25/02/2015

MEC: NẾU ĐƯỢC ĐỒNG Ý, BÁO CHÍ CÓ THÊM ĐIỀU KIỆN ĐỂ TÁC NGHIỆP

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 25/02/2015 | 25.2.15

Bài gốc: CƠ QUAN NHÀ NƯỚC CHẬM DUNG CẤP TIN CHO BÁO CHÍ SẼ BỊ XỬ PHẠT
Trung tâm Truyền thông Giáo dục cộng đồng (MEC) thuộc Liên hiệp Các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) vừa có văn bản gửi Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Thông tin và truyền thông, Bộ Tài chính, Bộ GTVT, Bộ Y tế, Thanh tra Chính phủ,... đề nghị hủy bỏ chế tài xử phạt báo chí trong 8 nghị định do các Bộ chủ trì xây dựng, đồng thời bổ sung chế tài xử phạt người phát ngôn cơ quan Nhà nước về cung cấp thông tin cho báo chí.

Cần thống nhất việc xử phạt báo chí đưa tin sai sự thật về một đầu mối

Theo MEC, Luật sửa đổi Luật Báo chí 1999 quy định: “Báo chí khi thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân thì phải đăng, phát sóng lời cải chính, xin lỗi của cơ quan báo chí, của tác giả. Trong trường hợp có kết luận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thì cơ quan báo chí phải đăng, phát sóng kết luận đó”.

Thực tiễn qua khảo sát của MEC trong đa số các vụ việc tranh chấp đúng – sai về thông tin chuyên ngành, kết luận của bộ quản lý ngành được coi là “kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền” (ví dụ thông tin về quản lý vàng thì kết luận thuộc về Ngân hàng Nhà nước). Mặt khác, theo quy định tại Điều 3 Nghị định 51/2002 về Hướng dẫn Luật Báo chí và Quy chế Phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí (ban hành kèm Quyết định 25/2013 của Thủ tướng Chính phủ) thì người đứng đầu tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước phải có nghĩa vụ trả lời các vấn đề báo chí nêu.

Tuy nhiên, theo rà soát của Bộ Tư pháp về 53 Nghị định hướng dẫn Luật Xử phạt hành chính thì có khoảng 10 Nghị định do các bộ, ngành soạn thảo có chứa chế tài xử phạt “thông tin sai sự thật” đối với nhà báo và cơ quan báo chí. Điều này đồng nghĩa với việc, từ chỗ có nghĩa vụ giải trình thông tin báo nêu, nay các bộ, ngành có quyền xác định “đúng sai” và xử phạt các thông tin được cho là “sai sự thật” viết về ngành, lĩnh vực mình quản lý.

Mặt khác, Dự thảo Nghị định mà Bộ Tư pháp trình Chính phủ cũng khẳng định điều này đã đồng ý để các bộ ngành tiếp tục thực hiện quy định tại điều 58 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định về việc Lập biên bản vi phạm hành chính.
Phóng viên báo chí đang tác nghiệp. (Ảnh minh họa).

Cụ thể như sau: “Khi phát hiện vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản, trừ trường hợp xử phạt không lập biên bản”. Sau đó các Bộ, ngành chuyển biên bản vi phạm hành chính cho Bộ Thông tin & Truyền thông ra quyết định xử phạt theo biên bản này. Do các Bộ, ngành được trao quyền lập biên bản xử lý vi phạm hành chính của nhà báo nên Bộ Thông tin & Truyền thông, mặc dù là cơ quan quản lý báo chí, nhưng cũng không có quyền phủ quyết mà chỉ có thể ra quyết định xử phạt theo biên bản mà các bộ ngành khác đã lập.

Về vấn đề này, theo ý kiến của nhiều đại biểu phát biểu tại hội thảo ngày 5/2 và trên báo chí, việc quy định như vậy từ chỗ là đối tượng được báo chí phản ánh, các Bộ, ngành trở thành trọng tài phán quyết thông tin đúng – sai trên báo chí. Điều này tạo ra nguy cơ “vừa đá bóng, vừa thổi còi” hạn chế tính phản biện, phê bình của báo chí.

Do vậy, MEC cho rằng, cần thống nhất giao một đầu mối là Bộ Thông tin & Truyền thông xác định và xử phạt hành vi thông tin sai sự thật theo Nghị định 159/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 về xử phạt VPHC trong hoạt động báo chí xuất bản.

Cơ quan Nhà nước chậm cung cấp thông tin cho báo chí cũng bị xử phạt

Cũng theo lập luận của MEC, trong tình hình mạng xã hội, blog cá nhân phát triển rất mạnh như hiện nay thì việc xử lý tin đồn, tin sai sự thật là mong muốn của cả nhà báo và công chúng chứ không chỉ của cơ quan Nhà nước. Vì vậy, việc các cơ quan Nhà nước mong muốn giải quyết vấn đề xử lý tin không chính xác trên báo chí là một mong muốn chính đáng.

Tuy nhiên theo kết quả nghiên cứu – khảo sát của MEC tiến hành năm 2013 với 279 nhà báo ở 19 tỉnh, thành phố và khoảng 30 cơ quan báo chí, cơ quan nhà nước cho thấy, chỉ có 25% các cơ quan Nhà nước trả lời, cung cấp thông tin cho báo chí đúng thời hạn và trong số này chỉ có 25% thông tin có “kết quả giải quyết” như luật quy định. Số còn lại chỉ dừng ở “thông tin vỏ” như “chúng tôi đã nhận được đơn thư, đang giải quyết”.

Nghĩa là có 90% những vấn đề bức xúc mà công dân gửi đến cơ quan nhà nước thông qua báo chí đã không hoặc chậm được xử lý, trả lời... Mặt khác thực tiễn cũng cho thấy có một số cán bộ có thẩm quyền ở cơ quan Nhà nước đã cố tình báo cáo sai, báo cáo không đầy đủ sự việc ở ngành, địa phương mình quản lý.

Trong bối cảnh đó, cộng đồng báo chí rất hoanh nghênh việc Chính phủ đề ra chủ trương xử lý tin đồn, tin sai sự thật bằng cách thức chủ động cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời cho báo chí và người dân. Người đứng đầu Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhiều lần nhấn mạnh điều này, song để thực thi ngoài sự quyết liệt chỉ đạo cần có các chế tài pháp luật để thực thi.

Cụ thể, tại Nghị định 159/2013 do Bộ Thông tin & Truyền thông soạn thảo chỉ có chế tài quy định việc không cung cấp thông tin cho báo chí ở Điều 9 với mức phạt rất nhẹ: 200.000-500.000 đồng. Nếu so với mức phạt đến 100 triệu đồng đối với việc báo chí đưa tin sai sự thật mà dự thảo Nghị định sửa đổi đề nghị thêm vào Điều 8a thì mức phạt này là quá nhẹ.

Thêm vào đó, Nghị định 159/2013 lại chưa có chế tài cho 03 hành vi khác có khả năng gây ảnh hưởng đến quá trình thông tin, diễn ra khá phổ biến của các cơ quan nhà nước, bao gồm: Chậm cung cấp thông tin; Cung cấp thông tin sai; Cung cấp thông tin không đầy đủ.

Do đó, MEC kiến nghị cần bổ sung chế tài đối với Người phát ngôn Cơ quan Nhà nước vào Điều 9 Nghị định 159/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí xuất bản khi có 03 hành vi sau: Chậm cung cấp thông tin; Cung cấp thông tin sai; Cung cấp thông tin không đầy đủ.
Huyền Thanh

17 nhận xét

02:22 26 tháng 2, 2015 Reply

Những kiến nghị của MEC trong thời điểm hiện tại là cần thiết và cần được thông qua nhằm chấn chỉnh lại các hoạt động báo chí.

02:30 26 tháng 2, 2015 Reply

Việc Báo chí khi thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân thì phải đăng, phát sóng lời cải chính, xin lỗi của cơ quan báo chí, của tác giả là điều hiếm có ở nước ta. Điều này không chỉ có ở báo chí mà ngay cả sách giáo khoa. Ngày còn bé, mua sách bao giờ cũng có 1-2 trang đính chính, nhưng giờ có sai đến mấy cũng không có một dòng nào. Thế mới thấy trách nhiệm của người viết, người biên tập, hay nhà xuất bản ngày càng kém

03:27 26 tháng 2, 2015 Reply

Rất ủng hộ những kiến nghị của MEC. Người dân ăn thịt lừa quá nhiều rồi

17:28 26 tháng 2, 2015 Reply

Không mạnh tay, không triệt để là không được. Nếu không kịp thời có những chế tài mới mấy ông báo Thanh niên lại xóa hết chủ quyền biển đảo mất

19:41 26 tháng 2, 2015 Reply

Mình thấy rất là đúng, nếu báo chí cố tình viết sai sự thật thì xử phạt là điều đáng làm, nhưng một điều mà chúng ta dường như ai cũng biết đó là rất nhiều người cung cấp thông tin sai sự thật cho báo chí, để cho họ lầm tưởng mà viết theo, người này đáng bị xử phạt

19:52 26 tháng 2, 2015 Reply

Không chỉ xử phạt những người viết thông tin cho mọi người mà chúng ta cần phải xử phạt cả những trường hợp chậm cung cấp thông tin; cung cấp thông tin sai; cung cấp thông tin không đầy đủ. Đó là mong muốn cũng như nguyện vọng của người dân trong đất nước này

20:08 26 tháng 2, 2015 Reply

Biết bao nhiêu lần người dân trong đất nước này đọc tin tức, nhưng rồi mọi người cứ tưởng là thông tin đúng, khiến cho ai cũng cũng nghe theo để rồi mọi người chết đứng khi biết thông tin đó sai sự thật. Bao nhiêu lần điều đó tạo ra sự phẫn nộ cho dư luận rồi, cần phải có biện pháp xử lý nghiêm như vậy

20:15 26 tháng 2, 2015 Reply

Liệu có làm nên trò trống nào không hay đâu lại vào đấy?

20:34 26 tháng 2, 2015 Reply

Nếu làm được điều này thì thật tốt. Mình ủng hộ kiến nghị này

23:39 26 tháng 2, 2015 Reply

Nếu làm được như vậy chúng ta không phải đọc những bài báo lá cải, những trang báo mạng rẻ tiền với những thông tin xuyên tác và bịa đặt nữa.

10:30 27 tháng 2, 2015 Reply

Mình cũng hoàn toàn ủng hộ đề xuất này của mec. Tuy nhiên thì vấn đề trả lời hay không trả lời báo chí của cơ quan đảng nhà nước thì vẫn phải xem xét thêm chứ không thôi tất tần tật tạch bạch hết thì còn ra thể thống gì. Tuy nhiên đừng có dối dân là được

13:37 27 tháng 2, 2015 Reply

không cung cấp đúng tin đúng sự thật chủ động cho báo chí thì làm sao mà có thể cải chính được thông tin, thế nên đề ra biện pháp chế tài xử phạt này là hoàn toàn đúng đắn và sắc đá, nếu cứ để những tin đồn thất thiệt mưa dầm thấm lâu thì lúc đó thật sự là nguy hiểm

22:55 27 tháng 2, 2015 Reply

Việc mở rộng cho các cơ quan truyền thông tác nghiệp đáp ứng yêu cầu của thời đại bùng nổ công nghệ thông tin là điều cần thiết. Tuy nhiên, cũng cần nghiên cứu đưa ra quy định chặt chẽ tránh để một số người không tốt lợi dụng vấn đề này để làm những điều trái pháp luật!

22:44 28 tháng 2, 2015 Reply

Cần phải nghiêm trị những nhà báo tung tin đồn nhảm khiến lòng người dân bất an, cả những nhà báo có những bài viết giật tít nữa, vì lợi nhuận trước mắt mà khiến người dân không thể nắm bắt thông tin chính xác kịp thời.

23:07 28 tháng 2, 2015 Reply

Nhà báo sẽ có lương tâm hơn khi xử lý những câu chuyện, những bài viết của mình, họ sẽ có nhiều điều kiện tác nghiệp để đưa về những tin tức chính xác cho người dân, từ đây người dân sẽ được nắm bắt kịp thời những thông tin chính xác đó phục vụ cuộc sống

16:57 1 tháng 3, 2015 Reply

Thực ra nếu báo chí cố tình viết sai sự thật thì xử phạt là điều đáng làm, nhưng một điều mà chúng ta dường như ai cũng biết đó là rất nhiều người cung cấp thông tin sai sự thật cho báo chí, để cho họ lầm tưởng mà viết theo, người này đáng bị xử phạt

17:04 1 tháng 3, 2015 Reply

Chúng ta không nên chỉ xử phạt những người viết thông tin cho mọi người mà chúng ta cần phải xử phạt cả những trường hợp chậm cung cấp thông tin; cung cấp thông tin sai; cung cấp thông tin không đầy đủ. Đó là mong muốn cũng như nguyện vọng của người dân trong đất nước này...

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!