10/07/2016

Câu chuyện Formosa cút đi và văn hóa em bé

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 10/07/2016 | 10.7.16



Sau khi Formosa bị phạt 500tr USD, nhiều người hô Formosa cút đi.

Lần lại khởi thủy của vấn đề, mình thấy như này: Trong sách dạy con của người Mỹ, Pháp, Do Thái, Nhật Bản..., họ cùng thống nhất là nếu đứa trẻ bị vấp ngã, hãy khuyến khích nó tự đứng lên. Còn ở VN, nếu em bé ngã, bà bảo “Ôi thương, bà đánh chừa cái đất này làm em ngã”, mẹ ôm choàng bảo “Ôi mẹ thương, em có làm sao không?” và mắng cô ô sin trông em thế nào mà để em ngã. Trẻ em ở VN từ bé tí chưa bao giờ có ý thức rằng việc mình làm mình phải tự chịu trách nhiệm, bởi vì “Em bé, em có biết gì đâu nào”.

Đến tiểu học, em bé bị bạn bắt nạt, 1 tuần thì 4 buổi về nhà thâm tím, mẹ em sẽ rủa thằng bạn vũ phu mất dạy, sau đó đến gặp cô giáo, gặp mẹ của bạn vũ phu, và tiện thể gặp luôn cả bạn ý răn đe, tuyệt đối không hề ngạc nhiên rằng tại sao cả lớp có 50 đứa mà nó chỉ nhè mỗi con mình bắt nạt chứ không phải hơn 40 đứa còn lại, dù con mình về chiều cao và cân nặng còn to hơn nó. Nếu không tìm ra căn nguyên để hướng dẫn con kỹ năng sống đối mặt với những bóng ma học đường thì e rằng dẹp thằng nhóc này lại nảy nòi thằng nhóc khác bắt nạt. Lên cấp 3 chúng còn có trò hội đồng ngoài cổng trường man rợ hơn nhiều.

Nếu em bé học không tốt, mẹ bé nghĩ phần lớn là do cô giáo (nên sẽ mang cân cam đến nhà cô giáo). Nếu học trò học không tốt, cô giáo nghĩ là do học trò dốt chứ không do mình. Thầy hiệu trưởng ở giữa dàn xếp bằng việc đưa thông điệp làm thế nào thì làm, đừng để trường này thành cái mặt mo trên Sở. Vì thế điểm trường nào cũng cao như nhau, nên có tên là trường điểm.

Con lên cấp 3, nhỡ ra chơi bời lêu lổng, mẹ bảo là do nó bị bạn bè lôi kéo. Mình có ông anh hơn 40 tuổi, đi nhậu về khuya mẹ vợ còn bảo vợ “Gọi mấy cái thằng bạn nó mắng cho trận, chỉ toàn rủ rê.”

Con lớn lên có gia đình, vợ chồng cãi nhau trăm trận nhất định không trận nào phân thắng bại vì không ai có lỗi thì sao ra kết quả được. Không ai có lỗi làm sao xin lỗi.

Sống với nhau 1 thời gian xuất hiện con kỳ đà chen vào giữa, vợ (hoặc khối ông chồng cũng theo cách này) thậm chí còn bí mật không cho chồng/vợ biết là mình phát hiện ra, bí mật đi gặp địch thủ để làm cho ra nhẽ, bởi vì vợ chồng ta là vô can trong chuyện này, lỗi là do nó quyến rũ, không có nó ta đã trùng phùng hạnh phúc. Kỷ lục có những chị phụ nữ dành cả cuộc đời để đi gặp cả thảy gần chục người đàn bà của chồng lận. Dàn xếp chưa xong vụ này đã phải lo sang vụ khác. Sau hàng xóm bảo Thôi kệ nó, chân nó nó đi, già rồi nó về với mình chứ có đi được mãi không. Chị tức tối bảo mình: Chờ lão ngồi im một chỗ là đến 90 á.

Sống lâu là sẽ thành đạt, từ em bé tiểu học đỗ đạt rồi thăng quan tiến chức, rồi ứng cử, rồi sẽ đi họp quốc hội. Tại sao lại phải nhận lỗi trước quốc hội, mình có lỗi đâu mà nhận, cái này không phải lỗi của Bộ X nhà mình, là lỗi của Bộ Y, Bộ Y bảo lỗi Bộ Z, Bộ Z bảo lỗi Bộ A, Bộ A bảo đích thị là lỗi của XYZ. Kết thúc phiên chất vấn là thấy không ai sai, chỉ có dân là sai vì phiên nào cũng cứ bật tivi lên rồi dán mắt vào mà xem.

Em bé nào sau này không thành đạt về đường chính trị thì sẽ thành đạt ngạch nghệ thuật. Nổi tiếng rồi mà nhỡ bị tai tiếng là đích thị do lỗi của báo chí, vì “Nếu báo chí mà không nhúng vào làm cho to chuyện lên thì đã không rắc rối đến thế”, quên mất một điều rằng báo chí sinh ra chỉ có mỗi một việc là nhúng mũi vào chuyện người khác, báo chí không đưa chuyện thiên hạ thì chả lẽ tự kể chuyện trưa nay phòng phóng viên và ban trị sự liên hoan món gì à.

Em bé nào sau làm ngành xây dựng mà cầu đường, công trình chậm trễ tiến độ thì hoặc là do lỗi người tiền nhiệm, hoặc lỗi của đối tác, hoặc lỗi thầu phụ, hoặc lỗi dự án thiếu vốn. Em bé nào làm đạo diễn mà phim đích thị là dở đi rồi (do cán mốc 99% bình chọn phim dở) thì là do lỗi nhà nước đầu tư ít, Trương Nghệ Mưu và Steven Spielberg đầu tư gần 200tr đô/phim thì mới thu được tỷ đô chớ. Thi thoảng thì do lỗi dân trí thấp nên không biết cách xem.

Em bé nào không thành đạt lắm thì vẫn có thể đổ lỗi cho thằng đi ngoài đường. Ra đường lỡ đụng xe là chỉ có choảng nhau vì lỗi do mày đi hoắng chớ chả lẽ tau xuống xe cởi mũ bảo hiểm để trịnh trọng xin lỗi mầy à.

Quay lại câu chuyện Formosa, xưa nay Formosa vẫn có nhà máy ở nhiều nước trong đó có Mỹ (Bang Texas, Louisana, Illinois) và đương nhiên là Đài Loan. Thi thoảng For cũng gây ra ô nhiễm và phải đền bù ở mức nhỏ nhoi so với 500 triệu đô. Chứng tỏ mức độ ô nhiễm họ gây ra là 1% so với ở VN. Nếu ta bỏ cái “văn hóa em bé” đi thì phải nhìn nhận rằng công nghiệp là cần thiết và công nghiệp tồn tại ở bất kỳ nơi nào phát triển. Nước nào không phải nước công nghiệp thì gọi là... nước nông nghiệp. Mình không mạnh về đầu tư ngân hàng, tài chính, du lịch..., vì thế thu hút đầu tư công nghiệp lại càng cần thiết, nhưng vấn đề là mình ứng xử với nó thế nào, các chế tài thanh tra, quản lý môi trường, hành chính, thuế khóa và hành lang pháp lý ra làm sao. Ấy là tự hỏi lại mình, vì sao ở xứ người nó không xả rác (được) hoặc lượng xả rất thấp (mình đã viết ở stt trước), mà sang đến nhà mình nó xả lắm thế, hết thằng công nghiệp này đến công nghiệp khác điềm nhiên xả thải như ị bậy vỉa hè. Bảo tại vì nó công nghiệp nặng, cần đuổi thẳng cổ những thằng công nghiệp nặng hay gây ô nhiễm ấy đi. Những thằng công nghiệp nhẹ như Coca Cola, nó không có tật “ị bậy” thì lại bị tật khác, 20 năm nay Coca trốn thuế “đúng luật” không đóng một xu. Và còn nhiều doanh nghiệp nước ngoài trốn thuế nữa, mà nếu cộng tổng tiền thuế phải đóng cũng đủ để xây khối trường học, bệnh viện, cầu đường. Đã kinh doanh là bác nào cũng muốn có tí gian, nếu ngay từ đầu phía mình đàm phán, ràng buộc và quản lý, thanh tra lỏng lẻo (hoặc thiếu kinh nghiệm, hoặc dùng từ nôm là “kém”, hoặc vì cố tình kém để... hì hì hì) thì ai cũng muốn gian gian một tí, không gian cái này thì gian cái khác. Ở Mỹ và Anh, Coca cũng trốn thuế nhưng không đến nỗi trốn không đóng 1 xu như nhà mình. Các nước công nghiệp như Anh, Pháp, Mỹ, Canada, Nhật Bản... có trăm ngàn nhà máy, trong đó rất nhiều tập đoàn cũng đều có cơ sở ở VN, nếu cũng cùng cách quản lý như VN thì chắc dân xứ Huê Kỳ đã ung thư hết vì ô nhiễm... Mình không xem lại cơ chế của mình mà hơi tí dọa đuổi Vedan cút đi, Formosa cút đi, Coca cút đi, tất cả lũ công nghiệp nặng nhẹ, lũ tư bản giãy chết cút đi, tống cổ chúng đi hết thì mình quay lại với cơ chế tự cung tự cấp trồng cây hoa màu à. Hay ta làm theo hướng chọn mặt gửi vàng, áng xem thằng nào trông đỡ gian thì nhận vào đầu tư. Cơ mà chỉ sợ đuổi được thằng Formosa này lại tòi ra ông Formosa khác (Ấy là còn bao nhiêu doanh nghiệp nước ngoài đang tiếp tục làm hỏng đất hoa màu và ô nhiễm khí quyển chưa bị rờ đến vì báo chí còn mải “nấu” Formosa). Rồi tiếp tục theo truyền thống, cái gì không quản lý được thì cấm, thì đuổi. Mà cứ ngỡ cấm với đuổi dễ. Cấm ca sĩ ăn mặc hở hang còn được chứ đuổi cả một tập đoàn quốc tế không phải cứ thích đuổi là đuổi được ngay. Các dự án có khả năng gây ô nhiễm môi trường cao là phải được thanh lọc từ lúc duyệt dự án chứ không phải cứ nhận ào cho người ta làm, xong quản lý không được là đuổi.

Chợ Đồng Xuân có tiếng với “kẻ cắp chợ Đồng Xuân”. Kẻ cắp móc túi bạn là việc sai, pháp luật sẽ xử lý chúng, nhưng chờ được vạ thì má đã sưng, bởi vì hàng ngày cả nghìn người đi chợ nhưng có phải ai cũng bị móc túi đâu. Bạn mất trước hết là vì bạn đã không cẩn thận. Chờ tống kẻ cắp vào tù thì tiền cũng mất, tật cũng mang rồi, sao lấy lại được nữa. Giờ biển không những mang vị mặn mà còn có mùi chết chóc. Chưa kể chờ phạt vạ cũng còn chả xong, vì có thấy ai xin lỗi, nhận lỗi gì đâu ngoài Formosa.

Thế gian thì đầy rẫy cạm bẫy (thế giới không cạm bẫy thì đã là thiên đường XHCN), các cá nhân và quốc gia mà không bao giờ (muốn) lần tìm căn nguyên gốc rễ vấn đề ở đâu, chỉ thích đổ lỗi cho người khác chứ tuyệt nhiên mình vô can thì không hiểu sao lại cứ thích sánh vai cùng cường quốc năm châu, lại cứ muốn “công nghiệp hóa” theo kỳ vọng của các loại nghị quyết.

Lâu lắm rồi mình không nghe thấy ai xin lỗi, đến học trò của mình đi học không chịu làm bài nó cũng bảo do nó mất vở, do hôm qua nó nghỉ học nên không biết, do hôm qua nó ốm. Nó mà đến muộn thì nhất định là do lỗi của giao thông, lỗi của xe Wave Tàu chất lượng vô lương tâm nên hay hỏng dọc đường, do mấy cây xăng được đặt ở vị trí rất kém thông minh. Mình đi dạy 17 năm tròm trèm 1 vạn học trò mà chưa từng nghe thấy trò nào xin lỗi cô một câu vì hai lỗi đi muộn và “quên” học bài cho cô mát lòng mát dạ.

Cái văn hóa “Em bé em có biết cái gì đâu” khiến gần thế kỷ trước thi sĩ Tản Đà có vẻ cũng bất mãn lắm về... giáo dục nên mới phải thốt lên: Dân hai nhăm triệu ai người lớn/ Nước bốn nghìn năm vẫn trẻ con. (Giờ dân 90 triệu rồi cụ Tản ạ)

Có lẽ mình phải bắt đầu với con gái mình: Sau này có con và lên chức mẹ, chức bà, mầy mà còn “Đánh chừa cái đất nó làm đau em” thì mày chết với tau.

P/S: Nói miệng lý thuyết nhoay nhoáy thế thui chứ mình cũng bản tính dân tộc đậm đà sâu sắc lắm. Già rồi vẫn cứ trẻ con. Vì hồi bé mẹ mình cũng hơi tí ôm choàng con gái bảo Ôi mẹ thương. Mình mà bị bố mẹ hàng xóm mang con đến kiện vì tội mình vả con họ đỏ cả má thì mẹ mình bảo do mấy con ranh hàng xóm, bố mình bảo lỗi con hư tại mẹ mình, cháu hư tại bà mình chứ chưa bao giờ mình có lỗi. Nên nếu mọi người cứ bảo mình lên truyền hình cấm khi nào trông cho ra hồn thì ấy nhất định là do máy quay của đài chất lượng cổ lỗ sĩ, do đồng chí quay phim đánh ánh sáng chưa chuyên nghiệp, do hệ thống đầu HD và thu phát của nhà đài chưa thống nhất nên mặt cứ phính ra, do phông nền nó tối, do cô chuyên viên trang điểm hôm ấy mặt ngơ ngơ không tập trung, do hôm trước mình mất ngủ vì sáng tác chứ thực ra mặt thật của mình nó không đến nỗi thế đâu, và còn do bẩm sinh mình không ăn hình nữa chớ ở ngoài... hơn thế nhiều. Mà tiên nhân lũ bạn hắc ám của mình nó cứ bắt mình phải “nhận lỗi”: Ơ mặt thế nào thì lên hình nó ra thế chứ biết làm sao được.

15 nhận xét

12:17 10 tháng 7, 2016 Reply

họ sai thì đã có pháp luật xử lý họ rồi ,chúng ta hành động và làm việc theo pháp luật không phải là làm việc theo cảm tính không có suy nghĩ thiệt hơn . về vụ việc formosa cũng vậy người làm sai đã phải nhận tội và cam kết giải quyết hậu quả theo quy định của pháp luật ,chẳng có lý do gì để dừng hoạt động của họ hay đuổi họ đi đâu cả đó là cách hành xử của trẻ con mà thôi.

16:11 10 tháng 7, 2016 Reply

Những sai hạm đã được nhìn nhạn và truy cứu rõ ràng, người sai hạm cũng đã công khia xin lỗi vf có những cam kết để giải quyết hậu quả một cách tích cực nhất. Điều đó đồng nghĩa rằng chúng ta nên học cách thứ tha cho những sai hạm và để cho người sai có những hành động để sửa chữa sai lầm của mình. Thế nhưng, có những kẻ bản than không ra gì đòi cút cổ formosa nhưng bản thân không làm được gì cho đất nước, cứu được người gặp nạn mà chỉ mượn vụ việc để kiếm ăn, chuộc lợi.

16:22 10 tháng 7, 2016 Reply

Cần phải nói rằng, những hành động kêu gọi và bài trừ formosa hiện tại chính là những luận điệu chống đối của những kẻ muốn chống há và cản trở đất nước. Nếu đuổi họ đi sẽ không ai đứng ra đền bù và khắc hục, sẽ thiếu đi một nguồn lực để hát triển kinh tế. Nhưng không có nghĩa rằng chúng ta dễ dàng với họ mà phải giám sát chặt cũng như yêu cầu họ có trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh của mình. Người dan cần ở kinh tế và khắc phục khó khăn chứ không cần cực đoan kích động.

20:04 10 tháng 7, 2016 Reply

Đôi khi sai thì sai thực sự nhưng quan trong là phải biết mình như thế nào để còn sửa chữa chứ không thể là một kẻ vô trách nhiệm hết mức, không làm gì cả. Phải có tinh thần trách nhiệm đứng ra khắc phục hậu quả chứ không phải là cứ mang tiền ra đền là xong trách nhiệm, nếu thế thì chỉ bỏ đi mà thôi

20:48 10 tháng 7, 2016 Reply

Các cơ quan chức năng đã yêu cầu Formusa phải chịu những hình phạt thích đáng với hành vi thiếu ý thức của họ.Sau vụ việc này có lẽ ban giám đốc của công ty sẽ không dám tái diễn tình trạng này.Việc thu hút đầu tư nước ngoài là rất cần thiết đối với một nước còn đang khó khăn như nước ta.Nesu Formusa còn muốn đầu tư chúng ta nên sẵn sàng mở cửa tiếp đón họ!

21:33 10 tháng 7, 2016 Reply

Những sai phạm của Formusa đều đã bị xử lí một cách thích đáng , đúng pháp luật và không thiên vị cho bất cứ một ai. Hậu quả do Formusa gây ra cũng được Nhà nước tập trung mọi cách để khắc phục ở mức tốt nhất. Thế nhưng, những kẻ tự nhận mình là những "nhà hoạt động xã hội" thì vẫn đang lợi dụng vào sự việc Formusa để tiến hành các hoạt động chống phá Nhà nước.

07:25 11 tháng 7, 2016 Reply

Phật dạy "Thế gian giữa dòng đời nghiệt ngã chúng ta không phải là những bậc hiền Thánh để tha thứ hết lỗi lầm của con người, nhưng nếu ta có trái tim hiểu biết thì ta vẫn sẵn sàng tha thứ cho nhau". Formosa đã phạm sai lầm nhưng chẳng lẽ chúng ta lại không cho họ cơ hội để khắc phục và sửa chữa những sai lầm đấy ư? Chặng đường phát triển của đất nước đều phụ thuộc cả vào mỗi người dân chúng ta.

07:43 11 tháng 7, 2016 Reply

trong những ngày vừa qua thì Formosa đã đứng ra xin lỗi và chịu hoàn toàn trách nhiệm thì đấy chẳng lẽ lại không thể tha thứ một lần sao? Câu tục ngữ đã được lưu truyền từ các bậc ông cha là "Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại" vậy mà bây giờ lại có rất nhiều người đòi đuổi Formosa cút đi thì liệu có đúng không vậy?

11:32 11 tháng 7, 2016 Reply

lãnh đạo fomosa đã đứng ra xin lối người dân và cam kết sẽ đền bù thiệt hại rồi.giờ điều cần làm là phải tìm ra cach xử lý đúng nhất để bảo vệ môi trường và khắc phục thiệt hại.sát cánh cùng ngư dân và chính quyền làm sạch biển.nếu đuổi đi thì ai sẽ là người đứng ra khắc phục hậu quả đây.hãy nhìn xa 1 chút đi.

11:36 11 tháng 7, 2016 Reply

giờ đang trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. đuổi fomosa đi thì sẽ từ bỏ một nguồn lơi cho đất nước.mà bao nhiêu người dân đang làm việc tại fomosa sẽ lâm vào hoàn cảnh thất nghiệp.rất nhiều ảnh hưởng nếu " đuổi ' fomosa đi.tại sao không nghĩ đến những việc đo.đừng vì nông nổi trước mắt mà hành động không suy nghĩ

11:43 11 tháng 7, 2016 Reply

điều cần làm bây giờ là phải sát cánh cùng fomosa xử lý khắc phục hậu quả.fomosa cũng chịu trách nhiệm và đứng ra bồi thường 1 phần thiệt hại, cam kết cùng nhà nước và nhan dân khắc phục thiệt hại.nhà nước chỉ cần quản lý chặt chẽ hơn nưa việc xử lý chất thải của nhà máy này và yêu cầu công nghệ xử lý rác thải đảm bảo tiêu chuẩn môi trường là được.chứ đừng xử lý theo cách trẻ con là " đuổi ".

21:00 11 tháng 7, 2016 Reply

Chuyện của Formosa là chuyện hệ trọng, liên quan đến kinh tế, uy tín, sức thu hút đầu tư của Việt Nam chúng ta chứ không phải mớ rau, con cá, hay mấy cái công ti nhỏ nhỏ mà hô hào tống nó đi là xong. Giải quyết Formosa phải dùng đến pháp luật chứ không thể dùng lý lẽ cùn của mấy ông dân mạng được

16:06 12 tháng 7, 2016 Reply

Chúng ta hãy tìm hiểu trong tin trước khi phán xét một vụ việc nhé. Khi Formosa đầu tư vào Việt Nam thì chúng ta đã rà soát kĩ lưỡng để đảm bảo việc nhà máy này vừa vào đâu tư thúc đẩy kinh tế vừa không hủy hoại môi trường. Tuy nhiên đây là một sự việc làm sai phạm của Formosa không như trong hợp đồng. Vì thế mà sau con số này thì chúng phải tích cực làm những việc cải thiện môi trường chứ không đơn thuần là như thế này!

19:55 14 tháng 7, 2016 Reply

Đungs thật là có quá nhiều người suy nghĩ quá ngắn hạn, họ thấy tiền xong là mờ mắt luôn. Hãy đọc kĩ lại rằng công ty FORMOSA còn phải gánh chịu hậu quả là nhận bồi thường, khắc phục thiệt hại mà chúng gây ra, giừ mà đuổi chúng thì thì chỉ có thiệt về chúng ta , đừng có ngu ngốc đến mức như vậy nhé!

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!