05/06/2014

NƯỚC LỚN VÀ CÁCH HÀNH XỬ XỨNG TẦM

Tác giả: Unknown viết lúc 05/06/2014 | 5.6.14

Mõ Làng 


Những biến động vừa qua của cục diện chính trị - an ninh thế giới cho thấy vệnh mệnh của một quốc gia chịu sự tác động của nhiều nhân tố cấu thành, song tương quan lực lượng và quan hệ giữa các nước lớn luôn là nhân tố có tính chất chi phối chính. Trên sân khấu chính trị quốc tế hiện nay, các nước lớn luôn giữ một vai trò hết sức quan trọng.

Theo thông lệ quốc tế, một nước được coi là nước lớn phải có một số hoặc tất cả các lợi thế so sánh với các nước khác như lớn về diện tích, đông về dân số; mạnh về quân sự - quốc phòng; chiếm tỉ trọng lớn trong tổng tiềm lực kinh tế - thương mại, khoa học, kỹ thuật; có nhiều giá trị văn hóa – tinh thần tiêu biểu. 

Trước đây, người ta lượng giá nước lớn chủ yếu từ ba yếu tố đất rộng, người đông, quốc phòng mạnh, kinh tế mạnh. Gần đây, giới nghiên cứu đưa ra khái niệm mới: “sức mạnh cứng” và “sức mạnh mềm”. Sức mạnh cứng là những giá trị nói trên còn sức mạnh mềm đó là sức hấp dẫn đối với thế giới bên ngoài qua uy tín chính trị, khả năng khoa học và công nghệ, văn hóa và giáo dục, ngôn ngữ. Trong đó uy tính chính trị là cốt lõi. 

Cùng với những giá trị nói trên, nước đó phải có quyền lực cao hơn trong mối quan hệ tương tác với các quốc gia khác, đồng thời quyền lực đó phải được thể hiện qua chính sách cụ thể của quốc gia đó và phải được sử dụng để gây ảnh hưởng đến đời sống quan hệ quốc tế. Nói cách khác, nước lớn phải là chỗ dựa cho nước nhỏ trong quan hệ quốc tế. 

Tuy nhiên, quan hệ quốc tế ngày nay cho thấy, một nước lớn cũng không dễ gì áp đặt các giá trị của mình lên các nước nhỏ khi các giá trị đó không tiêu biểu cho nhân loại và phù hợp với những đặc điểm văn hóa của nước nhỏ. Vì vậy, dù là sức mạnh cứng hay mềm nước đó phải có tư duy và ý chí mẫu mực khi thực hiện vai trò của một nước lớn. Điều này được thể hiện qua thước đo của sự công nhận của các quốc gia khác.

Trong thế kỷ XXI, có tám nước được xếp vào hạng nước lớn – cường quốc là Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Nga, Ấn Độ, Anh, Đức, Pháp, trong đó các nước Anh, Pháp, Đức thường được xem xét trong tổng thể chế chung về Liên minh Châu Âu (EU). 

Sức mạnh của các cường quốc nói trên được phô diễn trước hết là sức mạnh quân sự. Dự báo chi tiêu quân sư trong năm 2014 cho thấy, tổng chi tiêu quốc phòng của toàn cầu dự kiến đạt 1.547 tỷ USD, tăng 0,6% so với năm 2013 và động lực tăng trưởng trong chi tiêu quân sự sẽ đến từ Nga, Trung Quốc. Cho dù vẫn là nước dẫn đầu về phí tổn trong lĩnh vực quốc phòng, nhưng chi phí của Mỹ sẽ giảm xuống còn khoảng 575 tỷ USD vào năm 2014 do cắt giảm chi tiêu. Song gần đây, tình hình Biển Đông đã làm cơ quan hành pháp, lập pháp Mỹ xem xét lại chính sách quốc phòng của mình. Mới hôm qua tổng thống Mỹ đã kêu gọi quốc hội thông qua công ước luật biển và tăng chi tiêu quốc phòng.

Cùng với sự phô diễn sức mạnh quân sự, sức hút của các nước lớn qua sức mạnh mềm cũng rất sinh động. Nước Mỹ (và EU) đang nổi lên với những giá trị dân chủ, nhân quyền. Cùng với đó là tiếng nói đồng thanh của Nhật Bản đã giành được cảm tình của nhiều quốc gia. Trái lại, những việc làm, lời nói thất tín của Trung Quốc, Nga đã làm thế giới lo lắng, xa lánh.

Trong khi vạch chiến lược và triển khai trên thực tiễn biện pháp để đảm bảo an ninh quốc gia, các nước nhỏ đều phải tính tới vai trò và chiến lược của các nước lớn. Những quan hệ hợp tác, liên minh, mâu thuẫn, xung đột, phân chia ảnh hưởng... giữa các nước lớn đang tác động sâu sắc, trực tiếp đến lợi ích của các quốc gia và các quan hệ quốc tế. 

Trước đây, không gian địa lý là một yếu tố cực kỳ quan trọng trong xử lý mối quan hệ quốc tế. Nhưng ngày nay, yếu tố đó không còn có ý nghĩa quyết định nữa vì khả năng can thiệp quân sự ngày nay là không giới hạn. Hội nhập kinh tế, văn hóa mở rộng với nhiều sự lựa chọn. Câu “nước xa không cứu được lửa gần” đã không còn giá trị.

Tuy nhiên, ảnh hưởng của các nước lớn đối với một quốc gia, nhóm quốc gia hoặc cả cộng đồng thế giới không ổn định và biến đổi theo sự thay đổi của tương quan lực lượng tại các khu vực và trên thế giới. Vấn đề này được phản ánh khá rõ qua sự điều chỉnh chính sách đối ngoại của các nước lớn trong thời gian qua.

Những diễn biến mới đây cho thấy chính biến ở Ucraina đã đẩy nước Nga toan tính liên minh với Trung Quốc để đối chọi với Mỹ và EU. Cũng vì vậy mà đã một tháng trôi qua, họ chẳng có một tuyên bố nào về sự kiện HD981 của Trung Quốc xâm lấn vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở biển Đông

Nước Mỹ, tuy vẫn tuyên bố “đứng ngoài mọi tranh chấp” nhưng đã thể hiện thái độ kiên quyết chống lại việc cậy lớn bắt nạt, bất chấp luật pháp quốc tế của Trung Quốc. Họ đã làm cho các nước nhỏ ASEAN yên tâm vào sự che chở của Mỹ.

Nước Nhật thì càng quyết liệt hơn khi chỉ đích danh sự gây hấn của Trung Quốc và tuyên bố ủng hộ các nước nhỏ bảo vệ chủ quyền. Cách thể hiện của người Nhật là rất minh bạch, không úp mở, nước đôi đã tạo niềm tin lớn ở các nước nhỏ trong khu vực.

Việt Nam, đứng trước hành động bắt nạt, nói một đằng làm một nẽo của Trung Quốc đã dần nhận thấy không thể, và không nên lệ thuộc vào một nước lớn có lợi thế quan hệ về không gian địa lý, chính trị, văn hóa nhưng thiếu đi sự tin cậy. Hơn nữa, những giá trị đối nội hiện tại của Trung Quốc đã không còn sức hút với dân chúng nữa.

Chuỗi ngọc trai Biển Đông bao gồm Nhật, Hàn, Mỹ, ASEAN đã thành hình và nó sẽ ngăn chặm tư tưởng bành trướng, đại Hán của Trung Quốc.

12 nhận xét

14:46 5 tháng 6, 2014 Reply

Nếu như ngày xưa nước lớn thường là nươc có dân số đông, tiềm lực quân sự mạnh, có sự mạnh mẽ đi xâm chiếm lân bang các nước khác thì bây giờ lại khác hoàn toàn. Nước lớn không phải là nước lớn về dân số, to xác về diện tích mà cách cư xử trên trương Quốc tế lại lọc lừa, dối trá, ngang ngược và thô bạo, trắng trợn như Trung Quốc. Như thế chỉ là tiểu nhân mà thôi.

16:17 5 tháng 6, 2014 Reply

Nước lớn mà như Trung Quốc thì thôi luôn, là một trong những nước diều hâu, chẳng có ý thức trách nhiệm gì với cộng đồng Quốc tế cả, hành động ngang ngược, trắng trợn và coi thường chủ quyền của nước khác, chuyên đi ăn cướp và xâm lược, nô dịch các dân tộc khác. Vì thế bản thân Trung Quốc là một nước bịp bợm, không đáng mặt nước lớn, có thể hàng ngàn năm tồn tại nhưng không xứng đáng tí nào.

00:38 6 tháng 6, 2014 Reply

Nước lớn mà vô nhân đạo, vô văn hóa như Trung Quốc thì không xứng đáng để các nước khác tôn trọng. Hành động của Trung Quốc là ỷ lớn bắt nạt bé, là hành động của quân xâm lược, của những kẻ vừa ăn cắp vừa la làng. Cái bản tính này của Trung Quốc nó đã có từ lâu rồi nhưng tới thời a Bình bây giờ nó mới bộc loojra ngoài cho thiên hạ người ta nhìn vào và lên án.

12:12 6 tháng 6, 2014 Reply

TQ chỉ chú trọng đến việc gọi là "bá chủ thế giới" chứ quan tâm gì đến việc nước khác nghĩ gì, bị đánh giá về cách cư xử càng không phải vấn đề chúng bận tâm

Nặc danh
23:34 6 tháng 6, 2014 Reply

Nếu như trong thế kỷ 18, 19, 20 trước đây thì sự hành xử của Trung Quốc như thế là còn chấp nhận được, bởi vì cơ chế phán quyết đơn phương trước đây trong sử dụng vũ lực của các nước vẫn còn. Tức là chưa từng có một tổ chức Quốc tế nào đủ sức mạnh để đưa các vấn đề ra để phán quyết cả, Còn hiện nay thì khác, nước mạnh nhưng ít nhất cũng cần phải có uy tín, chứ không thể cứ muốn làm gì cũng được.

20:07 7 tháng 6, 2014 Reply

Trung Quốc hiện nay giống như một thằng côn đồ hung hãn, hay nói rõ hơn là đứng đầu một băng nhóm xã hội đen nhưng lại chui vào sinh sống tại một xã hội văn minh . Tuy là ra mặt một kẻ văn minh nhưng bản chất bên trong thì vẫn là côn đồ hung hãn, tính cách ngang ngược, bản chất tham tàn, tham lam. Vì vậy đừng bao giờ nghĩ rằng Trung Quốc sẽ hành xử giống như một nước lớn, đó là điều không thể.

20:26 7 tháng 6, 2014 Reply

Trung Quốc xét về diện tích và dân số cũng có thể được coi là một nước lớn đó, nhất là về số dân đông nhất thế giới với tổng dân số là hơn 1,3 tỉ người. Là nước có thu nhập GDP đứng thứ 2 sau Mỹ. Nhưng nếu xét về uy tín chính trị cũng như biên cương mềm thì có thể nói rằng Trung Quốc cũng vẫn chưa ăn thua lắm chỉ mới là một nước tiểu nhân mà thôi. Ứng xử trên chính trường Quốc tế thì lừa lọc và hăm dọa các nước khác.

20:57 7 tháng 6, 2014 Reply

Cách hành xử của một nước bây giờ theo tôi là phải nhìn nhận dưới góc độ nước lớn trong trách nhiệm với cộng đồng Quốc tế, nước lớn với toàn cầu, nước lớn với nước lớn, nước lớn với nước bé. Còn như Trung Quốc thì đúng là một nước chỉ có mang hình hài là nước lớn nhưng về bản chất, cách ứng xử thì vẫn là một nước bé, thậm chí là rất tiểu nhân, bỉ ổi. Ai dè vì thù Philipine mà hỗ trợ cho sau bão là có 10000 đô la, rồi là gây hấn, ứng xử như côn đồ với các nước bé...

21:49 8 tháng 6, 2014 Reply

Bây giờ vấn đề nội bộ ASEAN có quá nhiều vấn đề rồi, là một tổ chức nặng về hình thức và có nhiều vấn đề phức tạp quá. Vì vậy có thể nói rằng tất cả những gì mà chúng ta nên xem xét đó chính là làm sao để gắn kết ASEAN trước sự bành trướng của Trung Quốc. Ngoài ra còn có cả việc chống lại cách hành xử láo toét này nữa, xem xét cả sự liên kết với Nhật và Philipine trong việc chống Trung Quốc, hãy hy vọng rằng Trung Quốc sẽ biết đâu là điểm dừng.

16:23 9 tháng 6, 2014 Reply

Tôi đi chơi, đi đâu, gặp bạn bè. VỚi tư cách là thằng hay ăn mắm mà chém chính tri thì luôn nghe câu hỏi :" liệu có oánh nhau?"
đọc bài báo này, rồi suy nghĩ 1 tí thì tôi nghĩ, thời đại này ai đánh nhau. Nước lớn k đánh nhau, nước bé đánh nhau thì nươc lớn vào " hôi của"
mỗi một hành động của nước lớn làm thay đổi ít nhiều đến tình hình thế giới, như vậy, làm gì có đánh nhau

19:00 9 tháng 6, 2014 Reply

:)) vâng thưa chuyên gia. Ông làm như ông cớm lắm ý :))
giờ trên thế giới chỉ có Mỹ là xồn xồn nhất thôi, Nga với tàu thì cảm ơn nhau vì vụ cờ rưm, Sự hiện diện của mỹ đối với các nước đồng minh là biện pháp thanh thế. VN cũng tiếp nhận 1 số lần gần đây tàu mỹ tới đà nẵng và khánh hòa. Coi như là cho nó cố vấn tí đi

22:20 9 tháng 6, 2014 Reply

Nước lớn không đánh nhau đâu, thời buổi này ai còn oánh nhau nữa, hại nước hại nhà, hại cả tương lai. Cũng giống như làm giàu để làm gì con cái cso ai đâu mà tiêu. Mỗi hanh động của các thím ấy có ảnh hưởng tới toàn bộ sự kiện gần đây. Nói cho cùng, các bên đang thực hiện kiềm chế ở mức có thể

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!