22/11/2015

TS Trần Đình Thiên: Việt Nam đã thực sự tụt hậu do phát triển "lạc điệu"?

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 22/11/2015 | 22.11.15

Xin mượn lời của Hong Ho trước khi giới thiệu bài phỏng vấn của Thời báo Kinh tế Sài Gòn với TS Trần Đình Thiên - Viện trưởng viện Kinh tế Việt Nam: Mình tuyệt đối ko phản đối gì nội dung bài này. Chỉ có điều, nói như mấy ông kinh tế gia hàng đầu cuốc da này, thì chính mình cũng nói tốt. Chả ngoa, có khi mình còn nói tốt hơn.

Chỉ có điều, trách nhiệm công dân của các ông-những nhà khoa học- ở đâu trong sự tụt hậu kia. Nhẽ vô can khi tháng tháng vẫn xơi lương của nhà nước “lạc điệu”.


Tư Giang
Tính từ 2015, Việt Nam phải mất lần lượt 10, 12 và 17 năm nữa để vượt qua mức Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia đã đạt được ở năm 2011. Ảnh: TL TBKTSG
(TBKTSG Online) - Việt Nam đã thực sự tụt hậu, và tụt hậu ngày càng xa hơn so với phần còn lại của thế giới vì mô hình phát triển “lạc điệu”.
Đây là nhận xét của nhiều nhà kinh tế hàng đầu đất nước tại diễn đàn tổng kết 30 năm Đổi mới giai đoạn 1986 – 2015 được tổ chức hôm nay, ngày 19-11, tại Hà Nội.

Ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, đơn vị phối hợp với các cơ quan khác tổ chức sự kiện này, phải “rào trước” rằng diễn đàn nhằm hưởng ứng tinh thần Nghị quyết 62 của Chính phủ trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8-2015 nhằm tổng kết 30 năm phát triển kinh tế Việt Nam so sánh với phần còn lại của thế giới.
Phát triển lạc điệu
Tiến sĩ Nguyễn Quang Thái, nguyên viện phó Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nói: “Chúng ta đã thực sự tụt hậu, và tụt hậu ngày càng xa hơn so với thế giới, chứ không còn nguy cơ gì cả.”

“Tình trạng tụt hậu của đất nước là do tư duy cũ kỹ. Chúng ta đã chọn sai mô hình tăng trưởng, lại chưa có thể chế mạnh tạo động lực phát triển vì vướng tư duy chưa đổi mới,” ông nói.

“Kinh tế Việt Nam không chỉ tụt hậu xa hơn, mà trong nhiều chiều cạnh đang đi lạc điệu so với xu hướng chung của thế giới,” ông nói tiếp.

Nguyên phó thủ tướng Vũ Khoan bổ sung thêm: “Người Việt Nam chúng ta thích tranh luận nhưng chỉ luẩn quẩn trong mấy chữ mà mất hai ba chục năm nay. Ví dụ, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa cãi nhau 30 năm chưa kết thúc; rồi doanh nghiệp nhà nước là chủ đạo cũng cãi nhau 30 năm rồi không kết thúc. Những chuyện này còn tranh luận dài dài, không biết đến bao giờ kết thúc được.”

Theo ông Lưu Bích Hồ, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, những khái niệm như kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, kinh tế nhà nước là chủ đạo,… như “vòng kim cô” ghì chặt sự phát triển của đất nước.
Tụt hậu ngày càng xa
Theo nghiên cứu của ông Thiên, dù có những thành tựu đáng tự hào và đáng ngưỡng mộ trong suốt ba thập kỷ vừa qua, Việt Nam vẫn đang bị các nước phát triển hơn bỏ lại phía sau và khoảng cách ngày càng nới rộng. Việt Nam cũng đang bị bỏ lại phía sau trên các bảng xếp hạng toàn cầu trong phần lớn các tiêu chí phát triển.

Chẳng hạn, sức mạnh kinh tế của Việt Nam ngày càng nhỏ so với Trung Quốc. Tại thời điểm khởi động đổi mới, quy mô GDP của Việt Nam (tính theo giá cố định năm 2005) tương đương với 4,1% con số của Trung Quốc, tức 1/25. Nhưng tỷ lệ này không ngừng giảm xuống, đến 2013 chỉ còn 1,9%.

Tính theo sức mua tương đương PPP, vị thế của Việt Nam vẫn không mấy thay đổi, thậm chí mức độ thịnh vượng tương đối của người Việt Nam đang nhanh chóng giảm đi so với người Trung Quốc.

Ông đặt vấn đề, vậy đến 2035, tức sau hai thập niên kể từ bây giờ và 50 năm sau Đổi mới, Việt Nam sẽ nằm ở đâu trên bản đồ kinh tế thế giới?

Các dữ liệu được phân tích của ông Thiên chỉ ra rằng, đến 2035, mức độ thịnh vượng trung bình của người Việt Nam vẫn còn thua xa Đài Loan, Hàn Quốc ở thời điểm 2011, và chỉ bằng gần một nửa của Nhật Bản và 1/3 so với Singapore.

Tính từ 2015, Việt Nam phải mất lần lượt 10, 12 và 17 năm nữa để vượt qua mức Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia đã đạt được ở năm 2011.

Nói cách khác, sau 30 năm đổi mới, dù nhìn ở khía cạnh nào thì Việt Nam vẫn đang cách rất xa so với các nước đi trước.

“Nếu trong hai thập kỷ tới, Việt Nam không có những yếu tố đột phá vượt trội thì cục diện này sẽ chẳng có gì thay đổi,” ông cảnh báo.

Nhận xét về tình thế Việt Nam của ông Thiên tương đồng với một bài phân tích của Tiến sĩ Nguyễn Quang Thái. Ông Thái trích dẫn một loạt các chỉ tiêu so sánh quốc tế:

Về giáo dục, theo chỉ số Human Development, Việt Nam đứng hàng 121/187, có nghĩa là dưới trung bình. Không có trường đại học nào được lọt vào danh sách đại học có danh tiếng và có chất lượng.

Về bằng sáng chế, theo International Property Rights Index, Việt Nam đứng hàng 108/130 tính theo giá trị trí tuệ, có nghĩa là gần đội sổ.

Về ô nhiễm, Việt Nam đứng ở vị trí 102/124, gần đội sổ danh sách.

Về thu nhập tính theo đầu người, Việt Nam đứng hàng 123/182 quốc gia, có nghĩa là Việt Nam đứng trong nhóm 1/3 quốc gia cuối bảng có thu nhập đầu người thấp nhất.

Về tham nhũng, theo Transparency International, Việt Nam đứng hàng 116/177 có nghĩa là thuộc 1/4 quốc gia cuối bảng.

Về chỉ số y tế, sức khoẻ, Việt Nam đứng hàng 160 trên 190 quốc gia, có nghĩa Việt Nam đứng trong nhóm quốc gia có tổ chức y tế tệ nhất.
Đi tìm nguyên nhân
Theo nghiên cứu của ông Thái, năm 1990, khoảng cách thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam so với trung bình thế giới khoảng 4.000 đô la Mỹ.

Đến nay, khi GDP bình quân của Việt Nam đạt 2.000 đô la Mỹ thì GDP bình quân thế giới đã vượt 10.000 đô la Mỹ, tức khoảng cách phát triển đã lên gấp 2 lần.

Ông Thái phân tích, điều đó cũng có nghĩa là “sức mạnh kinh tế” của quốc gia không được cải thiện dù dân số đã tăng nhanh gần hai lần. Đó là chưa kể đến các khía cạnh tụt hậu về cơ sở hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực, khoa học-công nghệ, thể chế…còn khó khăn không nhỏ khi thế giới ngày càng hội nhập sâu, nguồn cân đối tài chính lại có hạn.

Nguyên nhân chính, theo tiến sĩ Thái, của tình trạng hiện nay của quốc gia là do tư duy cũ kỹ, đã chọn sai mô hình tăng trưởng, lại chưa có thể chế mạnh tạo động lực phát triển vì vướng tư duy chưa đổi mới. Kinh tế Việt Nam không chỉ tụt hậu xa hơn, mà trong nhiều chiều cạnh đang đi “lạc điệu” so với xu hướng chung của thế giới.

Trong khi đó, theo tiến sỹ Trần Đình Thiên, chặng đường 30 năm cải cách kinh tế Việt Nam đã chứng kiến những giai đoạn thăng trầm cùng những đột phá trong mở cửa thị trường, giá cả và tiến triển trên đường hội nhập quốc tế. Những thành tựu đáng kể đã được ghi nhận, bao gồm tăng trưởng kinh tế cao nhiều năm liên tục, đưa hàng triệu người thoát khỏi nghèo đói…

Tuy nhiên, ông cho rằng, thế giới luôn vận động theo quy luật đào thải khắc nghiệt.

"Hơn 40 mươi năm sau khi thống nhất đất nước và bước vào giai đoạn xây dựng, phát triển kinh tế, sự phức tạp của kinh tế - chính trị trong khu vực và trên thế giới trong vòng vài năm trở lại đây đang đưa Việt Nam rơi vào một hoàn cảnh mà sự tồn vong của dân tộc ở vào thế hiểm nguy hơn bao hết," ông cảnh báo.

“Vị thế của Việt Nam chỉ có thể do chính Việt Nam tạo dựng và duy trì,” ông Thiên nhận xét.

Ông Thiên cho rằng, Việt Nam đã thành công nhờ đột phá trong cải cách năm 1986. Trước một bối cảnh đầy thách thức, nhưng cũng rất nhiều cơ hội mà thời cuộc hiện đang đặt ra cho Việt Nam, việc lựa chọn cho mình một chiến lược phát triển đúng đắn trong điều kiện liên tục đổi mới, sáng tạo là đòi hỏi bắt buộc.

16 nhận xét

11:29 22 tháng 11, 2015 Reply

Thế giới vẫn đang vận động theo đúng quy luật chất và lượng và Việt Nam cũng vậy thôi. Sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất, tuy nhiên sự thay đổi này chưa đến độ của nó thì sẽ vẫn chưa tạo ra được sự thay đổi mang tính chất đột phá. Những mâu thuẫn giữa cái phát triển và cái lạc hậu đang ngày càng lớn, những cái tất yếu sẽ đến thôi. Chúng ta vẫn vững tin vào tương lai, mọi sự sẽ đi vào quy luật theo đúng quỹ đạo của nó

20:00 22 tháng 11, 2015 Reply

Thật buồn nhưng có lẽ người Việt ta chỉ giỏi... đánh nhau chứ không giỏi làm kinh tế. Lấy lý do chúng ta có quá nhiều chiến tranh nên kinh tế không phát triển nổi? Có phần đúng vì tới năm 1988 chúng ta vẫn đánh nhau với Trung Quốc. Nhưng từ đó đến nay đã gần 30 năm mà kinh tế vẫn còn tụt hậu so với các nước lân cận. Trong khi Hàn Quốc chỉ cần 30 năm từ nước nông nghiệp lạc lậu trở thành con rồng châu Á. Hay nếu nói dân số quá đông gây sức ép cho nền kinh tế thì càng không đúng. Vì dân số đông và toàn dân số trẻ thì phải là cú hích về kinh tế mới đúng. Người Nhật còn đông hơn chúng ta nhiều, 127triệu người lận. Nhưng họ vẫn phát triển tốt.

21:49 22 tháng 11, 2015 Reply

Vấn đề phát triển không phải ngày một ngày hai mà là cần dựa vào nhiều điều kiện khác nhau. Nếu nois về phát triển kinh tế rõ ràng tồn tại nhiều bất cập nhưng không phải hoàn toàn lạc hậu. tụt hậu nhưng không hoàn toàn là không có sự phát triển

21:51 22 tháng 11, 2015 Reply

chúng ta có quyền hi vọng cho tương lai.thế hệ tương lai sẽ chèo lái con thuyền đất nước đi lên.đảng ta cũng đang đổi mới tư duy bằng cách đưa những nguuwoif trẻ,đi học tập ở nước ngoài về anwms giữ những chức vụ quan trọng.tôi tin,kinh tế việt nam đang đi đúng hướng.sự thaqy đổi về bộ mặt ở việt nam trong 10 năm trở lại đây là quá rõ rệt,vs tốc độ nhanh.chúng ta xuất phát kém hơn các nước thì cần phải có thời gian để duổi kịp họ.có thể là mất vài chục năm ,thậm chí là trăm năm cũng là chuyện thường.chúng ta đang tích cực mua những bản quyền về khoa học công nghệ nuwocs ngoài về để rút ngắn giai đoạn nghiên cứu.chúng ta đang gửi những du học sinh đi nuuwocs ngoài rất nhiều để học tập khoa học kĩ thuật tiến tiến.chúng tâ đang học tập theo buuwocs đi của nhật bản.tôi tin đât nước chúng ta sẽ phát triển hơn nữa.và chúng ta không hề đi chệnh hướng

21:52 22 tháng 11, 2015 Reply

chúng ta có quyền hi vọng cho tương lai.thế hệ tương lai sẽ chèo lái con thuyền đất nước đi lên.đảng ta cũng đang đổi mới tư duy bằng cách đưa những nguuwoif trẻ,đi học tập ở nước ngoài về anwms giữ những chức vụ quan trọng.tôi tin,kinh tế việt nam đang đi đúng hướng.sự thaqy đổi về bộ mặt ở việt nam trong 10 năm trở lại đây là quá rõ rệt,vs tốc độ nhanh.chúng ta xuất phát kém hơn các nước thì cần phải có thời gian để duổi kịp họ.có thể là mất vài chục năm ,thậm chí là trăm năm cũng là chuyện thường.chúng ta đang tích cực mua những bản quyền về khoa học công nghệ nuwocs ngoài về để rút ngắn giai đoạn nghiên cứu.chúng ta đang gửi những du học sinh đi nuuwocs ngoài rất nhiều để học tập khoa học kĩ thuật tiến tiến.chúng tâ đang học tập theo buuwocs đi của nhật bản.tôi tin đât nước chúng ta sẽ phát triển hơn nữa.và chúng ta không hề đi chệnh hướng

22:32 22 tháng 11, 2015 Reply

Chúng ta không thể chỉ nhìn một mặt mà nhận xét cả một vấn đề lớn như vậy được. Vấn đề phát triển không phải ngày một ngày hai mà là cần dựa vào nhiều điều kiện khác nhau. Nếu nói về phát triển kinh tế rõ ràng tồn tại nhiều bất cập nhưng không phải hoàn toàn lạc hậu. tụt hậu nhưng không hoàn toàn là không có sự phát triển. Nếu đất nước không phải trải qua chiến tranh thì đã có những nguồn lực để phát triển kinh tế. Nếu ai thắc mắc thì có thể nhìn vào sự kiệt quệ của chiến tranh thì sẽ thấy hết. Chúng ta xây dựng và phát triển sau chiến tranh có khác gì đi lên từ thời kỳ đồ đá đâu.

22:53 22 tháng 11, 2015 Reply

Trước khi nói đến vấn đề này thì chúng ta cần phải hiểu rõ về lý thuyết và thực tiễn của kinh tế Việt Nam. Nếu chúng ta chỉ ngồi mà làm thánh chém trên bàn phím thì chẳng bao giờ có thể đưa ra một nhận xét chính xác được. Thế giới vẫn đang vận động theo đúng quy luật chất và lượng và Việt Nam cũng vậy thôi. Sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất, tuy nhiên sự thay đổi này chưa đến độ của nó thì sẽ vẫn chưa tạo ra được sự thay đổi mang tính chất đột phá. Những mâu thuẫn giữa cái phát triển và cái lạc hậu đang ngày càng lớn, những cái tất yếu sẽ đến thôi. Chúng ta vẫn vững tin vào tương lai, mọi sự sẽ đi vào quy luật theo đúng quỹ đạo của nó.

23:05 22 tháng 11, 2015 Reply

chặng đường 30 năm cải cách kinh tế Việt Nam đã chứng kiến những giai đoạn thăng trầm cùng những đột phá trong mở cửa thị trường, giá cả và tiến triển trên đường hội nhập quốc tế. Những thành tựu đáng kể đã được ghi nhận, bao gồm tăng trưởng kinh tế cao nhiều năm liên tục, đưa hàng triệu người thoát khỏi nghèo đói thì sao chúng không nêu đi mà cứ theo mấy cái tạp chí vớ vẩn mà chém bão trên các trang mạng

23:12 22 tháng 11, 2015 Reply

Nền kinh tế thế giới đang trong tình trạng khó khăn trong khi nền kinh tế VIệt Nam vẫn có mức tăng trưởng bình quân ổn định. Chúng ta không thể đánh giá nền kinh tế chỉ dựa vào một số mặt cụ thể mà cần phải đánh giá khách quan từ cách nhìn tổng thể. CHúng ta có niềm tin vào một tương lai tốt đẹp, cuộc sống người dân ấm no, hạnh phúc, an cư lập nghiệp.

09:04 23 tháng 11, 2015 Reply

Đánh giá sự phát triển không thể chỉ đơn thuần kết luận dựa trên những con số được. Cái nữa là mọi sự so sánh đều là khập khiễng. Mỗi quốc gia đều có những điều kiện thực tiễn khác nhau, thể chế chính trị cũng như tâm sinh lý, trình độ nhận thức và tư duy khác nhau không thể áp dụng sự so sánh rồi phán xét nước này, nước khác được. Cái chúng ta cần là học hỏi, tiếp thu có chọn lọc những cái mới, hiện đại và phát triển của các quốc gia khác, từng bước phát triển bền vững, ổn định kinh tế cũng như chính trị, xã hội nước nhà chứ không phải vội vàng hấp tấp, hay chỉ biết so sánh, chê bai như vậy được.

11:10 23 tháng 11, 2015 Reply

Bản thân mỗi người Việt cũng đều tự nhận thấy được sự tụt hậu, kém phát triển của nền kinh tế nước nhà chứ không cần phải đến tầm tiến sỹ, hay các chuyên gia kinh tế nói ra điều ấy. Vấn đề là nếu đã là chuyên gia, những nhà nghiên cứu thì với vai trò của mình, trình độ và hiểu biết của mình, cái họ cần nói ra là đưa ra những kiến nghị, những giải pháp để tham mưu cho Nhà nước, cho các cơ quan chức năng để có thể cải thiện tình hình và đưa nền kinh tế chúng ta phát triển lên chứ không phải chỉ ngồi phán xét như vậy.

14:26 23 tháng 11, 2015 Reply

câu hỏi là những người tranh luận ở trên, được phong là chuyên gia đã làm được gì và hiến kế được gì cho đất nước. Các ông nói chẳng khác mịa gì những người dân thường cả. Có một điều là đừng đòi hỏi chúng ta vượt trội quá sức bản thân chúng ta có thể làm được để rồi nói rằng chúng ta lạc hậu so với thế giới. Các ông thật buồn cười! Một cái đất nước đã kiệt quệ vì chiến tranh, bị cấm vận, đã gồng mình lên đến ngày hôm nay, hay để cho nó khỏe lại thực sự, rồi chúng ta làm tiếp. Đừng vội vàng nếu không sẽ nhiều hậu quả đợi chờ chúng ta lắm mấy ông chiên gia ạ. Làm ơn, đừng mắng nhà nước hay bất kỳ ai khi các ông là chuyên gia mà cũng đếch làm được gì.

17:13 23 tháng 11, 2015 Reply

Một đất nước sẽ có lúc thịnh lúc suy, Việt Nam mình thời Nhà Trần làm đại ca, bảo kê các nước khác khỏi Nguyên Mông, được một thời gian sau đó suy tàn. Rồi đến đời Lê Sơ làm vương làm bá trong khu vực. Sau đó lại cũng suy yếu dần. Cho đến thời Nguyễn, chúng ta cũng là một quốc gia lớn mạnh trong khu vực, bảo hộ khắp gần hết đất Lào và hơn nửa đất Campuchia bây giờ. Sau đó chúng ta lại suy yếu dần. Tôi tin không xa nữa đất nước chúng ta sẽ lại lớn mạnh.

Nặc danh
22:14 23 tháng 11, 2015 Reply

Chúng ta cần có những hướng đi, những chiến lược cụ thể mới để phát triển kinh tế về lâu về dài và cần phát triển bền vững. Nhất là đầu tư về việc học tập của thế hệ trẻ của chúng ta. thế hệ trẻ là tương lai của đất nước, nhất là trọng dụng nhân tài và khuyến khích, kêu gọi các du học sinh, những người việt ở nước ngoài về làm giàu cho quê hương, đất nước. Chứ cứ để đất nước tụt hậu về phía sau so với các nước trong khu vực và trên thế giới thì còn hy vọng gì cho tương lai nữa.

23:58 25 tháng 11, 2015 Reply

Thật ra nếu suy rộng hơn vào hoàn cảnh địa chính trị thì có thể dễ hiểu tại sao chúng ta lại phát triển chậm hơn các nước lân cận. Thứ nhất chúng ta bị cấm vân tới tận năm 1995 theo mình nhớ mới dỡ bỏ hoàn toàn. Thứ 2 là đến tận năm 79 mình vẫn còn phải đi đánh nhau với Trung Quốc và kéo theo đó là 10 năm bị trung quốc cấm vận.Trong khi đó bản thân Hàn Quốc từ năm 1960 đã được Mỹ chống lưng rồi và có nền hòa bình để phát triển. Với nhưng hoàn cảnh như thế thì mình chẳng lạ gì khi VIệt Nam phát triển kém hơn cả. Đặc biệt chúng ta nên ghi nhận những thành tựu phát triển từ năm 1995 đến nay.

00:02 26 tháng 11, 2015 Reply

Thứ nhất tác giả không nên so sánh Việt Nam với Trung Quốc bởi vị thế của 2 nước là khác nhau. Cùng một ngành kinh tế Trung Quốc có thể huy động vốn lớn hơn VN rất nhiều và do đó tiềm lực của họ cũng tập trung hơn. Thứ 2 chúng ta không bao giờ quên là chúng ta ở cạnh TQ và họ luôn có ý muốn lũng đoạn kinh tế VN nên kéo theo đó là những khó khăn chồng chất để cân ằng lại với họ. Thứ 3 không thể không ghi nhận tốc độ tăng GDP bình quân của VN còn cao hơn cả TQ, đó là một thành tựu rất đáng ghi nhận mặc dù nền kinh tế nước mình vẫn có những hạn chế không nhỏ.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!