Tạo, Xuân Nguyên, Viết Đào, Thùy Linh… Họ vốn là những nhà văn, trong sáng tác họ đã để lại những tác phẩm văn chương được coi là có giá trị, thậm chí là suất sắc. Chẳng hạn như trường hợp Nguyên Ngọc, rất nhiều thế hệ bạn đọc đã và vẫn rất yêu thích văn chương của ông. Tuy nhiên, từ ngày ông tham gia và cổ vũ cho một số những trang mạng đưa thông tin ngụy tạo, bóp méo sự thật, kích động chính trị, ông đã bị bạn đọc khinh rẻ, xa lánh. 

Ở lĩnh vực báo chí, các nhà văn luôn là những phóng viên tồi, cách thức làm báo của họ mang màu sắc cải lương. Họ luôn bị tâm thế bênh vực người hèn, kẻ yếu một cách chung chung chi phối. Đứng trước một Phương Uyên liễu yếu đào tơ mà phải chịu cảnh lao tù là họ động lòng trắc ẩn, họ lên án găy gắt chế độ. Nhưng họ không thấy cho rằng, kẻ có vẻ liễu yếu, đào tơ đó đã dám dấn thân làm những việc động trời phản lại lợi ích dân tộc vì những động cơ cá nhân. Trước đây, khi viết văn, sẵn có lối thoát là chẳng pháp luật nào lấy hình tượng văn học để làm chứng cứ bỏ tù nhà văn, họ cứ hung hục sang tác, tung lên sân khấu tư tưởng. Thói quen đó, ngày nay, theo ngòi bút của họ vào sản phẩm báo chí, đôi khi chỉ là sự vô tình. Nhưng luật là luật, trong lĩnh vực báo chí, nếu nói sai là bị chịu trách nhiệm, thậm chí đưa tin, phổ biến tin sai là vi phạm. Thực tế, có nhà văn đã bị bắt vì tội viết báo. Vì sao vậy?

Đấy là vì họ đã phạm vào những điều tối kị tôi vừa nói ở trên. Ví dụ sinh động nhất gần đây là, họ đã thái quá khi nghe tin trong tù Điếu Cày bị cụt tay, Hà Vũ tuyệt thực... mà không cần biết sự thật có đúng vậy không. Thái độ tiêu cực của họ đã lây lan ra nhiều người qua các bài báo, gây xung đột với quyền lợi quốc gia.

23 nhận xét

20:09 22 tháng 6, 2013 Reply

Giờ thì nhiều người muốn làm nhà báo lắm ! nhất là đám báo mạng mang danh dân chủ đó ! đủ các nghành nghề mà ra ! thì nghề đó cũng rễ thôi mà ! ăn xong rồi ngồi viết bậy viết bố láo ! thế là xong một bài báo và đăng lên ! rồi để đám dận bâu vào tung hô mỏ sẻ ! cuối tuần phong trào một tí là đi biểu tình lấy thực tế ! và cuối tháng thì cứ nhận dollar đều đều ! ghê gớm nhất là đám nhà văn chuyển sang viết báo nghệ thuật cường điệu cứ gọi là kinh khủng !!!

21:01 22 tháng 6, 2013 Reply

Người ta bảo nhà văn nói láo nhà báo nói phét giờ mà nhà văn chuyển sang làm nhà báo thì thành kiểu vừa láo vừa phét à ! đúng là chịu luôn đó ! hơn nữa đám nhà báo mạng dann chủ thì việc nói láo nói phét là nghề của chúng rồi mà! đám nhà văn rởm cứ thế là chuyển hết sang viết báo viết blog ! nghe vẻ từ thiện chứ đều làm cho đám ngoại bang hết !

21:08 22 tháng 6, 2013 Reply

Sợ đám nhà văn lắm ! văn hay giàu cảm xúc lại càng ghê ! cứ thấy chuyện bất bình mà chữa rõ thực hư đã nhanh chóng đọng lòng thế là đột nhiên có ngay bài hay cho kẻ kia mặc dù đó là kẻ giả vờ giả khổ ! kết cục nhà văn thì chả sao chỉ có người đọc nhầm tưởng ! mà nếu là nhà văn thì người ta vẫn nghĩ đó là chuyện do nhà văn nghĩ nhưng nhà văn lại chuyển thành nhà báo thì đúng là nguy to cho tính chân thực !

00:24 23 tháng 6, 2013 Reply

Làm báo, cũng như viết blog điều quan trọng là phải có đạo đức, phải tuân thủ những quy định chung. Nhiều người có tài năng, nhưng lại sử dụng tài năng của mình làm những việc không chính đáng, thậm chí ảnh hưởng tới lợi ích quốc gia, lợi ích dân, tộc, không tôn trọng sự thật, đây là điều đáng buồn mà giới blogger việt nam đang mắc phải.

00:58 23 tháng 6, 2013 Reply

thực ra viết báo theo đúng nghĩa của nó đâu có phải dễ. Người viết văn chưa hẳn đã viết được báo, viết văn nó dựa trên sự hư cấu nhân vật, còn viết báo là sự thể hiện, phản ánh đúng sự thật khách quan, do đó nhà văn quen với việc hư cấu nhân vật, khi đụng đến sự thật, có gì viết nấy thì có vẻ như là điều khó khăn.

13:12 23 tháng 6, 2013 Reply

Văn thì đã dốt rồi còn đòi chuyển sang làm báo. Đúng là xã hội vẫn còn nhiều lắm những kẻ ngông cuồng thích tỏ ra nguy hiểm. Những kẻ này sớm muộn gì cũng bị cả xã hội tẩy chay vì cái kiểu cách ngông cuồng của chúng trong việc viết báo cho mà xem. Chúng ta hãy cứ chờ đợi cái tên tiếp theo sau Linh và Đào nhé

15:13 23 tháng 6, 2013 Reply

Chỉ một số người như vậy thôi, tuy nhiên cũng đủ để một số lượng lớn bạn đọc cảm thấy bức xúc với những bài văn, bài báo đưa tin xuyên tạc của một số nhà văn, nhà báo rởm đó. Nó đúng như những con ghẻ nhỏ xíu, cắn ở đâu là thấy ngứa ngáy muốn băm vằm nó ra ở đó.

15:19 23 tháng 6, 2013 Reply

Đừng có nghĩ là có tí tài năng văn chương là có thể tung hoành khắp nơi để viết này viết nọ nhé. Tài năng chỉ là một yếu tố để trở thành nhà văn thôi. Còn rất nhiều thứ phải học để trở thành một người viết văn xuất sắc. Thế nên đừng có thùng rỗng kêu to không lại phải nhận hâu quả lớn đó

15:23 23 tháng 6, 2013 Reply

Làm báo, làm văn không phải đơn giản, ai muốn là cũng có thể làm được. Ngoài năng lực chuyên môn, được đào tạo bài bản thì cần có cái tâm, cái đức nữa. Ngày nay, một số kẻ ham tiền sẵn sàng từ bỏ công việc của mình để chuyển sang viết văn, viết báo xuyên tạc, bôi nhọ chính quyền nhà nước để thu về khoản tiền lớn do thế lực thù địch rót cho. Những người như vậy là những người không có cái tâm, không có phẩm chất tốt chứ chưa nói gì đến chuyện có năng lực chuyên môn hay không.

16:04 23 tháng 6, 2013 Reply

Nhà văn theo mình nghĩ là những người bay bổng, các tác phẩm của họ là những đứa con tinh thần thực sự là những suy nghĩ sáng tác của họ chứ không như nhà báo đứa con tinh thần của nhà báo là những bài viết đúng sự thật, nhà báo chỉ là người kể lại mà thôi.

16:07 23 tháng 6, 2013 Reply

làm văn khác với làm báo, các nhà viết văn cần một đầu óc bay bổng, có tính sáng tạo để viết ra những lời văn hay và đặc sắc. Song viết báo thì lại khác, viết báo cần lời viết sắc bén, yêu cầu về nội dung phải chính xác. Hai nghề nghiệp khác nhau, lĩnh vực khác nhau.

16:07 23 tháng 6, 2013 Reply

Mấy trang báo mạng lâu nay mọc lên như nấm, người người làm báo và nhà nhà viết báo. Mấy tay văn chương, báo chí thoái hóa thì lấy đây làm cần câu cơm, viết lạch linh tinh kiếm chút tiền nhuận bút từ hải ngoại. Ngoài sự ngẫu hứng của các anh văn chương thớ phú thì một số anh chính trị già và cán bộ yếu cũng tham gia. Đọc mà loạn cả lên.

Nặc danh
16:16 23 tháng 6, 2013 Reply

Sử Nhật Bản: “Nhật bại trong chiến tranh nhưng thắng trong hòa bình.”
Lê Duẩn (tuyên bố 1975): "Chúng ta sẽ đuổi kịp Nhật trong 15, 20 năm và nhân dân ta sẽ đi trên thảm vàng. " Đỗ Mười: "Có đảng Cộng Sản mới có đổi mới." Lê Khả Phiêu: "Trung Quốc thành công thì chúng ta cũng thành công." -- Dùng vũ lực cướp lấy chính quyền, xác lập chế độ độc tài toàn trị. Đó là khởi thủy của đảng Cộng Sản. Cướp lấy mồ hôi xương máu của dân, chặn lấy yết hầu chỉ để dân sống cầm hơi, sau đó bắt họ phải biết ơn đảng.Đó là phương thức xưa nay của đảng Cộng Sản. Làm cho cả dân tộc phải đói khổ,phát chẩn cứu đói lấy lệ rồi tuyên truyền rộng rãi. Đó là công đức xưa nay củađảng Cộng Sản. -- Đảng Cộng Sản tuyên truyền rằng: -“Nếu như không có Bác Hồ thì đất nước ta không có thái bình ngày hôm nay”. Trời đất ơi, 30 năm chiến tranh mà Đảng gọi là thái bình sao. Mấy triệu xương máu của đồng bào đã hy sinh để có một chế độ độc tài khốn kiếp thếnày sao? Khi xây dựng chủ nghĩa Cộng sản, họ nói là để có một xã hội bác ái, không còn cảnh người bóc lột người. Vậy mà Đảng Cộng sản đã phân biệt giai cấp và ý thức hệ, giết hại hàng triệu đồng bào, đưa đất nước vào vòng bể dâu. Họ thương con người đến vậy sao? Cái khẩu hiệu tối nghĩa mà từ khi họ đưa ra chưa có nhà thông thái nào hiểu được: “Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”. Người dân bị đảng lãnh đạo, bị nhà nước quản lý thì không hiểu làm chủ bằng cách nào? --- Rồi lại đến chuyện thời bao cấp. Theo đó thì nhà nước quản lý và lo tất cả cho dân, từ lương thực cho đến cái kim sợi chỉ. Mọi thứ đều phải chịu sự phân phối của nhà nước. Chuyện ăn chuyện uống, sự sống cái chết của dân đều do nhà nước nắm giữ cả. Vậy thì nhà nước như cha mẹ còn gì? Vì vậy mà người dân luôn phải biết ơn Đảng và Bác Hồ vĩ đại. Thời này trong dân gian sản sinh ra một câu nói nổi tiếng còn lưu truyền đến ngày nay: – “Trông mặt như mất sổ gạo”. Câu này để ám chỉ những ai hốt hoảng, lo sợ một cái gì đó. Đó là tâm trạng của một người bị“mất sổ gạo” thời bao cấp. “Mất sổ gạo” là bị cắt dạ dày, cả nhà coi như chếtđói.

16:21 23 tháng 6, 2013 Reply

Nhà văn và nhà báo 2 nghề đó khác hẳn nhau sao có thể thôi làm văn mà chuyển sang viết báo được nếu có muốn ít ra ông cũng phải qua trường lớp cái đã chứ đừng có mơ tưởng rồi làm nhà báo tự nho thì phiền hà lắm ạ!

16:30 23 tháng 6, 2013 Reply

Bằng cấp đôi khi không quan trọng nhưng ở đây cái bằng cấp nhà văn nhà báo nó không rõ ràng làm ngươi ta lầm tưởng minh là nhà văn thì có the làm báo nhưng không đó là suy nghĩ sai lầm và chết người chứ chẳng đùa đâu nha, nên nhìn nhận kỹ càng lại vấn đề.

16:50 23 tháng 6, 2013 Reply

Đó là lý do tại sao ngày nay lai có nhiều kẻ tự sưng là nhà báo tự do như thế, các blogger mọc lên như lấm ấy, đúng là một thời kỳ huy hoàng của báo trí nhưng đông thời nó cũng mang lại nhiều khó khăn bởi một vấn đề mà quá nhiểu tác giả đề cập cũng như nêu nhận xét của mình nên sinh ra chuyện trái chiều nhau! biết tin ai đây!

17:02 23 tháng 6, 2013 Reply

Nhà văn chỉ có kinh nghiệm ngồi viết và vốn từ phong phú lời văn hay ý nghĩa thôi nhưng chuyện thu thập từ thực tế thì họ còn quá kém, có nhiều vị còn chẳng cả biết dùng mấy đồ như máy ảnh, máy quay phim hay máy ghi âm ấy chứ lấy đâu ra được tài liệu thực mà viết có khi lấy trộm của người khác ấy chứ!

19:41 23 tháng 6, 2013 Reply

Không phản đối nhà văn chuyển sang làm báo. Tuy nhiên, nhà văn hay nhà báo thì đều phải có tâm. Phải có lòng tự trọng nghề nghiệp. Viết đúng, viết trung thực, đưa vào tác phẩm của mình những hình tượng đẹp, điển hình, những nội dung hay,những bài học sâu sắc, những triết lý về cuộc đời. Đừng có giật tít câu view, đừng có xuyên tạc, kích động, lừa phỉnh quần chúng là được...

20:33 23 tháng 6, 2013 Reply

Tất nhiên khi nhà văn làm báo, hay nhà báo làm văn dù gì họ cũng có những nhạy bén, xúc cảm với cuộc sống, tuy rằng mới đầu có chút bỡ ngỡ. Nhưng khả năng viết là điều quan trọng, dù làm văn hay viết báo đều phải có vốn ngôn từ rộng lớn, sắc bén, có điều khi nhà văn chuyển sang làm báo cần phải biết tôn trọng sự thật, viết chính xác về cái thực tế đang diễn ra như thế nó mới mang tính thời sự được

22:08 23 tháng 6, 2013 Reply

Nhiều người họ vừa làm văn, vừa viết báo mà cũng tốt như thường đó chứ, tôi thấy chả có gì là khó khăn cả, một khi họ đã có khả năng viết văn,thì viết báo cũng không phải là cái thứ gì đó quá khó khăn đối với họ cả. Quan trọng họ có thực sự thích hay không mà thôi. Nhưng tôi thấy những người có tài năng viết văn thực sự họ ít khi viết báo lắm.

22:54 23 tháng 6, 2013 Reply

Những người viết văn chuyển sang làm báo họ phê phán một cách găy gắt hoặc ca ngợi một cách thái quá thực tiễn cuộc sống mà không mấy khi quan tâm đến nguyên nhân. Họ đem lối viết văn chương vào báo chí, làm cho báo chí thiếu đi sự chính xác của thông tin, làm lệch lạc nhận thức của đọc giả. đó là điều mà các nhà văn cần cẩn trọng tránh mắc phải khi chuyển sang làm báo.

Nặc danh
06:35 24 tháng 6, 2013 Reply

ta chẳng phải nhà văn hay nhà báo, chỉ là một độc giả . Ta thấy nhà văn hay nhà báo như các người miệt thị họ đưa bài giám đứng tên , giấm đưa hình ảnh của mình như vậy là họ đàng hoàng giám chịu trách nhiệm. Còn như lão Mõ làng : tên thật không giám khai ảnh không giám đưa, bài thì chuyên moi móc sỏ xiên người nọ người kia, lại còn xúi giục mọi người nếm đá người khác , miêng thì oang oác như mõ nhưng tâm địa thì bẩn đâu xứng đáng với danh mõ làng của làng quê VN xưa !
Dân quê: Sơn Hào

08:45 26 tháng 6, 2013 Reply

Khi nhà văn làm báo là khi sự sáng tạo được thăng hoa, là khi sự thật được tô hồng, là tính trung thực bị bác bỏ. Viết báo không đơn giản như cảm xúc văn chương, muốn viết thế nào thì viết. Báo chí cần nhất là tích chân thật, sự thật trong báo là sợi chỉ đỏ xuyên suốt bài viết. Nếu bị bóp méo xuyên tạc, sự thật bị chắp vá thì tính báo chí sẽ tự mất đi.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!