13/02/2016

Tiếc nuối của Ðại biểu Quốc hội Trần Du Lịch

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 13/02/2016 | 13.2.16

Xuân Ba | 12/02/2016 17:20 (Tiền Phong)
Nhiều năm nay, ÐBQH Trần Du Lịch luôn là sức hút của đông đảo cử tri và báo chí bởi cái tâm- phong cách thẳng thắn cởi mở và cái tầm - kiến thức uyên bác về kinh tế, pháp luật giúp cử tri cũng như công luận lý giải những vấn đề bức xúc nóng bỏng của cuộc sống.


Có lẽ hơi sớm nếu nói Quốc hội khóa 14 tới đây ông Trần Du lịch sẽ ứng cử ÐBQH. Bởi, như ông từng thẳng thắn phát biểu rằng:

Đây nhiệm kỳ cuối cùng và với tôi là ÐBQH chuyên trách, theo quy định đã quá tuổi nghỉ hưu nhiều năm rồi, nên nghỉ là lẽ đương nhiên. Tuy nhiên, cá nhân tôi cũng như mọi người có sức khỏe, có tâm huyết thì cũng có thể đóng góp cho đất nước, dù ở cương vị nào.

Nhiệt thành suốt 3 nhiệm kỳ cùng cương vị của một ÐB chuyên trách nhưng với TS Trần Du Lịch cũng không ít những tiếc nuối, trăn trở, bức xúc, lực bất tòng tâm!
Trước nay ta vẫn làm theo quy trình… ngược?
Thưa ông, chúng ta đã có luật Ngân sách nhà nước năm 2002 và tiếp tục sửa đổi hoàn chỉnh.

Nhưng cử tri vẫn bất ngờ khi lần mới đây ông thẳng thắn trong một đối thoại rằng, bao năm nay ngân sách vẫn là thứ xin cho! Xin ông nói rõ hơn về thứ hệ lụy lẽ ra phải được chấm dứt từ nhiều năm nay?

Thật ra điều mà nhà báo nêu trên tôi đã phát biểu nhiều lần ở QH khóa 13, khi thảo luận Dự thảo Hiến pháp năm 2013 và dự thảo Luật ngân sách nhà nước (sửa đổi) năm 2015.

Ðiều cốt lõi nhất là làm sao phải tách biệt giữa ngân sách quốc gia (do QH quyết định) và ngân sách địa phương (do Hội đồng nhân dân địa phương quyết định); phải chấm đứt sự kéo dài quá lâu mô hình “ngân sách lồng ghép giữa trung ương và địa phương vào một gói là ngân sách nhà nước”.

Ðây là mô hình ngân sách, nó gắn liền với mô hình của nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp.

Sau gần 30 năm đổi mới, thể chế kinh tế của nước ta đã vận hành theo cơ chế thị trường và nhất là chủ trương của Ðảng muốn phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương, khai thác tính năng động của địa phương để phát triển, nên cần phải thay đổi mô hình quản lý ngân sách cho phù hợp.

Một khi còn tồn tại mô hình ngân sách lồng ghép giữa trung ương và địa phương thì không tránh được cơ chế xin cho.

Bởi vì theo cơ chế này thì hằng năm (bắt đầu khoảng giữa năm) các địa phương phải đến trung ương xin duyệt ngân sách, trong đó phải “mặc cả” chỉ tiêu thu trên địa bàn và nhất là tổng chi của địa phương.

Từ đó dẫn đến cách hiểu ngân sách địa phương là tổng chi mà địa phương được duyệt, trong khi đúng ra phải là tổng thu mà địa phương được hưởng theo luật định.

Ðối với những địa phương mà ngân sách địa phương được hưởng theo luật định không đáp ứng được nhiệm vụ chi thì ngân sách trung ương sẽ hỗ trợ. Việc hỗ trợ bao nhiêu do Quốc hội thảo luận và quyết định khi phân bố ngân sách trung ương.
Nên có thể nói quy trình lập ngân sách của ta hiện nay là quy trình ngược.
Hệ quả của quy trình này là khi QH phân bố ngân sách trung ương cho địa phương không biết phải giảm nơi nào và thêm nơi nào! Bởi vì đã lồng ghép sẵn trong tổng chi của địa phương và do đó khó có thể biết khoản nào là cần thiết hay chưa cần thiết.

Mặt khác, đối với địa phương cũng không làm rõ được phần ngân sách nào là tự chủ, tự chịu trách nhiệm do HÐND quyết định, phần nào là phải chi theo địa chỉ mà QH đã phân bố thêm.

Cho nên với cơ chế ngân sách hiện nay không khuyến khích các địa phương năng động tạo ra nguồn thu, mà chỉ phải xin được nhiều để chi.

Chi của ta luôn vượt thu. Ngay chính ông cũng có lần phàn nàn đã lỡ chi rồi thì biết làm sao! Với tư cách “người gác cổng” cho Quốc hội trong chuyện giám sát thu, chi ngân sách, quan điểm của Ủy ban ngân sách trong vấn đề này?

Tôi cũng đã nhiều lần phát biểu ở QH là trong 3 quyền hạn và nhiệm vụ chính của QH: quyền lập pháp, quyền quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và quyền giám sát tối cao, thì vấn đề quan trọng nhất trong các vấn đề quan trọng là quyết định ngân sách.

Nói nôm na là QH là nơi thực sự quyết định việc “kiếm tiền” và “tiêu tiền”.

Cơ chế ngân sách bao gồm quy trình lập ngân sách, chuẩn chi, thực hiện chi, giám sát chi của ta hiện nay, như tôi đã nêu trên, cần phải đổi mới để phát huy vai trò của của QH nói chung và Ủy ban Tài chính Ngân sách nói riêng.
Tôi là người ủng hộ việc phát hành trái phiếu quốc tế
Tại kỳ họp cuối của Quốc hội khóa XIII mới rồi, Chính phủ đã chính thức xin phát hành 3 tỷ USD trái phiếu quốc tế để tái cơ cấu nợ…

Tuy nhiên, đến 2017, Luật Ngân sách nhà nước sửa đổi mới cho phép phát hành trái phiếu chính phủ ra nước ngoài, còn Luật Quản lý nợ công (điều 28) không cho phép phát hành trái phiếu chính phủ bằng ngoại tệ để đảo nợ vay bằng nội tệ. Ông lý giải điều này thế nào?

Vâng, tôi là người ủng hộ phát hành trái phiếu quốc tế 3 tỷ USD để cơ cấu lại nợ công.

Lý do chính là do cơ cấu nợ chính phủ hiện nay chủ yếu trái phiếu trung hạn với thời hạn trả nợ dưới 5 năm nên chịu áp lực rất lớn về số nợ phải trả hằng năm so với nguồn thu ngân sách.

Theo tờ trình của Chính phủ, thì phát hành trái phiếu quốc tế để cơ cấu lại nợ, chứ không phải để bổ sung ngân sách nên không làm tăng nợ công và không ảnh hưởng đến trần nợ công mà Quốc hội đã cho phép.

Trong giải trình của Chính phủ thì việc đề nghị QH cho phát hành 3 tỷ USD trái phiếu quốc tế mới là xin chủ trương trong nội dung tái cơ cấu nợ công, chứ không phải phát hành ngay, vì khi có chủ trương chính phủ sẽ nghiên cứu lộ trình, thời điểm phát hành tốt nhất, lãi suất trái phiếu… bằng một đề án cụ thể, trong đó có vấn đề pháp lý như phải phù hợp với Luật quản lý nợ công, Luật ngân sách nhà nước…

Mặt khác, chủ trương phát hành trái phiếu quốc tế của Chính phủ cũng là cách để đo lường mức độ tín nhiệm quốc tế đối với nền tài chính quốc gia, mở đường cho doanh nghiệp phát hành trái phiếu quốc tế trong quá trình hội nhập.

Tôi xin nói rõ là nghị quyết của QH cho phép phát hành trái phiếu quốc tế 3 tỷ USD chỉ mới là cho chủ trương thôi.

Các thành viên UB Tài chính - Ngân sách của QH, lực lượng và trình độ liệu có đủ mạnh để thẩm định giám sát những vấn đề gai góc nhạy cảm về vấn đề ngân sách, cả việc sức ép (nếu có) của chính phủ?

Tôi nghĩ rằng, hiệu quả giám sát trước hết tùy thuộc vào cơ chế. Nếu tiếp tục thực hiện mô hình “ngân sách lồng ghép” như tôi đã trình bày ở trên, thì việc giám sát rất khó khăn.

Thông thường ở các nước, QH chỉ giám sát phần ngân sách chi của bộ máy trung ương và phần ngân sách trung ương phân bổ cho địa phương, còn lại phần ngân sách địa phương thuộc trách nhiệm giám sát của HÐND địa phương.

Ngân sách cũng như công vụ phải minh bạch 3 cơ chế : phân quyền, phân cấp và ủy quyền, để theo đó có cơ chế giám sát phù hợp. Hiện nay tất cả đều lồng ghép thì cũng khó đòi hỏi nhiều ở vai trò giám sát của Ủy ban Tài chính Ngân sách QH.

Hơn nữa giám sát việc sử dụng ngân sách trung ương trên địa bàn còn có trách nhiệm của ÐBQH ở đơn vị đó chứ không chỉ có thành viên của Ủy ban Tài chính- Ngân sách.
Không có chuyện gặp riêng hay quán triệt trước…
Vị trí vai trò của ÐBQH chuyên trách không những ở lĩnh vực giám sát ngân sách mà còn nhiều vấn đề khác? Xin ông chia sẻ chút kinh nghiệm và kỷ niệm của mình trong thời gian dài là ÐBQH chuyên trách?

Tôi có 2 nhiệm kỳ làm ÐBQH chuyên trách ( khóa 12 và 13). Từ thực tiễn hoạt động của bản thân, tôi rút ra một điều là: ÐBQH phải gắn với cử tri theo quan hệ 2 chiều, mà ta thường gọi là tiếp xúc cử tri. Kinh nghiệm bản thân tôi hoạt động khảo sát thực tế là rất cần thiết.

Từ cuộc khảo sát của đoàn đại biểu QH TPHCM cuối năm 2014 với cử tri là doanh nghiệp đã phản ánh tình trạng “một quả trứng gà gánh 14 loại phí” và sự phản ánh này đến diễn đàn QH, được QH quan tâm.

Trước thời điểm diễn ra các phiên chất vấn hoặc các phiên thảo luận về ngân sách hoặc KTXH, những ÐBQH được coi là lãnh đạo Ðoàn ÐBQH hoặc chuyên gia về lĩnh vực kinh tế như ông có được lãnh đạo QH gặp riêng, gặp trước và quán triệt vấn đề gì không?

Tôi xin khẳng định là không có chuyện như vậy ở Ðoàn ÐBQH TPHCM và đối với bản thân tôi. Phát biểu gì ở diễn đàn QH là do ÐBQH quyết định và tự chịu trách nhiệm. Không ai “quán triệt” trước cả. Tôi xin được khẳng định điều này, ít nhất là đối với cá nhân tôi.
Ông Trần Du Lịch sinh ngày 19/8/1952. Quê quán: xã Cát Tài, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Ðịnh. Tiến sĩ chuyên ngành Kinh tế, Cử nhân Luật; Cao cấp Lý luận Chính trị, Cao cấp Hành chính. Ðại biểu Quốc hội khóa IX, khóa XI, khóa XII và Khóa XIII. 
Ðặc biệt ông đã từng có 2 nhiệm kỳ làm ÐBQH chuyên trách (khóa 12 và 13).

11 nhận xét

10:07 13 tháng 2, 2016 Reply

Cũng như chức danh Tổng bí thư , hơn lúc nào hết , ngay bây giờ đất nước chúng ta đang ở trong giai đoạn nước rút để hoàn thành ,mục tiêu công nghiệp hóa , hiện đại hóa , lái con tàu chúng ta ra biển khơi , sánh vai với các cường quốc năm châu trên thế giới . Cần lắm những người có tài và đức lúc này , nên nếu có sức khỏe thì bác nên ở lại để cống hiến thêm cho đất nước . Tất cả ủng hộ bác

10:47 13 tháng 2, 2016 Reply

ĐBQH Trần Du Lịch là người có tâm huyết, có tài và luôn muốn cống hiến cho Quốc hội, cho đất nước. Nếu nhiệm kì tới ông không làm ĐBQH nữa thì thật là đáng tiếc

17:11 13 tháng 2, 2016 Reply

"Đây nhiệm kỳ cuối cùng và với tôi là ÐBQH chuyên trách, theo quy định đã quá tuổi nghỉ hưu nhiều năm rồi, nên nghỉ là lẽ đương nhiên. Tuy nhiên, cá nhân tôi cũng như mọi người có sức khỏe, có tâm huyết thì cũng có thể đóng góp cho đất nước, dù ở cương vị nào". Một phát biểu của một con người có tâm huyết, một con người có tâm và có tầm. Liên hệ với vị GS Cống, thật thấy nghịch cảnh thay.

20:12 13 tháng 2, 2016 Reply

Những con người tài năng và có tâm thì chắc chắn sẽ được thực hiện tâm nguyện của mình là mang sức lực tài năng của mình ra cống hiến cho đất nước, đặc biệt là những người thẳng thắn, tự tin và có học vấn uyên thâm cũng như là đã được qua tử thách và kiểm chứng năng lực thì hứa hẹn sẽ là những nhà lãnh đạo tương lai của đất nước

20:13 13 tháng 2, 2016 Reply

Xã hội cần những con người có năng lực và tâm huyết như thế này làm Đại biểu quốc hội, chứ đâu cần mấy ông chỉ được cái mẽ, thích thể hiện, đua đòi ứng cử vào đại biểu quốc hội rồi thêm vài kẻ a dua a tòng theo mà chả có tí tài cán cũng như năng lực, đạo đức gì cả.

20:28 13 tháng 2, 2016 Reply

Bài này nên dành cho những kẻ trong cái phong trào tự ứng cử ĐBQH đọc để biết chúng đang ở vị trí nào, để biết cái tâm và cái tầm của chúng có xứng không. Nếu ai cũng có những nhìn nhận, suy nghĩ một cách thấu đáo, thẳng thắn về vấn đề như bác thì thật tốt quá.

23:54 13 tháng 2, 2016 Reply

Đất nước ta đang cần những người đủ đức đủ tài như bác Trần Du Lịch, là người miền trung nên tính bác rất thẳng thắn, như thế mới đúng là phảm chất của ĐBQH.
Những vấn đề bác nêu ra như việc phân bổ ngân sách nhà nước hay việc ban hành trái phiếu chính phủ quốc tế là những vấn đề quan trọng và cấp thiết của đất nước. Mong rằng bác tiếp tục đóng góp ý kiến để đất nước ta ngày càng phát triển hơn!

20:58 15 tháng 2, 2016 Reply

hơi đáng tiếc cho viij đại biểu này.đây mới thục sự là đại biểu đâu giống như đám dận chủ kia cũng bày đặt vào đại biểu quốc hội.thật là không suy nghĩ trước sau

22:42 15 tháng 2, 2016 Reply

Ngành du lịch của chúng ta đang trên đà phát triển, nhưng cũng không ít những hạn chế và khó khăn. Vì thế mà chúng ta cần có những cố gắng nhiều hơn nữa để có thể đưa ngành du lịch phát triển

11:06 20 tháng 2, 2016 Reply

Những người trong ngành mới hiểu hết sự tình của chính nó mà chúng ta không thể nào hiểu hết được sự tình, vì vậy muốn cải cách và phát triển hơn nữa, những người trong cuộc nên bàn bạc và đưa ra những chính sách kích cầu sự phát triển của các công ty và ngành nói chung chứ không phải là những hành động thiếu đồng bộ như vậy sẽ không có hiệu quả.

12:11 20 tháng 2, 2016 Reply

Cũng có phần nào đáng tiếc thật nhưng một phần cũng do đám rận ngoài kia tuyên truyền linh tinh không biết những bọn rận này ăn không nói có có chớp mắt không nữa. Vì thế mỗi chúng ta cần nâng cao cảnh giác hơn nữa với bọn này thay vì đứng đó để đợi chờ chúng tấn công hãy tiêu diệt bọn chúng đừng để nó đẻ trứng.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!