08/07/2016

* Bệnh cấp tính và mãn tính của môi trường biển miền Trung

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 08/07/2016 | 8.7.16

Mõ Làng


Nghị quyết phiên họp thường kỳ của Chính phủ tháng 4/2016 nêu rõ, các địa phương cần tăng cường phối hợp, kiểm tra, rà soát, đánh giá việc tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, nhất là tại các cụm công nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất lớn đồng thời phối hợp với Bộ Công an điều tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường…Đây cũng có thể coi là một cuộc tổng rà soát về môi trường sau sự cố thảm họa cá chết ở miền Trung.

Có thể nói, bên cạnh những tổn thất to lớn thì thảm họa môi trường ở miền Trung cũng là một cơ hội để Việt Nam thấm thía hơn về cái giá ngày càng đắt cho tăng trưởng GDP và đã đến lúc biến quyết tâm không chấp nhận tăng trưởng bằng mọi giá bằng hành động thực sự. 

Nhìn sang láng giềng, công cuộc hiện đại hóa của Trung Quốc đã làm hàng trăm triệu người dân thoát khỏi tình trạng đói nghèo và thúc đẩy sự bùng nổ trong tầng lớp trung lưu. Tuy nhiên, hậu quả môi trường của Trung Quốc trong quá trình ấy lại thảm khốc hơn bất cứ quốc gia nào. 

Một nghiên cứu của Tổ chức môi trường phi chính phủ Greenpeace mới đây cho thấy, Ấn Độ đã vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia ô nhiễm nhất thế giới.

Việt Nam ngày nay sự tăng tốc về kinh tế cũng đã kéo theo những hậu họa về môi trường, trong đó có môi trường biển. Từ 4 - 5 năm trước, phân tích số liệu quan trắc nhiều năm của Tổng cục Môi trường, của 4 tỉnh miền Trung cho thấy dấu hiệu suy thoái môi trường đã diễn ra.

TS Võ Sĩ Tuấn, Viện trưởng Viện Hải dương học cho biết, "sự số Formosa là sự cố cấp tính", còn mãn tính là chúng ta đã và đang càng ngày càng làm suy thoái môi trường do nhiều cách thức khác nhau. Khai thác mỏ, nhà máy, khu công nghiệp, đánh cá kiểu tận diệt băng chất nổ, lặn tìm san hô đỏ... đã làm hỏng các rạn san hô ở một số nơi như ở Sơn Dương, Đảo Yến, Cồn Cỏ, chân đèo Hải Vân đến đảo Sơn Chà (Huế)… Các rạn san hô này quy mô nhỏ, nhưng cũng có vai trò quan trọng cho sự lưu trú, phát triển của các loài thủy sinh.

Nhiệm vụ của con người là làm thế nào thuận lợi nhất cho quá trình tái sinh tự nhiên. Phải chấm dứt tình trạng khai thác bằng các biện pháp hủy diệt, vốn khá phổ biến ở các tỉnh này. Phải giữ gìn được sinh cảnh, không chỉ rạn san hô, mà cả các hệ đầm phá, các vùng cửa sông.

Việc cấp thiết là giám sát xả thải, giảm xả thải ra biển. Sự cố Formosa là một bài học "cấp tính" nhưng suốt dọc bờ biển của đất nước, trên ngọn nguồn các dòng sông đang đổ ra biển nguy cơ sẽ còn nhiều "Fomosa" như vậy nữa từ các nhà máy như lọc hóa dầu, dệt nhuộm, giấy, mía đường, khai thác mỏ... là bệnh "mãn tính". Vụ Vedan mấy năm trước là một ví dụ.

Phenol, xyanua là chất cực độc và mỗi khi tồn tại ở đáy biển, nó sẽ gây nguy hại lâu dài. Phenol, xyanua không chỉ có trong vụ xả thải của Fhomosa. Khai thác vàng sa khoáng, các nhà máy luyện thép tương tự Fomosa cũng đang thải ra những thứ ấy và nó còn nguy hiểm hơn khi ở đầu sông, ngọn suối là nguồn nước sinh hoạt của dân chúng.

Cũng may Phenol Xyanua là chất phát tán, phân hủy trong tự nhiên. Nó phát tán thì cá mới nhiễm độc, mới chết. Tức là, sẽ có quá trình biển tự làm sạch, nhanh hay chậm, mức độ nguy hiểm tùy theo quy mô, mức độ ô nhiễm của chất độc hại. Sông, suối và dòng hải lưu của biển sẽ làm sạch nó theo cách của tự nhiên.

Về lý thuyết khoa học, khả năng phân hủy tự nhiên của phenol, xyanua khác kim loại nặng. Kim loại nặng (như thủy ngân) không thể phân hủy trong tự nhiên và tích tụ dần qua chuỗi thức ăn, có nghĩa là khi cá ăn phải nó rồi con người ăn cá là nhiễm độc. Còn phenol thì không được xếp vào nhóm chất ô nhiễm hữu cơ bền vững (Persistent Organic Pollutants-POPs) và xyanua cũng được coi là dễ phân hủy tự nhiên (easily bioegradable). Nó là một anion hóa trị -1, nên rất dễ phân tán theo dòng chảy và dễ dàng tác động với cation Na, K… tạo ra NaCN.., hay dạng SCN không độc nữa, không tích tụ trong cơ thể sinh vật, vì vậy nó không nguy hiểm như thủy ngân.

Để xử lý chất thải độc hại và hồi phục môi trường dĩ nhiên tốt nhất là làm triệt để. Điều trị "cấp tính" là phải cấm tiệt xả thải không đảm bảo quy chuẩn ra môi trường. Còn lâu dài là phải có giải pháp đảm bảo không còn bất cứ dấu vết chất ô nhiễm nào trong môi trường càng nhanh càng tốt. Công việc này là của nhà nước và các nhà khoa học.

Biển miền Trung là sinh kế của hàng triệu người, thiệt hại "cấp tính" vừa rồi do vụ xả thải của Fomosa là đau đớn và làm mọi người lo lắng. Nhưng, sinh kế biển miền Trung là đánh cá bãi ngang, là nuôi trồng thủy sản, là du lịch tắm biển. Thiết nghĩ nhà nước và các nhà khoa học cũng nên ngay và luôn vào cuộc ổn định tâm lý cho người dân. Trợ giúp phát triển đánh bắt xa bờ là đúng rồi nhưng còn ăn cá tươi sống và nuôi trồng thủy sản thì sao, có nguy hiểm không? thì khoa học cần giả đáp.

Chữa bệnh "cấp tính" thì phải có thuốc giải cấp tính, đừng để lâu mà dư luận hoang mang, kẻ xấu lợi dụng.

14 nhận xét

17:48 8 tháng 7, 2016 Reply

Không phải chỉ mỗi Việt Nam mà hầu hết các nước trên thế giới hiện nay vì phát triển kinh tế mà sao nhãng đi việc bảo vệ môi trường. Ngay cả các nước to lớn về phát triển kinh tế như Mỹ, hay Trung Quốc chẳng nhẽ các nước đấy phát triển được mà môi trường không bị ôi nhiễm, ít hay nhiều đều do sự quản lý của mỗi nước. vụ việc biển miền trung vừa qua là một sai sót không nên có. Chẳng ai muốn điều đấy xảy ra cả.

19:00 8 tháng 7, 2016 Reply

Vấn đề điều hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường không chỉ cấp thiết ở Việt Nam mà của toàn nhân loại. Thiết nghĩ vụ cá chết ở Hà Tĩnh chính là hồi chuông cảnh báo cho chính quyền, cho các nhà khoa học và cho nhận thức của từng người dân. Môi trường chính là sự phản chiếu cho tương lai của chúng ta và con em sau này. Hủy hoại môi trường cũng chính là diệt đi sự sống của chính giống nòi mình

20:33 8 tháng 7, 2016 Reply

Vụ việc ô nhiểm môi trường Formosa chính là hồi chuông cảnh tỉnh cho các nhà chức trách. Nếu không kịp thời đẩy mạnh hoạt động rà soát, kiểm tra hoạt động xử lý chất thải ở các nhà máy, xí nghiệp thì sẽ không biết còn bao nhiêu Formosa khác nữa. Cần phải xác định phát triển kinh tế một cách bền vững, gắn chặt với bảo vệ môi trường nói chung và môi trường biển nói riêng, có như vậy mới tránh được những hậu quả đáng tiếc xảy ra trong tương lai.

Nặc danh
20:53 8 tháng 7, 2016 Reply

Biển miền Trung mang nói riêng và vấn đề môi trường cần được quan tâm hơn nữa. Sinh kế của hàng triệu người gắn với biển miền Trung vì thế công việc của nhà nước và các nhà khoa học xử lý chất thải độc hại và hồi phục môi trường, giải quyết các hậu họa môi trường trong đó có môi trường biển là cực kỳ cấp thiết.

13:08 9 tháng 7, 2016 Reply

Biển miền Trung là sinh kế của hàng triệu người, thiệt hại "cấp tính" vừa rồi do vụ xả thải của Fomosa là đau đớn và làm mọi người lo lắng. Thiết nghĩ vụ cá chết ở Hà Tĩnh chính là hồi chuông cảnh báo cho chính quyền, cho các nhà khoa học và cho nhận thức của từng người dân. Môi trường chính là sự phản chiếu cho tương lai của chúng ta và con em sau này. Hủy hoại môi trường cũng chính là diệt đi sự sống của chính giống nòi mình.

15:12 9 tháng 7, 2016 Reply

Thủ tướng chính phủ đã có những quyết định chỉ đạo " Không vì kinh tế mà hy sinh môi trường". Đó là một quyết định đúng đắn. Theo thống kê của cơ quan nhà nước, cứ mỗi 1% tăng trưởng GDP mát 3% GDp để khắc phục hậu quả môi trường. Rõ ràng nếu phát triển kinh tế không gắn liền với bảo vệ môi trường thì chúng ta sẽ mất nhiều hơn là được.

20:23 9 tháng 7, 2016 Reply

Thế là những biện pháp ngăn chặn tuyên truyền giáo dục về ý thức bảo vệ môi trường không có tác dụng gì sao, vì lợi ích mà những người đứng đầu tập đoàn này đã nhắm mắt bỏ qua đến an nguy của cả thế giới vì môi trường đang thực sự cần được bảo vệ kịp thời, không có chỗ cho những hành vi vô trách nhiệm như vậy

22:44 10 tháng 7, 2016 Reply

Formusa cũng là một bài học nhãn tiền cho giới chức lãnh đạo nước ta cũng như của toàn thể người dân. Lợi ích về kinh tế chỉ là trước mắt, tuy rằng quan trọng, có ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống của người dân, của sự phát triển đất nước, nhưng về lâu về dài, môi trường sống, thiên nhiên mới là thứ lâu bền, có tầm quan trọng đặc biệt đối với cuộc sống lâu dài của con người. Cái gì cũng cần suy tính, cân nhắc cho kỹ trước khi hành động.

23:06 10 tháng 7, 2016 Reply

Đã có hồi chuông cảnh tỉnh, đó sẽ là một sự báo động dành cho giới chức nước nhà. Khi mà chúng ta không thể mãi đuổi theo lợi ích về kinh tế mà bỏ qua mất những giá trị về đời sống, sức khỏe của con người. Bóc ngắn cắn dài sẽ mang lại hậu quả khó lường, đừng để cho con cháu đời sau phải chịu những ảnh hưởng xấu mà thế hệ đi trước để lại. Hãy cho những mầm non tương lại của đất nước một môi trường sống trong lành và an toàn cho các em.

15:59 29 tháng 8, 2016 Reply

Cá đã về, nguồn sống của người dân miền trung đang dần trở lại, từ đây họ lại có quyền mơ về những “cá bạc đầy khoang”, những bãi biển xanh tràn ngập du khách. Nhưng chắc chắn các đối tượng xấu sẽ không hề vui với tin này và chúng sẽ tìm cách để xuyên tạc nó.

16:03 29 tháng 8, 2016 Reply

Theo qui luật về thủy lực, động lực học cũng như xét về mặt kiến tạo, có thể khẳng định rằng, biển miền Trung có thể tự làm sạch những chất ô nhiễm... Tin cá biển miền trung tro về thực sự là tin rất vui cho nguoi dân miền Trung cũng như cả nuoc

16:04 29 tháng 8, 2016 Reply

Đây là thông tin rất đáng mừng cho nhân dân 4 tỉnh ảnh hưởng trực tiếp vụ Formosa nói riêng, nhân dân cả nước nói chung. Chúng ta có quyền hi vọng biển quê hương không chết và sẽ sớm hồi phục trở lại trong thời gian sớm nhất. Mặt khác, cũng theo kết quả nghiên cứu thì nước biển đã đủ độ an toàn cho các hoạt động tắm biển, sinh hoạt dưới nước. Hi vọng ngành du lịch cũng sẽ sớm khôi phục trở lại, để người dân miền Trung sẽ bớt khổ hơn.

16:04 29 tháng 8, 2016 Reply

Cá đã bắt đầu trở về biển miền Trung. Đây là một tín hiệu đáng mừng đối với ngư dân miền Trung. Sau thảm họa môi trường Fomosa thì không có một con cá nào sống sót nhưng sau những nỗ lực, cố gắng khắc phục sự cố thì cá đã bắt đầu trở lại. Chưa có cá to nhưng theo đánh giá của giáo sư Mai Trọng Nhuận thì đây cũng là điều bình thường không có điều gì đáng lo ngại. Môi trường biển được cải thiện, sạch hơn thì cá sẽ bắt đầu quay trở lại. Mong rằng trong thời gian tới những loài cá lớn sẽ xuất hiện và xuất hiện ngày càng nhiều hơn để ngư dân miền Trung có thể khôi phục được nghề đánh bắt cá như trước đây.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!