12/01/2015

Ở TRUNG ĐÔNG NƯỚC MỸ CÓ THẤT BẠI?

Tác giả: Unknown viết lúc 12/01/2015 | 12.1.15

Mõ Làng: Trong chương trình Toàn cảnh thế giới ngày 11/1/2015, khi nói về thất bại của Mỹ ở Trung Đông, nhà báo BTV Phương Hà đã cướp lời TS Nguyễn Ngọc Trường và khẳng định rằng "nước Mỹ không thất bại"! Vậy thì mời Phương Hà đọc bài sau của Giáo sư kinh tế và chính trị Peter Morici ở ĐH Maryland lý giải sự thất bại và nguyên nhân thất bại của chính sách đối ngoại của Mỹ ở Trung Đông. 

Quân sự không phải là lời giải cho mọi bài toán

Trong bài phát biểu tại Học viện Quốc phòng ở West Point, New York, Tổng thống Obama cho rằng sử dụng sức mạnh quân sự không phải là giải pháp giúp bình ổn mà Mỹ có thể áp dụng cho mọi khu vực, đặc biệt khu vực Trung Đông và châu Phi.


                     Phiến quân Sunni ở thành phố Tikrit đầu tháng 6/2014.

Có lẽ Iraq là cho thấy rõ nét nhất tình thế tiến thoái lưỡng nan của Mỹ đối với chủ nghĩa khủng bố. Nếu đưa không quân và bộ binh tới bảo vệ Baghdad, Mỹ có thể chặn bước tiến của nhóm Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (ISIL) chứ không thể đánh bại nhóm này.

ISIL là sự kết hợp giữa một tổ chức khủng bố và một lực lượng quân đội có tổ chức có đủ khả năng chiếm đóng lãnh thổ và lật đổ một chính quyền. Tuy nhiên lực lượng này không tập trung lực lượng tại một chiến trường nhất định để các lực lượng quân đội phương Tây có thể tiêu diệt. Nếu bị cản trở, các chiến binh của nhóm này sẽ di chuyển sang các chiến trường khác như cuộc nội chiến ở Syria hoặc áp dụng chiến thuật khác như chiến tranh du kích.

Coi nhẹ tôn giáo, chiến dịch chống khủng bố đi vào ngõ cụt

Đã từ lâu, các quốc gia phương Tây vẫn luôn coi nhẹ vấn đề tôn giáo trong khi đối với nhiều người Hồi giáo, tôn giáo và nhà nước là hai yếu tố không tách rời. Trên khắp các quốc gia Trung Đông và châu Phi, nhiều người sẵn sàng hi sinh để chống lại những chính quyền dân chủ nào cho rằng đạo Hồi không đủ tính hợp pháp để lãnh đạo quốc gia. Các cuộc đấu tranh sắc tộc cũng chủ yếu bắt nguồn từ tôn giáo.

Nếu không có các thể chế dân chủ đặt tự do cá nhân lên trên tôn giáo, các cuộc xung đột sắc tộc và nội chiến ở khu vực này rất khó chấm dứt. Các phong trào khủng bố chống phương Tây tiếp tục đi vào ngõ cụt.


                                Phiến quân ISIL phát kinh Coran cho người dân. 

Hợp tác kinh tế của phương Tây và viện trợ từ Mỹ không thể thay đổi tình hình. Phong trào Hồi giáo cực đoan tồn tại dựa trên các lý tưởng và rất khó tiêu diệt lý tưởng bằng sức mạnh quân sự.

Cuối cùng, Mỹ phải nhận ra rằng cuộc chiến chống khủng bố ở Trung Đông và châu Phi sẽ kéo dài. Không khoản viện trợ kinh tế hay tái thiết đất nước nào có thể thay đổi thực tế đó và đôi khi các khoản viện trợ lại khiến tình hình nghiêm trọng hơn.

Tuy nhiên, sức mạnh kinh tế của Mỹ đi kèm với chính sách can thiệp ở nước ngoài để giải các bài toán về năng lượng, chính sách chống khủng bố ở Trung Đông đi vào ngõ cụt sẽ khiến người Mỹ sẽ phải trả giá hoặc đối mặt với các mối đe dọa đối với an ninh trong nước và những lợi ích của nước này ở bên ngoài.

Giải pháp nào


Hội nghị Thế giới chống chủ nghĩa cực đoan và bạo lực (WAVE) với sự tham dự của các bộ trưởng và đại diện 40 nước diễn ra ở thủ đô Tê-hê-ran của I-ran đã bàn hàng loạt chủ đề "nóng", về tình hình I-rắc, Xy-ri, Y-ê-men... Trước mối đe dọa cấp bách từ các phần tử Hồi giáo cực đoan ở Trung Ðông, đây là cơ hội để các nước trong khu vực tăng cường vai trò cũng như phối hợp trên mặt trận chung chống khủng bố, bạo lực. 

Các vấn đề Hồi giáo cực đoan ở I-rắc và Xy-ri từng bị sao lãng bởi cuộc khủng hoảng U-crai-na, nay trở lại vị trí hàng đầu trong nhiều chương trình nghị sự quốc tế. Hội nghị WAVE được tổ chức theo sáng kiến của I-ran diễn ra trong bối cảnh khu vực Trung Ðông lâm vào tình trạng "nước sôi lửa bỏng" bởi phải đối mặt tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) cũng như các nhóm thánh chiến khác. Gần đây, những vụ tiến công khủng bố đẫm máu gây nhiều thương vong cho binh sĩ và giết hại con tin liên tiếp ở Y-ê-men, các vụ hành quyết ở I-rắc, hay những âm mưu khủng bố xảy ra khắp thế giới đã gây hoang mang dư luận. Sự thất bại của quân đội Mỹ và Y-ê-men trong việc giải cứu con tin, để Nhóm An Kê-đa tại bán đảo A-rập (AQAP) giết một con tin người Mỹ và một con tin người Nam Phi cũng cho thấy mối đe dọa ngày càng tăng từ tổ chức khủng bố này. Ðáng chú ý, trong 135 phần tử khủng bố A-rập Xê-út vừa bắt, có nhiều đối tượng từng tham chiến tại các "điểm nóng" xung đột và được huấn luyện để về nước tiến công khủng bố. Trong khi đó, "ngọn núi lửa của cuộc thánh chiến" đang lan rộng, khi IS tham vọng mở rộng kiểm soát nhiều vùng lãnh thổ nữa, ở Y-ê-men, Ma-rốc, Tuy-ni-di, An-giê-ri và bán đảo Xi-nai của Ai Cập.

Diễn biến phức tạp tình hình khu vực buộc các đồng minh của Mỹ cam kết đưa vào I-rắc khoảng 1.500 binh sĩ làm nhiệm vụ huấn luyện và cố vấn. Chính quyền Mỹ kêu gọi giới lập pháp cân nhắc phương án sử dụng lực lượng bộ binh tại I-rắc và Xy-ri chống IS, cũng như phê chuẩn đạo luật tạo khung pháp lý cho phép Lầu năm góc tiến hành không giới hạn các chiến dịch quân sự ở Trung Ðông. Mối đe dọa an ninh khu vực này cũng thôi thúc Anh quyết định thiết lập căn cứ quân sự thường trực đầu tiên ở Ba-ren trong vòng bốn thập kỷ qua, cho phép tàu khu trục và tàu sân bay của Hoàng gia Anh cùng bốn tàu rà phá mìn đang hoạt động ở cảng Mi-na Xan-mơn tăng cường sự hiện diện ở khu vực.

Tuy nhiên, việc các nước phương Tây do Mỹ đi đầu ráo riết tăng cường các chiến dịch chống khủng bố ở I-rắc và Xy-ri vẫn gây tranh cãi. Nhiều nước hoài nghi mục đích thật sự của các chiến dịch này. Mỹ vẫn chưa thể thuyết phục dư luận, kể cả các đồng minh ủng hộ tiến công IS ở Xy-ri, bởi Oa-sinh-tơn chưa từ bỏ mục tiêu lật đổ chế độ Tổng thống Xy-ri B.Át-xát. Trong khi đó, kế hoạch của Mỹ nhằm tăng cường năng lực và sức mạnh cho lực lượng Hồi giáo ôn hòa ở quốc gia Trung Ðông này có nguy cơ "tiếp tay" cho khủng bố.

Không muốn có sự can thiệp từ bên ngoài, các nước trong khu vực Trung Ðông đang hướng tới việc tự tìm một giải pháp cho các cuộc xung đột. Tại cuộc gặp giữa Bộ trưởng Ngoại giao I-ran và người đồng cấp Xy-ri ở Tê-hê-ran, hai bên khẳng định cần phải tìm một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng Xy-ri, đồng thời các cuộc đàm phán phải được thực hiện mà không có bất cứ "sự can thiệp nguy hiểm và mang tính phá hoại nào của lực lượng bên ngoài". Tại các cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo I-ran, I-rắc và Xy-ri, Tê-hê-ran khẳng định sẽ luôn "kề vai sát cánh" với các nước láng giềng trong cuộc chiến chống khủng bố. Các nhà ngoại giao ba nước này tiến hành nhiều cuộc gặp vì mục tiêu chung là chống khủng bố. Vai trò của I-ran trong việc tìm giải pháp chấm dứt xung đột tại hai nước láng giềng Xy-ri và I-rắc đang được nâng cao. Ðó là lý do I-ran gần đây tiến hành các cuộc không kích riêng rẽ nhằm hỗ trợ quân đội I-rắc chống IS.

Chiến dịch giải cứu bất thành của quân đội Mỹ mới đây, cũng như sự trỗi dậy của các phần tử AQAP ở Y-ê-men phần nào phản ánh thất bại chính sách của Mỹ tại quốc gia Trung Ðông này. Cùng với cuộc chiến chống IS chưa biết bao giờ mới có hồi kết, Mỹ và các đồng minh đang lúng túng với bài toán tìm kiếm đối tác khu vực giúp họ phát huy hiệu quả các chiến dịch quân sự trên không ở I-rắc và Xy-ri. Ðã đến lúc các nước trong khu vực Trung Ðông phát huy vai trò, đưa ra những sáng kiến, phối hợp hành động trên mặt trận chống khủng bố. Chỉ như thế mới có thể phát huy hiệu quả của cuộc chiến chống khủng bố đầy gian nan cũng như hạn chế sự can thiệp từ bên ngoài. 

6 nhận xét

13:52 12 tháng 1, 2015 Reply

Tôi nghĩ là các nước này nên có những bước đi cho riêng mình hơn là cứ ngồi đó mỹ nó dọa cho rồi nó chỉ đạo. Sự hiện diện của mỹ có ảnh hưởng lớn trong khu vực này từng nào thì còn có loạn lạc đấu tranh từng đấy. Không nên để bất cứ lý do nào mà mỹ có thể cho đó là khủng bố. Nếu như thế thì còn can thiệp dài dài

14:29 12 tháng 1, 2015 Reply

Câu trả lời dĩ nhiên là không rồi!
Chả phải ngẫu nhiền mà nước mỹ luôn đầu tư mạnh cho quân đội. Cũng là để đem quân đi đánh phục vụ kinh tế. Rồi lấy muôn vàn danh nghĩa để can thiệp sâu vào nội bộ các nước khác phục vụ cho âm mưu của mình. Mỗi quốc gia có nhận được ra hay không thôi.

17:27 12 tháng 1, 2015 Reply
Nhận xét này đã bị tác giả xóa.
17:28 12 tháng 1, 2015 Reply

Về mặt chính trị, Mỹ thất bại ở Trung Đông khi uy tín của chính quyền Mỹ với người dân trong và ngoài nước đều xuống trầm trọng. Tuy vậy, những của chiến ở Trung Đong đã mang lại cho nền kinh tế Mỹ một khoản lợi khổng lồ. Từ việc bán khí tài cho đến tạo ảnh hưởng để đưa các cty của mình vào hợp tác khai thác dầu mỏ...

17:04 13 tháng 1, 2015 Reply

Nước Mỹ là một nước lớn và ảnh hưởng trên thế giới đây là điều không thể chối cãi. Tuy nhiên, không phải vật mà nước này vô địch trên thế giới. Báo chí Anh quốc hay các nước Eu có những bài viết phân tích rất kỹ cho những thất bại của Mỹ tại Trung Đông khi can thiệp vào khu vực này. Nước Mỹ mạng nhưng không có nghĩa là "hoàn hảo" cả và nước này dễ tổn thương!

18:39 13 tháng 1, 2015 Reply

Những cuộc chiến ở Trung Đông mang lại cho Mỹ nhiều hơn mất. Kinh tế, quân sự, tầm ảnh hưởng....

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!