20/01/2017

* Lễ ông Công, ông Táo và những điều cần biết

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 20/01/2017 | 20.1.17

Mõ Làng

Những kiến thức sau đây giúp các bạn hiểu đúng, thực hành đúng tín ngưỡng dân tộc mà ông cha ta để lại.

Theo tục lệ cổ truyền, người Việt tin rằng, hằng năm, cứ đến ngày 23 tháng Chạp, Táo Quân lại cưỡi cá chép bay về trời để trình báo mọi việc xảy ra trong gia đình với Ngọc Hoàng. Cho đến đêm Giao thừa Táo Quân mới trở lại trần gian để tiếp tục công việc coi sóc bếp lửa của mình.

Thổ Công, Táo Quân, Thổ Kỳ là ba vị thần tiên được Trung ương Hoàng Đế phái xuống để làm các vị thần cai quản những gia đình ở hạ giới. 

Ba vị thần được Hoàng Đế cử xuống chính là nguyên thần của:

1- Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần. Là vị thần cai quản đất đai âm trạch và long mạch của gia đình. Ta hay gọi là " Thổ thần thổ địa"

2- Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Là vị thần cai quản toàn bộ mọi sinh hoạt và bếp núc của gia đình. Đây chính là vị thần tấu sớ lên Hoàng Đế. Ta hay gọi là "Thổ công táo quân"

3- Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chính Thần. Là vị thần cai quản toàn bộ việc mua bán hàng hoá đồ ăn thức uống cho gia đình. Ta hay gọi là " Thổ kỳ".

Do vậy ta có thể làm ban thờ ba vị này chung một bát nhang. Ta cũng không nên để bát nhang thổ thần thổ địa ở cùng với ban thờ gia tiên. Nếu không có ban thờ, không có bát nhang cũng không sao vì các vị là nguyên thần của thần tiên, họ không cần có ban thờ cúng. Họ làm việc theo lệnh của Hoàng Đế mà không đòi hỏi hay yêu sách với gia chủ.

Tuy nhiên kể cả không có ban thờ thì ta có thể làm lễ cúng các vị trên một chiếc bàn riêng để ở ngoài sân, ngoài hành lang, hay ở giữa gian nhà mình ở. Trên bàn cúng các vị nên trải vải đỏ. Những ngày mùng 1, ngày rằm... tanên cúng cho các vị thần bằng chính tâm của mình, không đòi hỏi lễ lạt quá lớn, có sao thì cúng như vậy.

Lễ nghi (tốt nhất) như sau:

Mâm lễ đặt ngoài trời giữa sân, hoặc nếu ở chung cư thì giữa nhà, mâm lễ đặt ở hướng Nam, nghĩa là ta quay mặt về hướng Nam mà hành lễ.

Có điều đó do: Hướng Bắc là làm lễ cúng Thượng Đế và Ngũ Đế. Cửu Thiên Huyền Nữ, Thái Thượng Lão Quân, Huyền Thiên Trấn Vũ. Hướng Đông là làm lễ cúng các vị Vua Việt Nam. Hướng Nam là làm lễ cúng các vị Thần Tiên. Hướng Tây là làm lễ cúng Phật.

Lễ vật gồm có:

- Một chiếc lọng màu đỏ có diềm vàng để che nắng che mưa.

- Một chiếc bàn đủ lớn để đặt mâm lễ, mặt bàn được trải tấm vải đỏ sang trọng ngay ngắn.

- Một miếng vải đỏ dài trải dưới đất như miếng thảm đỏ để đưa tiễn Thần Táo Quân.

- Một mâm lễ gồm Gà trống đỏ, xôi đỏ. Ba chén rượu ba màu đỏ, trắng, vàng. (Màu đỏ để lấy vận khí tốt. Màu trắng để lấy tài lộc. Màu vàng để lấy sự bình yên vạn sự may mắn).

- Ba chén trà ba loại hương vị trà khác nhau. Vd: trà sen, trà nhài, trà bưởi...

Ngoài ra mâm lễ mặn có thể thêm các món đồ sơn hào hải vị khác tuỳ từng gia đình.

- Một mâm hoa quả "ngũ quả" đầy đặn đẹp mắt, trên mâm quả có cài 9 bông hoa đồng tiền.

- Ba bộ quần áo, mũ, giày cho ba vị thần. Gồm: Màu đỏ cho thần Thổ Công Táo Quân. Màu vàng cho Thổ Thần Thổ Địa. Màu trắng, hoặc màu xanh cho thần Thổ Kỳ.

- Vàng thuyền, vàng thỏi cho ba vị mỗi vị 99 nén.

- Cá chép 3 con nhỏ, nếu mua được ba con ba màu, đỏ, vàng, trắng là tốt nhất.

- Ba cây nến hoặc ba chiếc đèn dầu.

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ lễ nghi cần thiết thì người lớn nhất trong nhà tắm rửa sạch sẽ, xúc miệng bằng rượu, trước khi làm thủ tục.

- Thắp 9 nén nhang.

- Quỳ xuống lễ 9 lễ.

Lễ cúng thường diễn ra trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp. 

Bài văn cúng ông Công ông Táo phổ biến:

Kính lạy Thượng Đế

Kính lạy Ngũ Đế, Đông phương Thanh Đế, Nam phương Xích Đế, Tây phương Bạch Đế, Bắc phương Hắc Đế, Trung ương Hoàng Đế.

Kính lạy thượng đàm thần tướng thiên thiên tướng

Trung đàm thần tướng thiên thiên binh

Hạ đàm thần tướng thiên thiên mã

Kính lạy sơn thần, long thần, thổ địa, thổ công táo quân, thổ kỳ lai sàng chứng giám

Hôm nay là ngày 23 tháng chạp năm... Bính Thân. Là ngày thần Táo Quân về trời tấu sớ

Tín chủ con tên là... sinh ngày... tháng... năm... nguyên quán... địa chỉ thường trú...

Với tấm lòng thành kính con xin có chút lễ vật, nhang đăng thỉnh cầu kính mời Thượng Đế, Ngũ Đế, các vị Thần Tướng, Thiên Tướng, Thiên Binh, Thiên Mã, cùng chư vị thần tiên trên trời dưới đất, chứng giám cho con được làm lễ tiễn thần Thổ Công Táo Quân về trời.

Kính lạy Thổ thần thổ địa, thổ công táo quân, thổ kỳ lai sàng chứng giám. Trong năm qua nhờ ân phúc của các ngài chúng con được mạnh khoẻ, hạnh phúc, mọi điều may mắn.

Nay con làm lễ với tấm lòng thành kính tiễn ngài về trời tấu xin Thượng Đế, Ngũ Đế, cùng chư vị thần tiên phù hộ độ trì cho đất nước con, quê hương con, gia tộc và gia đình con được mạnh khoẻ hạnh phúc, an khang thịnh vượng.

Con cầu xin Thượng Đế, Ngũ Đế các vị thần tiên cùng chư ngài chứng giám cho tấm lòng thành kính của con.

Kính chúc Thượng Đế, Ngũ Đế, các vị thần tiên cùng chư ngài thiên thiên tuế!

(Con xin đa tạ, Con xin đa tạ, con xin đa tạ)

* Sau khi cúng xong thì lại kính lễ 9 lần

* Lễ xong đi lùi ba bước mới được quay lưng đi

* Chờ nhang cháy 1/3 ta đã có thể mang vàng mã đi hoá cho các vị thần. Hoá xong thì gói tro vào một tờ giấy màu đỏ sạch sẽ, rồi mang cá và tro đi thả ở sông, suối, hay hồ nước có dòng chảy lưu thông. Không nên thả ở những hồ nước bẩn, ao tù.

* Lưu ý:

Trong văn khấn không nói đến Phật. Vì lễ cúng Táo Quân là nghi lễ của Đạo Giáo, Thần Tiên. Không phải nghi lễ của Phật Giáo, nên mọi người không nên hiểu lầm.

Không đốt tiền âm phủ cho các vị thần vì họ là thần tiên, họ không phải là vong hồn người âm.

Những gia đình có điều kiện thì làm được như vậy. Ai không có điều kiện thì thần tiên không bắt buộc phải lễ nghi trịnh trọng. Tuỳ theo hoàn cảnh của mình mà làm, có sao thì ta làm vậy, cốt ở tấm lòng thành kính là được.

30 nhận xét

19:40 20 tháng 1, 2017 Reply

Cứ hăng năm mỗi khi đến ngày lễ ông công ông táo vào ngày 23 tháng chạp âm lịch hằng năm thì dân ta luôn cảm nhận được không khí tết tới gần, nó đã trở thành truyền thống văn hóa lâu đời của dân tộc ta nhưng đúng là không nhiều người biết được những ý nghĩa trên và cá nhân tôi cũng đã nhận được thêm nhiều kiến thức từ bài viết này

21:14 20 tháng 1, 2017 Reply

Cúng ông Công ông Táo là một tập tục văn hóa đẹp của người Việt ta. Mỗi người dân cần phải hiểu rõ được ngọn nguồn, bản chất của việc thờ cúng này cũng như những lễ nghi, phong tục để cúng sao cho đúng, đảm bảo việc thành tâm và linh thiêng. Không thể biến một tập tục tín ngưỡng trở thành mê tín dị đoan, gây tốn tiền của cũng như gây nên những hệ lụy không mong muốn.

21:39 20 tháng 1, 2017 Reply

Xin cảm ơn tác giả đã cung câp những thông tin quý báu về việc cúng ông Công ông Táo, và quả thực, người VIỆT Nam với những truyền thống quý báu của mình, chúng ta nên tôn trọng những giá trị mà ông cha ta truyền lại, tuy nhiên, những thế hệ con cháu cũng nên làm cho nó đúng, tránh trường hợp làm qua loa cho xong chuyện, làm mọi chuyện trở nên quá phức tạp cũng k hay

21:44 20 tháng 1, 2017 Reply

Ấy vậy mà ngày này vẫn có không ít gia đình cúng ông Công, ông Táo rồi đua nhau đốt vàng mã, tiền âm phủ cho các ngài lên chầu trời đấy. Con người không hiểu biết thường chạy theo số đông mà không để tâm nghiên cứu, tìm hiểu trước khi quyết định làm một việc gì. Thường là theo suy nghĩ họ làm thế nào thì mình cũng làm theo như vậy. Chính vì điều ấy, đã có không ít người dân ta bị lợi dụng bởi chính sự nhẹ dạ, dễ dãi ấy.

22:00 20 tháng 1, 2017 Reply

Đúng rồi bạn à, nhiều khi người ta quá chủ quan nên không biết nhiều, nhưng mà nếu như tìm hiểu kĩ sẽ hiểu được cách cúng và thể hiện phần âm cho nó hợp lí, vừa đỡ phí tiền, vừa hợp với phong tục truyền thống, đó mới là một ưu việt, còn nếu như không biết thì nhiều khi làm sai mà không biết

22:43 20 tháng 1, 2017 Reply

Lễ cúng ông Công ông Táo vô cùng quan trọng tuy nhiên không phải gia đình nào cũng hiểu rõ được các quy trình cũng như cách thức cúng thế nào cho đúng. Cúng ông Công ông Táo là cách mà mỗi gia đình "tiễn ông Táo về trời", báo công với bề trên. Đó là một lễ truyền thống đã có từ rất lâu đời của người dân Việt Nam để hướng đến tết cổ truyền của dân tộc

23:13 20 tháng 1, 2017 Reply

Lần đầu tiên tự tay chuẩn bị bữa cúng ông Công, cảm giác thực sự là rất vui, háo hức, cả năm chỉ có 1 ngày ông Công lên báo ngọc hoàng một năm làm việc, học hành và cống hiến như thế nào

23:31 20 tháng 1, 2017 Reply

Bàn lễ ông công ông táo nhà mình ko được đầy đủ như trên nhưng mà cũng có đủ những thứ chính. Đi thả cá là màn vui nhất và khổ nhất là màn hóa vàng. Đọc bài viết mình thấy mình còn phải học nhiều lắm, chỉ biết lăng xăng giúp bm chứ chưa bao giờ chuẩn bị cả một mâm cúng.

09:30 21 tháng 1, 2017 Reply

Đất nước, dân tộc VN ta có bản sắc riêng với các dân tộc khác là do nền văn hóa lúa nước. Từ lịch đón Tết và lễ hội theo nông vụ, văn hóa, ẩm thực...đều bắt nguồn từ văn minh lúa nước. Bao nhiêu giá trị tốt đẹp như vậy mà nhiều người nỡ buông câu bỏ tết âm lịch. chúng ta hãy biết trân trọng nhưng giá trị của dân tộc

09:30 21 tháng 1, 2017 Reply

Đất nước, dân tộc VN ta có bản sắc riêng với các dân tộc khác là do nền văn hóa lúa nước. Từ lịch đón Tết và lễ hội theo nông vụ, văn hóa, ẩm thực...đều bắt nguồn từ văn minh lúa nước. Bao nhiêu giá trị tốt đẹp như vậy mà nhiều người nỡ buông câu bỏ tết âm lịch. chúng ta hãy biết trân trọng nhưng giá trị của dân tộc

09:35 21 tháng 1, 2017 Reply

đây là một nét truyền thống quý báu nhưng người ta lại lợi dụng quá nhiều nên gây ô nhiễm Chúng ta hoàn toàn có thể vừa giữ gìn những giá trị truyền thống, vừa bảo vệ được môi trường cơ mà... Đừng để chỉ vì ý thức kém của một số người mà làm xấu đi hình ảnh về một phong tục đẹp ngày Tết của người Việt Nam...

10:04 21 tháng 1, 2017 Reply

Đây là một truyền thống tốt đẹp được lưu truyền qua rất nhiều thế hệ, việc thả cá không chỉ là với ý nghĩa tâm linh tiễn ông Táo về trời mà đây còn là hành động phóng sinh, thể hiện sự từ bi với hi vọng đem lại may mắn trong năm mới. Khắp nơi trên mọi miền Tổ quốc, người người nhà nhà đều mua cá chép về thả.

10:04 21 tháng 1, 2017 Reply

Đây là một truyền thống tốt đẹp được lưu truyền qua rất nhiều thế hệ, việc thả cá không chỉ là với ý nghĩa tâm linh tiễn ông Táo về trời mà đây còn là hành động phóng sinh, thể hiện sự từ bi với hi vọng đem lại may mắn trong năm mới. Khắp nơi trên mọi miền Tổ quốc, người người nhà nhà đều mua cá chép về thả.

14:04 21 tháng 1, 2017 Reply

Cảm ơn tác giả bài viết này. Hàng năm cứ đến ngày 23 tháng Chạp người dân Viêt Nam ta lại làm mâm cơm nho nhỏ tiễn ông Táo về trời, báo cáo tình hình năm qua của bản thân và gia đình. Đây đã trở thành truyền thống tốt đẹp, là văn hóa tín ngưỡng lâu dời của dân tộc ta nhưng không hẳn ai trong chúng ta cũng biết rõ nguồn gốc của ngày lễ này để nhận thức được sâu sắc hơn

14:29 21 tháng 1, 2017 Reply

Bên cạnh việc hiểu rõ nguồn gốc ngày tiễn ông Công ông Táo về trời, chúng ta cần phải tuyên truyền manh mẽ hơn nữa văn hóa thả cá cho người dân. Nhìn cảnh sau ngày 23 tháng Chạp nào quanh các khúc sông cũng để lại một tràng túi rác thì thật đáng buồn thay cho truyền thống tốt đẹp này của dân tộc

16:05 21 tháng 1, 2017 Reply

Thả cá chép cũng là hành động phóng sinh thể hiện sự nhân văn cao thượng của người Việt. Tôi đánh giá đây là một nét tín ngưỡng, một truyền thống văn hóa rất ý nghĩa. Đó là một tục lệ đẹp cần gìn giữ, ấy thế nhưng giờ đây người dân đi thả cá vô ý thức quá làm mất đi vẻ đẹp vốn có của nó.

20:44 21 tháng 1, 2017 Reply

Lễ cúng ông Công ông Táo hằng năm luôn là một ngày lễ quan trọng, đó là nghi thức tiễn đưa ông Công ông Táo lên trời để báo cáo tình hình một năm qua của gia đình. Có thể nói lễ cúng ông Công ông Táo là một nghi lễ không thể thiếu trong sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người Việt Nam ta.

22:48 21 tháng 1, 2017 Reply

Đất nước, dân tộc VN ta có bản sắc riêng với các dân tộc khác là do nền văn hóa lúa nước. Từ lịch đón Tết và lễ hội theo nông vụ, văn hóa, ẩm thực...đều bắt nguồn từ văn minh lúa nước. Bao nhiêu giá trị tốt đẹp như vậy mà nhiều người nỡ buông câu bỏ tết âm lịch. chúng ta hãy biết trân trọng nhưng giá trị của dân tộc.

22:49 21 tháng 1, 2017 Reply

Đất nước, dân tộc VN ta có bản sắc riêng với các dân tộc khác là do nền văn hóa lúa nước. Từ lịch đón Tết và lễ hội theo nông vụ, văn hóa, ẩm thực...đều bắt nguồn từ văn minh lúa nước. Bao nhiêu giá trị tốt đẹp như vậy mà nhiều người nỡ buông câu bỏ tết âm lịch. chúng ta hãy biết trân trọng nhưng giá trị của dân tộc.

23:03 21 tháng 1, 2017 Reply

Xin cảm ơn tác giả đã cung câp những thông tin quý báu về việc cúng ông Công ông Táo, và quả thực, người VIỆT Nam với những truyền thống quý báu của mình, chúng ta nên tôn trọng những giá trị mà ông cha ta truyền lại, tuy nhiên, những thế hệ con cháu cũng nên làm cho nó đúng, tránh trường hợp làm qua loa cho xong chuyện, làm mọi chuyện trở nên quá phức tạp cũng k hay, Đây âu cũng là một truyền thống tốt đẹp và cần được gìn giữ.

08:55 22 tháng 1, 2017 Reply

Cứ mỗi năm nó lại phai một dần, Cúng ông Công ông Táo giờ nó cũng khác xưa rồi, cũng không còn giữ được nhiều nét nữa, và cũng nhiều chuyện nhìn mà buồn nó diễn ra, ví như cho cá vàng bay từ trên cầu xuống chẳng hạn.

14:09 23 tháng 1, 2017 Reply

Cúng ông Công ông Táo đã trở thành một ngày lễ truyền thống của dân tộc Việt, đây cũng là dịp để những người thân trong gia đình quây quần tụ họp bên nhau, cùng chuẩn bị đón chào tết âm lịch, đón mừng một năm mới ấm no hạnh phúc sắp đến. ông Công ông Táo về chầu trời mang theo những thành công của một năm qua, những việc đã làm được và những điều còn cần lưu ý sửa chữa

14:48 23 tháng 1, 2017 Reply

Còn trẻ nên việc chuẩn bị cúng bái cũng toàn cha mẹ làm cho. Mình thì năm nào cũng vậy, toàn tranh đi thả cá chép. Mà giờ đi thả cá chép thấy sông hồ ô nhiễm quá, toàn rác mà người ta vứt bừa bãi mà nản, đã thế còn có thành phần đi hớt cá chép về rán nữa đến chán luôn. Bao giờ ý thức người dân mình mới lên được nữa.

03:36 24 tháng 1, 2017 Reply

Ấy vậy mà ngày này vẫn có không ít gia đình cúng ông Công, ông Táo rồi đua nhau đốt vàng mã, tiền âm phủ cho các ngài lên chầu trời đấy. Con người không hiểu biết thường chạy theo số đông mà không để tâm nghiên cứu, tìm hiểu trước khi quyết định làm một việc gì. Thường là theo suy nghĩ họ làm thế nào thì mình cũng làm theo như vậy. Chính vì điều ấy, đã có không ít người dân ta bị lợi dụng bởi chính sự nhẹ dạ, dễ dãi ấy.

04:06 24 tháng 1, 2017 Reply

Xin cảm ơn tác giả đã cung câp những thông tin quý báu về việc cúng ông Công ông Táo, và quả thực, người VIỆT Nam với những truyền thống quý báu của mình, chúng ta nên tôn trọng những giá trị mà ông cha ta truyền lại, tuy nhiên, những thế hệ con cháu cũng nên làm cho nó đúng, tránh trường hợp làm qua loa cho xong chuyện, làm mọi chuyện trở nên quá phức tạp cũng k hay

09:04 8 tháng 2, 2017 Reply

Theo tục lệ cổ truyền, người Việt tin rằng, hằng năm, cứ đến ngày 23 tháng Chạp, Táo Quân lại cưỡi cá chép bay về trời để trình báo mọi việc xảy ra trong gia đình với Ngọc Hoàng. Cho đến đêm Giao thừa Táo Quân mới trở lại trần gian để tiếp tục công việc coi sóc bếp lửa của mình. Thổ Công, Táo Quân, Thổ Kỳ là ba vị thần tiên được Trung ương Hoàng Đế phái xuống để làm các vị thần cai quản những gia đình ở hạ giới.

09:05 8 tháng 2, 2017 Reply

Do vậy ta có thể làm ban thờ ba vị này chung một bát nhang. Ta cũng không nên để bát nhang thổ thần thổ địa ở cùng với ban thờ gia tiên. Nếu không có ban thờ, không có bát nhang cũng không sao vì các vị là nguyên thần của thần tiên, họ không cần có ban thờ cúng. Họ làm việc theo lệnh của Hoàng Đế mà không đòi hỏi hay yêu sách với gia chủ.

09:05 8 tháng 2, 2017 Reply

Tuy nhiên kể cả không có ban thờ thì ta có thể làm lễ cúng các vị trên một chiếc bàn riêng để ở ngoài sân, ngoài hành lang, hay ở giữa gian nhà mình ở. Trên bàn cúng các vị nên trải vải đỏ. Những ngày mùng 1, ngày rằm... tanên cúng cho các vị thần bằng chính tâm của mình, không đòi hỏi lễ lạt quá lớn, có sao thì cúng như vậy.

17:43 8 tháng 2, 2017 Reply

Lễ cúng ông Công ông Táo vô cùng quan trọng tuy nhiên không phải gia đình nào cũng hiểu rõ được các quy trình cũng như cách thức cúng thế nào cho đúng. qua bài viết này, tác giả đã cung câp những thông tin quý báu về việc cúng ông Công ông Táo, và quả thực, người Việt Nam với những truyền thống quý báu của mình, chúng ta nên tôn trọng những giá trị mà ông cha ta truyền lại

18:29 8 tháng 2, 2017 Reply

Lễ cúng ông Công ông Táo vô cùng quan trọng tuy nhiên không phải gia đình nào cũng hiểu rõ được các quy trình cũng như cách thức cúng thế nào cho đúng. Cúng ông Công ông Táo là cách mà mỗi gia đình "tiễn ông Táo về trời", báo công với bề trên. Đó là một lễ truyền thống đã có từ rất lâu đời của người dân Việt Nam để hướng đến tết cổ truyền của dân tộc, bài viết này đã cung cấp rất nhiều những thông tin quý giá để cho chúng ta có thể áp dụng với mình!

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!