21/08/2014

VỤ "GÁI MIỀN TÂY 3N": CÓ CHĂNG BỘ THÔNG TIN & TRUYỀN THÔNG MẠNH TAY VÀ QUYẾT LIỆT HƠN MÀ THÔI!!!

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 21/08/2014 | 21.8.14

Chiềng Chạ

Sự kiện Bộ Thông tin - Truyền thông (4T) tuýt còi báo Trí thức trẻ xung quanh bài viết liên quan "Gái miền Tây 3N" đã được nhận được không ít ý kiến trái chiều. Người khen thì cho đó là một bước ngoặt lớn khi Bộ chủ quản quản lý nhà nước về hoạt động báo chí đã thay đổi tư duy ứng xử với những hoạt động sai phạm của một Cơ quan báo chí; và với hành động với những chế tài quyết liệt, mạnh và chưa có tiền lệ ấy nhiều người đã hi vọng một trật tự, sự quy củ sẽ được thiết lập trở lại đối với đối với nền báo chí Việt lâu nay đã chứng kiến không ít sự lộn xộn. 

Hành động này cũng đã vấp phải không ít những tiếng chê. Dư luận đã cho rằng Bộ 4T đã không làm chức năng kiểm duyệt văn hóa, truyền thông và cũng chưa từng đặt ra vấn đề là "kiểm cái gì và duyệt cái gì, cơ chế ra sao?". Tức là trong sai phạm của Báo Trí thức trẻ vừa qua, Bộ 4T đã là cơ quan có chức năng quản lý nhà nước về báo chí nhưng đã bị động và chưa hề có một chế tài để ngăn ngừa các sai phạm này từ đầu. Và mọi chuyện sẽ không có gì để nói nếu Bộ 4T "không tự can thiệp mà để cho xã hội cùng hệ thống tư pháp độc lập giải quyết". Hay nói cách khác, việc xử lý đình bản 3 tháng và phạt tiền 207 triệu đồng vừa qua không phải là trách nhiệm của Bộ 4T nhưng họ thực hiện. Và họ cũng đã đi sâu phân tích nguyên nhân của hiện tượng này khi cho rằng: một khi "cơ chế tam quyền phân lập và chế độ kiểm duyệt minh bạch với thông tin, báo chí chưa được định hình ở Việt Nam" thì khi đó những "bản án" tương tự mà báo Trí thức trẻ phải lãnh nhận vừa qua sẽ còn diễn ra nhiều. Thực hư vấn đề này ra sao, phải chăng ở Việt Nam chưa định hình được chế độ kiểm duyệt minh bạch thông tin, báo chí và liệu rằng, việc duy trì cơ chế "tam quyền phân lập" có giải quyết được triệt để những hành vi vi phạm, kích động phân biệt, kỳ thị vùng miền như bài báo của Trí thức trẻ vừa qua. Xin mạn đàm về những nội dung này như một cách đi sâu vào cái cốt lõi của vấn đề. 

Về vấn đề thứ nhất, nếu nói ở Việt Nam "chưa định hình được chế độ kiểm duyệt minh bạch thông tin, báo chí" thì đó là cách nhìn hết sức thiên lệch và không phản ánh thực trạng công tác quản lý thông tin, báo chí tại đây. Xét thấy tính chất quan trọng cũng như vai trò của thông tin, báo chí trong đời sống đương đại, Nhà nước Việt Nam đã có luôn một cơ quan làm công tác quản lý trên lĩnh vực này: Bộ Thông tin & truyền thông và riêng lĩnh vực báo chí đã có một ông Thứ trưởng của Bộ này được phân công phụ trách. Đây chính là cơ quan làm công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực thông tin, báo chí hay nói theo ngôn ngữ hành chính thì Bộ 4T là cơ quan chủ quản thực hiện công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực này. Và trên thực tế, hệ thống luật pháp quốc gia đã trao cho Bộ này "cây gậy" để thực hành quyền của mình trên thực tế chính là Luật Báo chí và một số Luật liên quan như Luật Xuất bản.... cùng nhiều Thông tư, Nghị định liên quan hướng dẫn các điều khoản trong các văn bản luật. Theo đó, việc kiểm duyệt tính minh bạch, khách quan của thông tin báo chí đã được quy định rõ trong Điều 17, của Luật báo chí bổ sung, sửa đổi năm 2012 quy định như sau: 

"Điều 17. Nội dung quản lý Nhà nước về báo chí

Nội dung quản lý nhà nước về báo chí bao gồm:
1. Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển sự nghiệp báo chí;
2. Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về báo chí; xây dựng chế độ, chính sách về báo chí;
3. Tổ chức thông tin cho báo chí; quản lý thông tin của báo chí;4. Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ báo chí;
5. Tổ chức, quản lý hoạt động khoa học, công nghệ trong lĩnh vực báo chí;
6. Cấp, thu hồi giấy phép hoạt động báo chí, thẻ nhà báo;
7. Quản lý hợp tác quốc tế về báo chí, quản lý hoạt động của báo chí Việt Nam liên quan đến nước ngoài và hoạt động báo chí nước ngoài tại Việt Nam;
8. Kiểm tra báo chí lưu chiểu; quản lý kho lưu chiểu báo chí;
9. Tổ chức, chỉ đạo công tác khen thưởng trong hoạt động báo chí;
10. Hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chế độ, chính sách, quy hoạch, kế hoạch phát triển báo chí và việc chấp hành pháp luật về báo chí; thi hành các biện pháp ngăn chặn hoạt động báo chí trái pháp luật; giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm trong hoạt động báo chí".



Trong đó, tại khoản 3 (được in đậm) đã thể hiện rõ cơ chế kiểm duyệt thông tin báo chí là trách nhiệm được Nhà nước giao cho Bộ Thông tin & truyền thông: "Tổ chức thông tin cho báo chí; quản lý thông tin của báo chí". Trên thực tế, hoạt động này đã được Bộ Thông tin và truyền thông mà trực tiếp là Cục Quản lý Báo chí giao về trực tiếp và quy trách nhiệm cho người đứng đầu các cơ quan báo chí. Những cá nhân được giao trách nhiệm sẽ thực hiện nhiệm vụ kiểm định, kiểm soát nội dung sẽ được đăng tải trên tờ báo do mình phụ trách và đương nhiên, khi tờ báo hoặc một bài báo đó có vấn đề thì người đứng đầu (tổng biên tập) đó sẽ đứng ra chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp trên. Cơ chế phân cấp, gắn trách nhiệm này từ khi ra đời đã tạo nên những điều kiện tích cực, thúc đẩy tính chịu trách nhiệm, tính chủ động của các cơ quan báo chí. Và cho đến trước vụ việc xảy ra với Báo trí thức trẻ thì Cơ chế này đã phát huy tác dụng, những cá nhân đứng đầu các cơ quan báo chí đã làm tốt nhiệm vụ của chính mình. Nguyên nhân chính khiến Báo trí thức trẻ vi phạm cơ chế kiểm soát, kiểm định thông tin báo chí trước khi xuất bản, đăng tải được xem xét bởi nguyên nhân như "Không ghi rõ họ tên thật hoặc bút danh tác giả bài viết "Gái miền Tây và 3 chữ 'N' nổi danh thiên hạ; Đăng ảnh của cá nhân mà chưa được người đó đồng ý trong bài; Đăng thông tin gây mất đoàn kết dân tộc" và việc lạm dụng khi khai thác quá đà "trong đăng tải thông tin, khai thác quá sâu những hành vi tội ác, suy đồi đạo đức, thậm chí vu khống" để câu khách, thu hút sự quan tâm đón đọc của độc giả. Và đương nhiên, với những gì đã qua thì việc Bộ 4T đã yêu cầu "báo Trí Thức Trẻ phải cải chính, xin lỗi theo quy định của pháp luật" kèm theo một chế tài tương đối mạnh đó là điều hết sức dễ hiểu. Còn nếu ai đó hỏi cá nhân đứng đầu cơ quan báo chí này có bị xử lý không thì xin thưa đó là một công việc mang tính nội bộ của cơ quan quản lý báo chí. 


Và trong trường hợp này, Bộ 4T đã thực hiện đúng chức trách và nhiệm vụ của mình khi được Luật báo chí quy định. Tại khoản 10 của Điều này (được in đậm) có đoạn: "...thi hành các biện pháp ngăn chặn hoạt động báo chí trái pháp luật; giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm trong hoạt động báo chí". Đây được xem là một nội dung mang tính nền tảng để cho cơ quan chủ quản quản lý nhà nước trên lĩnh vực thông tin báo chí được thực hiện quyền và trách nhiệm của mình. Trên thực tế, điều khoản này đã được cụ thể hóa, quy định rõ về hình thức áp dụng các biện pháp ngăn chặn hoạt động báo chí trái pháp luật như được ra quyết định đình bản, phạt hành chính (căn cứ vào tính chất, mức độ và những hiệu ứng trái chiều, xấu do chính bài báo đó gây nên) trong Nghị định 159/2013/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện chi tiết luật báo chí sửa đổi năm 2012. Cho nên, trường hợp xảy ra với báo trí thức trẻ vừa qua, Bộ chủ quản này đã không làm hộ, làm thay hệ thống các cơ quan Tư pháp như dư luận vẫn đồn thổi. 

Mặt khác, việc duy trì cơ chế tam quyền phân lập đã không còn là điều được nói ở đây bởi, sự đa dạng của các lĩnh vực trong đời sống xã hội vốn dĩ đã phát sinh ra không ít những hành vi vi phạm trên từng lĩnh vực. Và điều gì sẽ xảy ra nếu bất cứ hành vi vi phạm, dù nhỏ, dù to đều tập trung về một cơ quan (Cơ quan tư pháp) để ra quyết định và tiến hành xử lý? thử hỏi nhân lực và thời gian ở đâu để phục vụ tốt việc thiết lập trật tự trên lĩnh vực này và sự quá tải là điều bất cứ ai cũng dễ dàng nhận thấy; không riêng gì lĩnh vực thông tin báo chí mà nhiều lĩnh vực khác thì những sai phạm liên quan hoạt động quản lý nhà nước đã được luật hóa trong các văn bản luật mang tính ngành và luật cũng trao cho chính cơ quan thực hành chức năng quản lý nhà nước đó được phép thi hành các biện pháp ngăn chặn hoạt động trái pháp luật; giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm liên quan. Các cơ quan Tư pháp độc lập sẽ vào cuộc khi các hoạt động sai phạm đó không còn là các sai phạm hành chính đơn thuần và xét thấy tính chức, mức độ của nó đã đến mức phải xử lý hình sự và không còn là việc nội bộ, việc riêng của chính ngành đó (xung đột, mâu thuẫn với các chủ thể khác bên ngoài, nằm ngoài quy định của chính văn bản luật mang tính ngành đó)

Vì vậy, có thể khẳng định rằng, Bộ 4T đã làm trọn chức trách của mình trong vụ đình bản và phạt tiền báo Trí thức trẻ. Hoạt động này không ảnh hưởng, "lấn sân" chức trách cũng như quyền hạn của các cơ quan tư pháp (Tòa án, Viện kiểm sát...) được pháp luật và Nhà nước giao quyền. Có chăng, điểm khác lớn nhất trong vụ việc lần này và các vụ việc trước đây là việc Bộ 4T có những động thái quyết liệt và mạnh tay hơn. Hi vọng rằng, đó là một sự khởi đầu đầy hứa hẹn cho một nền báo chí chân chính, vì dân và vì mục tiêu phát triển./.

15 nhận xét

17:05 22 tháng 8, 2014 Reply

cho dù ghét đến đâu thì cũng chỉ là phương diện cá nhân mà mấy anh bạn lại lôi lên báo để rồi cả báo trí thức trẻ ăn phạt thì có phải là ngu không khi mà chỉ vì một người mà vơ đũa cả nắm để chửi bới laon báo, tôi không hiểu họ có để ý những bài viết của mình có thể chia đôi đoàn kết toàn dân không kì thị vùng miền khác gì kì thị sắc tộc da đen và da trước ở mỹ, vậy nên đó là một bài học cho các báo khác

19:39 22 tháng 8, 2014 Reply

tôi nghĩ vấn đề này cần phải làm nghiêm khắc hơn nữa, chứ không thể tình trạng này tiếp tục tiếp diễn nữa, bởi lẽ từ trước đến giờ báo chí có sự xa sút lớn, nhiều vụ việc báo chí viết sai, không chịu xác minh thông tin rồi thì thông tin toàn thông tin không phục vụ lớn cho nhu cầu của người dân cho lắm, giải trí là chủ yếu thì phải

20:00 22 tháng 8, 2014 Reply

vụ này xử thế này tôi nghĩ là hoàn toàn đúng, vì nó không chỉ đơn giản là việc chỉ xử một tờ báo làm sai quy định mà còn là một lời cảnh báo răn đe với những tờ báo khác đang có ý định có những việc làm tương tự như thế, cần phải làm nghiêm khắc hơn nữa

20:11 22 tháng 8, 2014 Reply

đầu tiên phải khẳng định bộ thông tin truyền thông đã làm đúng với chức trách nhiệm vụ và pháp luật về việc xử lý trường hợp này, và tôi nghĩ việc xử lý như thế là nên làm trong thời điểm hiện nay, khi mà báo chí quá tràn lan và chất lượng các mặt báo không còn được đánh giá cao, thông tin thiết thực cần thiết thì ít chủ yếu là thông tin giải trí, làm thể thì mất uy tín của ngành báo chí thôi

20:29 22 tháng 8, 2014 Reply

Bộ thông tin truyền thông làm đúng pháp luật và điều này ai cũng ủng hộ cả. nhưng tôi nghĩ cái ý nghĩa nhất từ vụ việc lần này là nó sẽ cảnh báo cho các tờ báo khác, cho các nhà báo khác hãy làm việc một cách có trách nhiệm tránh việc chạy theo những giá trị thực dụng để rồi quên đi bản chất nghề nghiệp của mình là gì

22:48 22 tháng 8, 2014 Reply

Phải xử lý kiên quyết các trường hợp tương tư để giữ tính khách quan, chân thực của báo chí.

22:53 22 tháng 8, 2014 Reply

Ủng hộ cơ quan quản lý nhà nước giải quyết hết đám báo chí lá cải. Bắt đầu bây giờ cũng là hơi muộn rồi.

22:58 22 tháng 8, 2014 Reply

Muộn còn hơn không bao giờ. Khắc đi khắc đến bạn ạ.

23:05 22 tháng 8, 2014 Reply

Viết lách ẩu đả điên loạn như thế không xử lý để loạn à, Đình bản 3 tháng vẫn là nhẹ.

08:55 23 tháng 8, 2014 Reply

với bản chất con người VIệt Nam thì tam quyền phân lập chỉ làm cho xã hội ngày càng rối ren mà thôi, khi đó họ chỉ có lợi dụng tự do ngôn luận để nói lên những điều kì thị vùng miền chia rẽ đối lập chia tách vùng miền để rồi biến một sự việc vô cùng nhỏ trở thành một hệ lụy lớn thậm chí là các vùng đánh nhau chỉ vì một câu nói, theo một đường lối chung duy nhất là cái lợi của con đường phát triển nước ta

Nặc danh
22:34 25 tháng 8, 2014 Reply

Cần phải quyết liệt hơn nữa với những tờ báo lá cải kiểu như thế này, chỉ được cái buôn dân bán nước, câu vìu là giỏi, không được một cái nết gì cả, chỉ viết bậy viết bạ. Tôi mà là người có quyền quyết định trong Bộ văn hóa thông tin và truyền thông chắc chắn tôi sẽ đuổi việc mấy tên nào mà cứ dám viết láo như thế này. Một cái nhìn lệch lạc, sai trái về con người, nhìn sai lệch về chính đồng bào mình.

22:56 25 tháng 8, 2014 Reply

Một cách nhìn quá thiển cận của tác giả. Chỉ qua lời kể của một người đàn ông về bạn gái của mình mà dám đưa ra tất cả để áp đặt cho toàn thể nhân dân của một vùng mấy tỉnh miền Tây thì rõ là một sự việc không thể chấp nhận được. Cần phải xem xét lại cả lương tâm cũng như trình độ của nhà báo này, những con người cầm bút nhưng chẳng để làm gì cả. Chỉ phá hoại nền báo chí thì đúng hơn.

22:59 25 tháng 8, 2014 Reply

Miền nào cũng như miền nào cả thôi, nơi nào mà chẳng có người thế này thế nọ, những lều báo này chán thật. Thật không thể chấp nhận được những tư duy kiểu ngu dốt như bọn này, làm sao lại có thể tư duy ra cái kiểu 3n, ngu nhất là ban biên tập, đã cho bài báo đó lọt sàn. Ngon nhất là ăn phạt hơn 200 triệu và đình bản 3 tháng, ngoan nhất là phải chấp nhận hình phạt.

20:47 27 tháng 8, 2014 Reply

Công nhận là khi đọc những bài báo như này và thấy vẫn còn nhiều những trang lá cải khác thì tôi cũng tự đặt ra câu hỏi là bộ 4t có cơ chế kiểm soát, giám sát như nào. Tình trạng nhiều vô kể những lá cải lá khoai như vậy tôi nghĩ e là một bài toán khó cho ngành quản lí truyền thông, thông tin

20:49 27 tháng 8, 2014 Reply

Thêm cái tam quyền phân lập nữa thì không những có những bài như 3n đấy mà có nhiều bài 4n 5n cơ. Cái cơ chế bên tây áp dụng vào thuần phong mỹ tục VN thì làm sao mà phù hợp được. Dân ta sẽ tự bài trừ và phản đối ngay. Nói chung là không chơi cái ấy

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!