01/03/2017

* Hội quần chúng và định hướng phát triển.

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 01/03/2017 | 1.3.17

Mõ Làng

Nhà nước đang chuẩn bị trình Quốc hội Luật về Hội. Đại hội Hội Phụ nữ toàn quốc sắp diễn ra. Vậy nên có vài suy nghĩ về hội quần chúng.


Thế giới hiện đại vận hành và phát triển bằng ba chân kiềng nhà nước, thị trườngxã hội dân sự. Bên cạnh đảng phái chính trị, ở các nước trên thế giới từ lâu đã phát triển hàng ngàn tổ chức phi chính phủ trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó hơn 100 tổ chức đã phát triển ở tầm quốc tế toàn cầu hoặc khu vực. Có hơn 500 tổ chức có quan hệ với Việt Nam, trong đó có hơn 50 tổ chức có văn phòng đại diện tại Việt Nam.

Ở Việt Nam, tổ chức hội quần chúng được chia làm hai bộ phận: Các đoàn thể chính trị xã hội (Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân) được cấp ngân sách hoạt động; Các hội quần chúng tự nguyện (tổ chức chính trị xã hội nghệ nghiệp, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội kinh tế...) được cấp một phần ngân sách tùy loại.

Hiến pháp nước ta từ trước đến nay cũng như Hiến pháp sửa đổi 2015 bảo đảm quyền tự do lập hội. Bộ luật dân sự 2005( Điều 100) xác định đấy là những chủ thể pháp nhân độc lập.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo và người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Mặt trận tổ quốc và 5 đoàn thể chính trị xã hội (Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh) đã định hình về tổ chức. Còn các hội quần chúng đã và đang tiếp tục phát triển ngày một đa dạng phong phú. Đến nay, đã có trên 300 hội hoạt động trên toàn quốc, hơn 2.000 hội cấp tỉnh và hàng vạn hội cấp huyện, cấp cơ sở (chưa kể cấp chi hội). 

Trong xu thế hội nhập, quốc tế hóa nhiều Hội đã tham gia vào hệ thống tổ chức Hội, Hiệp Hội, Liên đoàn khu vực và thế giới (Như tổng hội y học, Hội luật gia, Hội bảo vệ môi trường, Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Hội đồng liên minh hợp tác xã và nhiều Hội chuyên ngành (Hội toán học, Hội Vật Lý…). Xu hướng này đang tiếp tục tăng cường.

Tổ chức Hội ở nước ta có đóng góp to lớn vào việc tập hợp, đoàn kết giới trí thức và các tầng lớp nhân dân, góp phần phát triển xã hội dân sự, phát huy tính tích cực của công dân trong việc giải quyết công việc của cộng đồng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của của hội viên và công dân, tham gia tích cực thực hiện nhiệm vụ đối ngoại nhân dân, nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ, tham mưu đề xuất, tư vấn, phản biện và giám định xã hội nhiều vấn đề lớn, quan trọng của đất nước, của địa phương. Thông qua đó, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của địa phương. 

Chính vì vậy mà Đảng và nhà nước ngày càng quan tâm hơn đến việc phát triển, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức hội. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới của xây dựng và bảo vệ tổ quốc, hội nhập, chuyển đổi cơ cấu kinh tế xã hội, nhiều bất cập mới nảy sinh cần được nhận thức lại và giải quyết thấu đáo để các tổ chức hội để làm tròn vai trò xã hội dân sự của mình. Đây là một trong những vấn đề quan trọng về đổi mới hệ thống chính trị xã hội ở nước ta trong thời kỳ hội nhập khu vực và thế giới.

Vấn đề có tính nghịch lý gay gắt nhất hiện nay của các tổ chức xã hội dân sự là kinh phí hoạt động với thiên chức xã hội mà nó đóng góp. Nhà nước thì muốn hỗ trợ cho các hội bằng ngân sách để thông qua đó lái hướng nó hoạt động phục vụ nhà nước xây dựng mô hình chính trị - xã hội mà nhà nước đã lựa chọn. Song kinh phí từ ngân sách chỉ như muối bỏ bể và không đáp ứng nổi, đồng thời hạn chế tính độc lập của hội.

Hội thì muốn độc lập tự chủ, song quỹ tự có của các hội không đủ trang trải nên hoạt động rất hạn chế, lỏng lẻo và hình thức. Trên con đường tìm kiếm kinh phí tự trang trải một số hội bị biến dạng chức năng, lợi ích nhóm, đôi khi bị các thế lực xấu lợi dụng, lái hướng. Gần đây, Quốc hội định ban hành Luật về Hội theo hướng bỏ bao cấp nhưng còn nhiều ý kiến trái ngược nên tạm dừng lại.

Nội dung, phạm vi và các yếu tố cấu thành của xã hội dân sự hiện vẫn được hiểu theo nhiều cách khác nhau, nhưng nội dung cốt lõi nhất của nó chính là hệ thống các tổ chức xã hội của công dân được gắn kết bởi những nhu cầu, lợi ích chung, các giá trị hoặc truyền thống chung để tiến hành nhiều hoạt động khác nhau nhằm phối hợp với Nhà nước, bổ sung cho những khiếm khuyết của Nhà nước, đảm bảo sự ổn định, cân bằng và phát triển bền vững của xã hội.

Song cần hiểu rằng, xã hội dân sự là một khu vực “phi nhà nước”, bao gồm các liên hiệp, hiệp hội, hội, tổ chức cộng đồng, nhóm tình nguyện, tổ chức phi chính phủ,… thực hiện các chức năng, vai trò xã hội hoặc mục đích nghề nghiệp, từ thiện, nhân đạo… nhất định; hoạt động chủ yếu dựa trên tính tự chủ về tài chính, tự quản trong tổ chức quản lý và sự tự nguyện của các thành viên, hội viên với mục tiêu phi lợi nhuận, đa dạng về hình thức tổ chức, phong phú về mục tiêu cụ thể.

Chức năng của xã hội dân sự bao gồm:

Thứ nhất, là cầu nối, kênh truyền dẫn tiếng nói, nguyện vọng của người dân đến với nhà nước hay nói cách khác, là xã hội hóa các cá nhân, nối cá nhân với hệ thống xã hội;

Thứ hai, tham gia hoạch định các chủ trương, chính sách của nhà nước, phối hợp với nhà nước trong hoạch định, thực hiện và giám sát thực hiện các chính sách, góp phần xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp lý;

Thứ ba, tổ chức phản biện xã hội đối với các chủ trương, chính sách cũng như việc thực hiện chính sách, tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, kiểm soát và giám sát phẩm chất, hành vi của đội ngũ công chức nhằm góp phần chống quan liêu, tham nhũng, nâng cao hiệu lực và hiệu quả của nhà nước;

Thứ tư, phát huy các nguồn lực và tính năng động, sáng kiến của các tầng lớp dân cư, tham gia hoạt động cung cấp dịch vụ công như giáo dục, y tế, văn hoá, khoa học, bảo vệ môi trường, xoá đói giảm nghèo,… tạo điều kiện nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi người và của toàn xã hội.

Nghị quyết số 8B-NQ/ HNTW (khoá VI), Đảng ta đã chủ trương: “Trong giai đoạn mới, cần thành lập các hội đáp ứng nhu cầu chính đáng về nghề nghiệp và đời sống nhân dân hoạt động theo hướng ích nước, lợi nhà, tương thân, tương ái. Các tổ chức hội quần chúng được thành lập theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản và tự trang trải về tài chính trong khuôn khổ pháp luật”. Như vậy, vấn đề tự trang trải về tài chính là đúng đắn.

Tuy nhiên, khi nhà nước "buông" các hội thì lực lượng chính trị - xã hội sẽ bị thu hẹp. Trong lúc đó, vai trò của các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội (Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh) cũng đang bộc lộ những hạn chế của mình thì bài toán về lộ trình "buông" nên được đặt ra.

Xu thế xóa bỏ bao cấp ngân sách, "Nhà nước đặt hàng" với các Hội để thực hiện các chức năng, dự án chính trị xã hội cần được tính đến.

Nếu nói về quy mô phát triển của các tổ chức xã hội dân sự thì chúng ta đâu có thua kém các nước phát triển. Vậy tại sao vai trò của các tổ chức xã hội dân sự trong xã hội vẫn rất yếu ớt? Cần nhìn thẳng vào sư thật để bứt phá mà phát triển. Trước mắt là Hội Phụ nữ đang chuẩn bị cho đại hội toàn quốc.

14 nhận xét

15:46 1 tháng 3, 2017 Reply

Mặc dù đặt ra mục tiêu rất cao nhưng quả thực các tổ chức chính trị xã hội của Việt Nam vẫn chưa hoàn thành được sứ mệnh của mình theo kỳ vọng của Đảng và Nhà nước. Có lẽ bởi chúng ta chưa thật sự tâm huyết và có sự cống hiến đúng mực nên các hội đoàn ở Việt Nam vẫn ì à ì ạch. Trong giai đoạn tới ko biết có đổi mới gì ko đây?

20:39 1 tháng 3, 2017 Reply

Việt Nam, tổ chức hội quần chúng được chia làm hai bộ phận: Các đoàn thể chính trị xã hội (Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân) được cấp ngân sách hoạt động; Các hội quần chúng tự nguyện (tổ chức chính trị xã hội nghệ nghiệp, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội kinh tế...) được cấp một phần ngân sách tùy loại.

20:43 1 tháng 3, 2017 Reply

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo và người Việt Nam định cư ở nước ngoài.

20:46 1 tháng 3, 2017 Reply

Trong xu thế hội nhập, quốc tế hóa nhiều Hội đã tham gia vào hệ thống tổ chức Hội, Hiệp Hội, Liên đoàn khu vực và thế giới (Như tổng hội y học, Hội luật gia, Hội bảo vệ môi trường, Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Hội đồng liên minh hợp tác xã và nhiều Hội chuyên ngành (Hội toán học, Hội Vật Lý…). Xu hướng này đang tiếp tục tăng cường.

20:50 1 tháng 3, 2017 Reply

Đảng và nhà nước ngày càng quan tâm hơn đến việc phát triển, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức hội. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới của xây dựng và bảo vệ tổ quốc, hội nhập, chuyển đổi cơ cấu kinh tế xã hội, nhiều bất cập mới nảy sinh cần được nhận thức lại và giải quyết thấu đáo để các tổ chức hội để làm tròn vai trò xã hội dân sự của mình. Đây là một trong những vấn đề quan trọng về đổi mới hệ thống chính trị xã hội ở nước ta trong thời kỳ hội nhập khu vực và thế giới.

20:52 1 tháng 3, 2017 Reply

Nghị quyết số 8B-NQ/ HNTW (khoá VI), Đảng ta đã chủ trương: “Trong giai đoạn mới, cần thành lập các hội đáp ứng nhu cầu chính đáng về nghề nghiệp và đời sống nhân dân hoạt động theo hướng ích nước, lợi nhà, tương thân, tương ái. Các tổ chức hội quần chúng được thành lập theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản và tự trang trải về tài chính trong khuôn khổ pháp luật”. Như vậy, vấn đề tự trang trải về tài chính là đúng đắn.

14:45 8 tháng 3, 2017 Reply

Ngày nay hình thức hội nhóm càng được phổ biến và tràn lan. Nhưng hiệu quả của các hội đối với xã hội chưa thật sự đạt kết quả cao. Cần chú trọng đến chất lượng chứ không phải số lượng để tránh mất ổn định trong xã hội, trong quần chúng.

10:00 12 tháng 3, 2017 Reply

Nghị quyết số 8B-NQ/ HNTW (khoá VI), Đảng ta đã chủ trương: “Trong giai đoạn mới, cần thành lập các hội đáp ứng nhu cầu chính đáng về nghề nghiệp và đời sống nhân dân hoạt động theo hướng ích nước, lợi nhà, tương thân, tương ái. Các tổ chức hội quần chúng được thành lập theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản và tự trang trải về tài chính trong khuôn khổ pháp luật”. Như vậy, vấn đề tự trang trải về tài chính là đúng đắn.

15:12 13 tháng 3, 2017 Reply

Nghị quyết số 8B-NQ/ HNTW (khoá VI), Đảng ta đã chủ trương: “Trong giai đoạn mới, cần thành lập các hội đáp ứng nhu cầu chính đáng về nghề nghiệp và đời sống nhân dân hoạt động theo hướng ích nước, lợi nhà, tương thân, tương ái. Các tổ chức hội quần chúng được thành lập theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản và tự trang trải về tài chính trong khuôn khổ pháp luật”. Như vậy, vấn đề tự trang trải về tài chính là đúng đắn.

19:18 13 tháng 3, 2017 Reply

nói về quy mô phát triển của các tổ chức xã hội dân sự thì chúng ta đâu có thua kém các nước phát triển. Vậy tại sao vai trò của các tổ chức xã hội dân sự trong xã hội vẫn rất yếu ớt? Cần nhìn thẳng vào sư thật để bứt phá mà phát triển. Trước mắt là Hội Phụ nữ đang chuẩn bị cho đại hội toàn quốc.

10:59 29 tháng 3, 2017 Reply

Thế giới hiện đại vận hành và phát triển bằng ba chân kiềng nhà nước, thị trường và xã hội dân sự. Bên cạnh đảng phái chính trị, ở các nước trên thế giới từ lâu đã phát triển hàng ngàn tổ chức phi chính phủ trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó hơn 100 tổ chức đã phát triển ở tầm quốc tế toàn cầu hoặc khu vực. Có hơn 500 tổ chức có quan hệ với Việt Nam, trong đó có hơn 50 tổ chức có văn phòng đại diện tại Việt Nam.

11:01 29 tháng 3, 2017 Reply

Tổ chức Hội ở nước ta có đóng góp to lớn vào việc tập hợp, đoàn kết giới trí thức và các tầng lớp nhân dân, góp phần phát triển xã hội dân sự, phát huy tính tích cực của công dân trong việc giải quyết công việc của cộng đồng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của của hội viên và công dân, tham gia tích cực thực hiện nhiệm vụ đối ngoại nhân dân, nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ, tham mưu đề xuất, tư vấn, phản biện và giám định xã hội nhiều vấn đề lớn, quan trọng của đất nước, của địa phương. Thông qua đó, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của địa phương.

14:34 31 tháng 3, 2017 Reply

Theo nghị quyết thì Trong giai đoạn mới, cần thành lập các hội đáp ứng nhu cầu chính đáng về nghề nghiệp và đời sống nhân dân hoạt động theo hướng ích nước, lợi nhà, tương thân, tương ái. Các tổ chức hội quần chúng được thành lập theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản và tự trang trải về tài chính trong khuôn khổ pháp luật”. Như vậy, vấn đề tự trang trải về tài chính là đúng đắn.

00:40 8 tháng 5, 2017 Reply

Song cần hiểu rằng, xã hội dân sự là một khu vực “phi nhà nước”, bao gồm các liên hiệp, hiệp hội, hội, tổ chức cộng đồng, nhóm tình nguyện, tổ chức phi chính phủ,… thực hiện các chức năng, vai trò xã hội hoặc mục đích nghề nghiệp, từ thiện, nhân đạo… nhất định; hoạt động chủ yếu dựa trên tính tự chủ về tài chính, tự quản trong tổ chức quản lý và sự tự nguyện của các thành viên, hội viên với mục tiêu phi lợi nhuận, đa dạng về hình thức tổ chức, phong phú về mục tiêu cụ thể.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!