18/08/2014

KHÍA CẠNH KINH TẾ CỦA XÃ HỘI DÂN CHỦ

Tác giả: Unknown viết lúc 18/08/2014 | 18.8.14

Mõ Làng

Thế nào là dân chủ và vì sao dân chủ lại có sức hấp dẫn đến vậy. Trước hết, về bản chất, đấy là quyền tự do cá nhân, là sự tôn trọng cá nhân con người, được đảm bảo bởi sự tồn tại của nhà nước pháp quyền. Với ý nghĩa cao đẹp đó, đa số các quốc gia đều hướng đến nền dân chủ như là hình thức cai trị đáng mơ ước nhất. 

Vậy thì tại sao dân chủ lại còn ít phổ cập đến thế, trên thế giới có quá ít những nước được xếp hạng là những nước dân chủ và người ta vẫn phải miệt mài đi tìm dân chủ, đấu tranh cho dân chủ? Nhưng cũng không ít người ngạc nhiên khi có nhiều quốc gia, với sự trợ giúp của quốc gia khác, đã thiết lập và xây dựng nền dân chủ suốt cả chục năm rồi mà vẫn thất bại. Iraq chẳng hạn, sự trở lại của những người hồi giáo cực đoan lần này xem ra việc thiết lập lại nền dân chủ sẽ vô cùng khó khăn.

Có thể nói ngay rằng, nền dân chủ chỉ được xây dựng trên những điều kiện nhất định. Nếu liệt kê ra thì có một số điều kiện như:

Thứ nhất, phải có một số điều kiện kinh tế và xã hội nhất định thì dân chủ mới có thể hình thành và hoàn thiện được;

Thứ hai, trong xã hội phải có một số giá trị đạo đức phổ quát nhất đinh mà nếu thiếu chúng thì dân chủ không thể tồn tại được;

Thông thường, cai trị bằng các biện pháp dân chủ thì khó khăn hơn cai trị bằng các biện pháp độc tài, nhất là ở những nước có xuất phát điểm thấp. 

Vậy, các điều kiên kinh tế - xã hội của chế độ dân chủ phải như thế nào?

Cần nhớ rằng, sự tồn tại của nền dân chủ bao giờ cũng đi kèm với trình độ phát triển cao của các điều kiện kinh tế - xã hội. Khi nói về những giai đoạn phát triển sau này của nền dân chủ, chúng ta cũng lại sẽ nhấn mạnh rằng các chế độ dân chủ bao giờ cũng kèm theo sự tự do tương đối về kinh tế.

Nhiều người cho rằng, chính trị và kinh tế là hai lĩnh vực khác nhau, giữa chúng không có mối liên hệ nào, tự do cá nhân là vấn đề chính trị, còn sự đảm bảo về vật chất là vấn đề kinh tế và mọi chế độ chính trị có thể phù hợp với mọi thể chế kinh tế. Không hẳn như thế, kinh tế và chính trị gắn bó mật thiết với nhau và mỗi chế độ chính trị chỉ có thể phù hợp với một thế chế kinh tế mà thôi.

Cũng vì thể, chế kinh tế có ảnh hưởng đến quá trình phát triển của xã hội tự do. Một mặt, tự do kinh tế có thể được coi là một phần của tự do theo nghĩa rộng nhất của từ này, cho nên tự do kinh tế phải là mục đích tự thân. Mặt khác, tự do kinh tế là phương tiện của tự do chính trị vì thể chế kinh tế có ảnh hưởng đến việc tập trung hay phân tán quyền lực. 

Nhiều nhà khoa hoc đã tự coi tự do kinh tế và sở hữu tư nhân là cơ sở của nền dân chủ. Nhưng xin các bạn đừng hiểu rằng đây không phải là sự bình đẳng về kinh tế (ăn chia) mà là quyền bình đẳng về tự do kinh tế (muốn làm gì). 

“Bình đẳng về kinh tế” và : quyền “bình đẳng về tự do kinh tế” khác nhau như thế nào?

Bình đẳng về kinh tế là sự phân phối một cách bình quân về vật chất và thu nhập được của nhà nước, ví dụ như bằng nhau hay gần bằng nhau về tiền lương, đánh thuế vào bộ phận này để chia cho bộ phận kia…

Quyền bình đẳng trong lĩnh vự kinh tế là sự tự do lựa chọn trở thành viên chức nhà nước, công nhân hay doanh nhân. Hay nói cách khác, là quyền tự do chọn con đường làm kinh tế cho mình.

Bình đẳng về kinh tế không thể kéo dài và không nên để cho kéo dài vì nó sẽ giết chết mọi cố gắng trong lao động. Tuy nhiên cũng phải hiều rằng, những biện pháp hạn chế tự do, thí dụ như thuế khóa, do chính phủ áp dụng để đảm bảo đời sống cho người nghèo, trẻ em, người già, người tàn tật, là những biện pháp cần thiết. 

Mức độ can thiệp của chính phủ trong những nước khác nhau được xác định theo những tiêu chuẩn hoàn toàn khác nhau, và vì vậy nó nhận được sự ủng hộ khác nhau của dân chúng. Ở nước Mỹ, để thắng thế trong bầu cử, các ứng viên đã nói rõ rằng mình sẽ đánh thuế cao hơn vào tầng lớp thượng lưu, trung lưu hay hạ lưu. Còn ở Việt Nam, một nước nghèo, quy mô kinh tế nhỏ, lại có quá nhiều những người cần có trợ giúp xã hội thì chính sách thuế khóa lại phải có những cách thức phù hợp. Điều này giải thích một phần vì sao Việt Nam chưa thể tư nhân hóa toàn phần và cố giữ lấy khối DNNN.

Cần phải hiểu rằng, hoàn toàn tự do kinh tế cũng như tuyệt đối tự do chính trị là không thể và không bao giờ có. 

Cách mạng Pháp đã có lúc tuyên bố hoàn toàn tự do kinh tế. Nhưng khi vừa tuyên bố chấm dứt kiểm soát là lập tức xảy ra khủng hoảng trong lĩnh vự thanh toán, không còn luật về phá sản, không còn ai bảo vệ nhãn mác hàng hóa... Nói một cách khác, đã xảy ra rối loạn kinh tế. 

Trong đa số các nước phát triển theo nguyên tắc dân chủ đều tồn tại hai hình thức sở hữu: nhà nước và tư nhân. Các ngành công nghiệp lớn và các kĩnh vực có ý nghĩa sống còn như giao thông, năng lượng , viễn thông, giáo dục và một số lĩnh vực khác đều là sở hữu nhà nước hoặc được nhà nước tài trợ. 

Thụy Điển được coi là hình mẫu của mô hình “Chủ nghĩa xã hội dân chủ”. “Chủ nghĩa xã hội dân chủ” kiểu Thụy Điển được hiểu là sự tham gia rộng rãi của nhà nước vào điều tiết nền công nghiệp và các quan hệ thị trường, đảm bảo về nhà ở, việc làm, học tập, giao thông, chữa bệnh cho người dân. Nhà nước cũng tham gia vào việc phân phối tài nguyên quốc gia. Việc phân phối và tái phân phối phức lợi xã hội được coi là quyền công dân. Hiện nay có quan niệm cho rằng, nước này đã tránh được các biểu hiện cực đoan của chủ nghiã Marx và xây dựng được xã hội xã hội chủ nghĩa thực sự dân chủ, phồn vinh. Tại Thụy Điển người dân có mức sống cao, tuổi thọ kéo dài, có nhiều thành tựu trong lĩnh vực giáo dục và tái đào tạo cán bộ. Nhưng mặt khác, từ đầu những năm 70 của thế kỷ trước, Thụy Điển đã phải đối mặt với nhiều vấn đề: để đảm bảo khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới , người ta buộc phải phá giá đồng Krona và tăng thuế khoảng 1 % mỗi năm. Thụy Điển trở thành nước có mức thuế cao nhất thế giới và điều đó làm cho người dân không còn tích cực đầu tư, lao động và tiết kiệm nữa.

Trong các nươc kiểu như Mỹ, chính phủ chỉ chịu trách nhiệm đảm bảo cho các công dân mức sống tối thiểu. Nhưng đây không phải là đảm bảo quyền công dân mà là từ thiện. Sự khác nhau là ở đấy có người rất giàu và có người lại rất nghèo.Tiền từ thiện được cấp rất ít, trong khi các nước “dân chủ xã hội” cố gắng cào bằng các thu nhập của các công nhân bằng cách tăng thuế đánh vào người giàu và nâng mức thu nhập của thành phần người nghèo và trung lưu lên.

Dĩ nhiên là sự bất bình đẳng về kinh tế có ảnh hưởng đến đời sống chính trị của đất nước và sự khác biệt về kinh tế cũng có ảnh hưởng đến các lĩnh vực khác của đời sống của con người.

Dù sao, thực tiễn trên thế giới đã chứng minh rằng sỡ hữu và quan hệ thị trường là động lực thúc đẫy việc hoàn thiện quá trình sản xuất, và kết quả là sự hoàn thiện của chính cá nhân con người. Mặc dù chỉ một số ít người chiến thắng trong quá trình cạnh tranh, nhưng việc sẵn sàng mạo hiểm, sẵn sàng đầu tư cho khoa học và phát minh đã đưa toàn thể xã hội đến phồn vinh.

Chúng ta phải tự hỏi nên đánh giá các cơ hội của xã hội tự do như: quyền bầu và ứng cử, tinh thần thượng tôn pháp luật, phát triển nền kinh tế thị trường như thế nào. Mặt khác, chúng ta phải thấy hết những khó khăn sẽ vượt qua trong giai đoạn chuyển đổi: về kinh tế xã hội thì đấy là giảm thiểu mức sống, phân hóa giàu nghèo; về chính trị thì đấy là sự thiếu đồng thuân trong hầu hết các lĩnh vực chính trị; và còn các lĩnh vự khác như văn hóa, tâm lí… Nghĩa là xã hội phải sẳn sàng không chỉ đặt ra các mục tiêu mà còn đưa ra được tổng thể các biện pháp tạo điều kiện củng cố nền dân chủ.

Từ những phân tích trên về các điều kiện kinh tế cần thiết cho sự phát triển của xã hội, chúng ta sẽ nhận thấy, để có một xã hội dân chủ bền vững không thể không xem xét điều kiện kinh tế của nó. Và những điều kiện đó lại phụ thuộc vào trình độ phát triển của mỗi nước trong điều kiện lịch sử cụ thể. Không thể áp đặt tiêu chuẩn dân chủ của quốc gia này lên quốc gia khác mà bất chấp điều kiện kinh tế xã hội của nhau.

Tuy nhiên, cũng phải nói rằng, không phải đợi đất nước đạt đến một trình độ phát triển kinh tế và giáo dục cao rồi mới có thể tiếp nhân hình thức quản lí dân chủ. Một số nhà nghiên cứu cho rằng, các nước nông nghiệp, thu nhập thấp lại có nhiều cơ may phát triển dân chủ hơn là các nước công nghiệp. Trong lịch sử thế giớ đã từng có các nước kém phát triển, dân chúng đa số mù chữ là nước dân chủ và ngược lại. 

Một lần nữa cần lưu ý, khi phân tích nền dân chủ của bất kì nước nào cũng không được quên sự đa dạng của các nhân tố có ảnh hưởng đối với với nó: văn hóa, phong tục và truyền thống tôn giáo, thậm chí cả lịch sử nữa. Xin bàn về những vấn đề này sau.

14 nhận xét

16:54 18 tháng 8, 2014 Reply

Thực tế về khía cạnh xã hội dân chủ cũng có những vượt bậc. Chúng ta cần phải tách bạch khi nghiên cứu các xã hội như Mỹ và các xã hội ở các nước Tây Âu lại khác xa với xã hội của các nước như Bắc Âu. Đó là những xã hội đều gọi là dân chủ, nhưng chưa hẳn là dân chủ mà bản thân nó còn có cả một đống vấn đề trong đó. Hãy nhìn lại mọi thứ đi, bởi vì không hẳn cứ kinh tế như xã hội dân chủ là tốt.

18:46 18 tháng 8, 2014 Reply

dân chủ trong mắt mấy thằng dận là như thế nào là dễ dàng vu cáo người khác dễ dàng vu cáo vu khống bóp nghẹt sự thật một cách khách quan, nào là xã hội dân chủ người dân nói lên ý kiến thực chất là muốn phủ nhận công lao đóng góp muốn làm cán bộ théo ý của bọn họ cơ. điều mà những nhà dân chủ muốn là đa nguyên đa đảng để mà nói lên tiếng nói đấu đá và dựng lên ngọn cờ chống đối lật đổ chính quyền nhân dân để thống trị

19:37 18 tháng 8, 2014 Reply

Tôi không xét đến dân chủ, càng không xét đến chế độ chính trị, nhưng xét dưới một khía cạnh nào đó thì các chế độ dân chủ có một nền kinh tế phát triển khá là trọn vẹ, họ phát triển rất tốt cả hiện nay và trong tương lai với một nền khoa học công nghệ cao. Đúng là chúng ta muốn phát triển còn phải học hỏi dài dài.

19:24 19 tháng 8, 2014 Reply

gì mà không có mối liên hệ nào cho hỏi cái này nếh thế thằng Mỹ nó đánh kinh tế của Nga để thay đổi quan điểm chính trị đó, thằng liên minh châu âu eu nó đánh kinh tế nước Nga rồi sử dùng những trò trừng phạt kinh tế để đánh chính trị đó thôi, thời buổi toàn cầu hóa mà các vấn đề đều có mối liên hệ chặt với nhau kinh tế chính trj văn hóa dân tộc điều này đã được nhận thức một cách rõ rằng

20:48 19 tháng 8, 2014 Reply

để có một nền dân chủ hoàn thiện thì quốc gia đó phải có một nền kinh tế xã hội phát triển, ổn đinh, bền vững. Một nước được gọi là dân chủ thì trước hết phải có sự tự do và bình đẳng kinh tế trong xã hội, có tự do kinh tế thì mới có tự do dân chủ. Và những điều kiện đó lại phụ thuộc vào trình độ phát triển của mỗi nước trong điều kiện lịch sử cụ thể. Vậy nên không thể áp đặt tiêu chuẩn dân chủ của quốc gia này lên quốc gia khác mà bất chấp điều kiện kinh tế xã hội của nhau.

21:54 19 tháng 8, 2014 Reply

vì dân chủ là sự tự do cá nhân, là được tôn trọng, là được đảm bảo nên bởi nhà nước pháp quyền nên các quốc gia đều phấn đấu sao cho nền dân chủ nước mình ngày một hoàn thiện hơn nữa. Dân chủ cũng phải phụ thuộc vào hoàn cảnh kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa của từng quốc gia để đánh giá chứ không thể chung chung theo một mô tuýp nhất định được. Những nước giàu có chưa chắc đã có nền dân chủ tốt vì họ chỉ chăm lo cho bộ phận nhỏ còn rất nhiều người nghèo khổ bị áp bức khác

09:22 20 tháng 8, 2014 Reply

nếu chúng ta có cách nhìn một cách đúng đắn thì chúng ta đều thấy dân chủ là một cái gì đó cần đối với con người. Thế nhưng hiện này thì cái từ dân chủ đó được dùng một cách phổ biến thế nhưng ý nghĩa và mục đich của nó lại bị biến đổi không như là cái ý nghĩa thực của nó nữa. bởi thế chúng ta cần có những cách nhìn nhận đúng hơn. nhất là bọn dân chủ đó chỉ là cái vỏ bọc để chống phá đất nước ta mà thôi

09:39 20 tháng 8, 2014 Reply

dân chủ gì chứ tôt thấy đó chỉ là cái vỏ bọc của bọn lợi dụng chống phá đất nước ta mà thôi. chúng đang tận dụng cái gọi là dân chủ để đi ngược lại giá trị của nó thì đúng hơn đấy. nhất là khi đằng sau chúng luôn là sự đỡ lưng của Mỹ một kẻ to mồm dân chủ thế nhưng nó đã hại và cướp đi dân chủ của người dân VIệt Nam . đó chính là bản chất của lũ tb đang xâm phạm chúng ta một cách từ từ đó

09:48 20 tháng 8, 2014 Reply

dân chủ là một hình thức của bọn chống phá đất nước ta mà thôi không có gì là hơn cả đâu. bọn này luôn gắn với cái tên độc lập với chả dân chủ để che mắt người ta mà thôi. thực chất thì chúng làm là lại là tìm cách bôi nhọ đất nước bằng sự bịa đặt . và lấy những từ độc lập để hạn chế sự quản lí của nhà nước.

16:57 20 tháng 8, 2014 Reply

Dân chủ hay không, dân chủ có toàn diện hay không còn phụ thuộc vào tình hình, đặc điểm của mõi quốc gia. Hiện vẫn chưa có một khuôn mẫu nào về dân chủ cả. Ngay cả ở Mỹ luôn được ca ngợi là một xã hội dân chủ thì bạo động, biểu tình, chống phá vẫn xảy ra, cảnh sát vẫn đàn áp người vô tội. Vậy nên không ai có quyền áp đặt nền dân chủ vào một quốc gia khác

20:27 22 tháng 8, 2014 Reply

Đúng rồi, cái gọi là dân chủ chỉ là một cái cớ mà thôi. Mình thấy nhất là ở nước Mỹ, nước Mỹ luôn cho rằng mình là mẫu hình của một đất nước có xã hội dân chủ mà trên toàn thế giới phải học tập theo, điều đó cho chúng ta một sự thật nực cười đó là khi nghiên cứu vì Mỹ thì thấy họ chẳng có tí dân chủ nào

20:42 22 tháng 8, 2014 Reply

Mỗi một đất nước thì nó có một cách thức để tồn tại và phát triển riêng sao cho mọi chuyện kể cả pháp luật cũng phải phù hợp với cuộc sống, phong tục tập quán của người dân nước đấy. Vậy mà lại đất nước này áp đặt nền dân chủ của đất nước mình lên đất nước khác thì nực cười lắm

21:34 22 tháng 8, 2014 Reply

Bao nhiêu đất nước được cho rằng là đất nước dân chủ, thậm chí chính họ còn luôn nói họ là đất nước mô hình của dân chủ mà thế giới cần phải nước nào cũng học tập họ. Đúng là thật nực cười đúng không mọi người, mỗi đất nước có sự khác biệt chứ đâu thể áp đặt được

22:32 27 tháng 9, 2014 Reply

oh chính trị
mời bạn ghé thăm web mình nhé click vào từ khóa
dịch vụ phát tờ rơi hiệu quả tại TPHCMhoặcdich vu phat to roi hieu qua tai TPHCM

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!