21/03/2017

Không biết Thủ tướng còn thời gian ăn ngủ nữa không?

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 21/03/2017 | 21.3.17

(VTC News) - 'Mọi thứ có vẻ đều đang đổ dồn lên cho Thủ tướng và xử lý cho hết, không biết Thủ tướng còn thời gian để ăn và ngủ nữa không?' - TS Nguyễn Sĩ Dũng đặt câu hỏi.

Kêu Thủ tướng và xin Thủ tướng có vẻ như đang là mô thức vận hành của nền quản trị quốc gia. Bị cát tặc đe dọa- kêu Thủ tướng. Bị chậm trễ trong việc điều tra tội phạm ấu dâm- kêu Thủ tướng. Xây resort- xin ý kiến Thủ tướng. Điều chỉnh giá xăng dầu- xin ý kiến Thủ tướng…

Mọi thứ có vẻ đều đang đổ dồn lên cho Thủ tướng. Và xử lý cho hết, không biết Thủ tướng còn thời gian để ăn và ngủ nữa không?
(Dồn việc cho Thủ tướng) làm cho không chỉ người đứng đầu Chính phủ bị quá tải, mà còn chế độ trách nhiệm rất khó vận hành, khả năng phản ứng nhanh nhạy trước các vấn đề của đất nước bị hạn chế.
TS Nguyễn Sĩ Dũng - nguyên PCN Văn phòng Quốc hội

Dồn hết việc lên cho Thủ tướng quả thực là một hiện tượng rất đáng quan ngại. Nó làm cho không chỉ người đứng đầu Chính phủ bị quá tải, mà còn chế độ trách nhiệm rất khó vận hành, khả năng phản ứng nhanh nhạy trước các vấn đề của đất nước bị hạn chế.

Vấn đề là tại sao các cấp, các ngành lại dồn hết việc lên cho Thủ tướng như vậy? Dưới đây, có lẽ, là những nguyên nhân cơ bản.

Trước hết, đó là vấn đề phân cấp, phân quyền không đủ rõ ràng, mạch lạc. Kể từ khi Hiến pháp năm 1960 được thông qua, chúng ta đã áp dụng mô hình song trùng trực thuộc kiểu Xô Viết cho hệ thống quản lý nhà nước.

Nét đặc trưng của mô hình này là các cơ quan quản lý nhà nước các cấp vừa trực thuộc UBND cùng cấp, vừa trực thuộc cơ quan quản lý cấp trên. Chính sự song trùng trực thuộc này làm phát sinh nhu cầu phải xin ý kiến cả hai nơi.

Và kiểu gì thì cũng phải xin ý kiến cấp trên: xã xin ý kiến huyện, huyện xin ý kiến tỉnh, tỉnh xin ý kiến trung ương. Và hậu quả là cả 63 tỉnh, thành đều xếp hàng xin ý kiến Thủ tướng.
Bị "cát tặc" đe doạ, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Tử Quỳnh đã phải "cầu cứu Thủ tướng.

Trong quá trình đổi mới, Chính phủ đã cố gắng phân quyền nhiều hơn cho các địa phương. Tuy nhiên, việc này thường được triển khai theo nhu cầu thực tế, mà ít được dẫn dắt bởi một lý thuyết nào cả. Ngoài ra, việc phân quyền lại thường không đi kèm với việc bổ sung các thiết chế giám sát phù hợp, nên sự tự tung, tự tác đã xảy ra ở khá nhiều nơi.

Mô hình Xô Viết còn được ví là mô hình búp bê Nga Matroshka. Nghĩa là trong lòng một con búp bê to có một con nhỏ hơn, trong lòng con nhỏ hơn có một con nhỏ hơn nữa... Các con búp bê này to nhỏ khác nhau nhưng đều giống y chang như nhau.

Các cấp chính quyền to nhỏ khách nhau, nhưng chức năng, nhiệm vụ đều giống y chang như nhau. Cấp nào cũng có chức năng bảo đảm thi hành Hiến pháp, pháp luật, chức năng kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh… Với sự phân chia thẩm quyền trùng lặp như vậy, thì nhu cầu xin ý kiến cấp trên là một sự tất yếu khách quan.

Mặc dù, với quy định “Nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương được xác định trên cơ sở phân định thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương và của mỗi cấp chính quyền địa phương” (Khoản 2, Điều 112), Hiến pháp năm 2013 đã tạo ra cơ sở hiến định để chúng ta có thể vượt qua sự trùng lắp vô tận của mô hình Xô Viết, Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã không cụ thể hóa thành công quy định nói trên.

Về cơ bản, chúng ta vẫn đang vận hành nền quản trị quốc gia trong khuôn khổ của hệ chuẩn Xô Viết. Mà như vậy thì hiện tượng dồn việc cho Thủ tướng còn chưa thể giảm.
TS Nguyễn Sĩ Dũng nói: "Mọi thứ có vẻ đều đang đổ dồn lên cho Thủ tướng. Và xử lý cho hết, không biết Thủ tướng còn thời gian để ăn và ngủ nữa không?"

Hai là, do tuân thủ mô hình song trùng trực thuộc, nên chúng ta không có được một hệ thống các cơ quan quyền lực công có thẩm quyền độc lập. Trong lúc đó, ở tất cả các nước văn minh và phát triển, một hệ thống quyền lực công có thẩm quyền độc lập là điều kiện tiên quyết để bảo đảm trật tự và pháp luật.

“Thủ trưởng” của các cơ quan này chỉ là pháp luật. Ví dụ, trên đầu Tổng cục Thuế chỉ là pháp luật về thuế; trên đầu Tổng cục hàng không chỉ là pháp luật về hàng không… Khi có vấn đề xảy ra trong lĩnh vực của mình, các cơ quan quyền lực công sẽ phản ứng tức thì mà không phải xin ý kiến ai cả.

Thủ tướng Chính phủ, tất nhiên, cao hơn các cơ quan này, nhưng chỉ ở nghĩa là Thủ tướng có thể thay đổi chính sách, pháp luật mà các cơ quan này phải tuân theo, chứ không có nghĩa là Thủ tướng trực tiếp ra lệnh cho các cơ quan này.

Một hệ thống như vậy không chỉ có khả năng phản ứng chủ động, nhanh chóng trước các vấn đề của đất nước, mà còn làm cho chính sách, pháp luật trở nên đáng tin cậy hơn nhiều.

Một hệ thống cái gì cũng phải xin ý kiến tất nhiên là phản ứng rất chậm trễ và làm cho cơ quan cấp trên luôn luôn bị quá tải. Ngoài ra, trong một hệ thống như vậy, rủi ro của việc ý kiến của cơ quan cấp trên và quy định của pháp luật có thể không trùng hợp với nhau là rất khó loại trừ.

Ba là, việc chức năng, nhiệm vụ không được phân định rõ ràng đang tạo cơ hội cho tâm lý dựa dẫm, ỷ lại bùng phát. Một việc không rõ thẩm quyền thì tốt nhất là xin ý kiến Thủ tướng. Một việc đã rõ thẩm quyền, nhưng xin ý kiến Thủ tướng sẽ đỡ phần trách nhiệm thì tại sao lại không xin?! Xin ý kiến để không phải chịu trách nhiệm đang là tâm lý khá phổ biến của nhiều lãnh đạo địa phương và các ngành hiện nay.

Từ những phân tích trên, để khắc phục tình trạng dồn việc cho Thủ tướng, đẩy mạnh cải cách thể chế là hết sức quan trọng. Nhiệm vụ trọng tâm ở đây là phải thể chế hóa cho được quy định của Hiến pháp năm 2013 về việc “phân định thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương và của mỗi cấp chính quyền địa phương”.

TS Nguyễn Sĩ Dũng

18 nhận xét

16:05 21 tháng 3, 2017 Reply

Một hệ thống cái gì cũng phải xin ý kiến tất nhiên là phản ứng rất chậm trễ và làm cho cơ quan cấp trên luôn luôn bị quá tải. Ngoài ra, trong một hệ thống như vậy, rủi ro của việc ý kiến của cơ quan cấp trên và quy định của pháp luật có thể không trùng hợp với nhau là rất khó loại trừ. Mong là việc này sẽ sớm được giải quyết chứ cứ như này thì mệt lắm!

16:51 21 tháng 3, 2017 Reply

Rõ ràng là để khắc phục tình trạng dồn việc cho Thủ tướng, đẩy mạnh cải cách thể chế là hết sức quan trọng. Nhiệm vụ trọng tâm ở đây là phải thể chế hóa cho được quy định của Hiến pháp năm 2013 về việc “phân định thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương và của mỗi cấp chính quyền địa phương”.

17:09 21 tháng 3, 2017 Reply

Việc này cần phải xem lại trách nhiệm của các cấp phía dưới. Trách nhiệm, chức năng, nhiệm vụ đã được phân cấp, phân quyền, không thể cứ có việc gì khó thì lại đổ hết lên trên. Trước tiên phía dưới phải là đội ngũ tham mưu, đưa ra giải pháp trước đã.

18:43 21 tháng 3, 2017 Reply

Ngày trước có câu Thà đánh nhầm còn hơn bỏ sót, nhưng với tình trạng phân cấp, phân quyền chồng chéo như hiện nay thì phải là Thà bỏ sót còn hơn đánh nhầm. Cơ quan địa phương không quyết đoán trong các chính sách, không tin vào năng lực và không biết sử dụng thẩm quyền của mình, chuyện nhỏ nhặt cũng phải xin ý kiến lãnh đạo, khiến việc giải quyết càng thêm chậm trễ

18:58 21 tháng 3, 2017 Reply

Có vẻ như cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính của nước ta đang bi ngược. Trong khi đúng ra phải phân cấp phân quyền tới từng đia phương thì đằng này cái gì cũng đổ dồn vào Chính phủ. Để xảy ra tình trạng này trách nhiệm thuộc về cả hai phía: trung ương và địa phương. TW cần có nhưng biện pháp đào tạo cán bộ, cải cách bộ máy hành chính cho hiệu quả còn cơ quan địa phương phải chủ động, quyết đoán hơn nữa, tránh tình trạng ỷ lại, dựa dẫm

19:16 21 tháng 3, 2017 Reply

Một trong những nguyên nhân để xảy ra tình trạng này là sự trình độ năng lực của cán bộ cấp cơ sở, hay đúng là sự thiếu trách nhiệm, không dám quyết định, dựa dẫm, ỷ lại, thiếu chuyên nghiệp. Do đó một trong những vấn đề cấp thiết là thực hiện các chương trình đào tạo trình độ chuyên môn cũng như đạo đức cho cán bộ tại các địa phương

19:32 21 tháng 3, 2017 Reply

Nhận thức được những mặt hạn chế là một chuyện, nhưng để khắc phục được thì lại là một chuyện khá khó khăn. Vì cái lối có chút quyền rất dễ bị quyền lực, vật chất làm mờ mắt gần như đã in hằn vào tất cả người dân mất rồi. Rất khó có người có thể cưỡng lại cám dỗ của quyền lực và vật chất. Muốn việc phân công, phân cấp được hiệu quả có lẽ trước hết khâu tuyển lựa cán bộ cần phải làm thật tốt trước, chọn lọc tỉ mỉ để không lọt những con sâu vào bộ máy cán bộ lãnh đạo.

21:33 21 tháng 3, 2017 Reply

công nhận là việc gì cũng đến tay thủ tướng thì những cán bộ lãnh đạo khác làm việc gì, và thủ tướng làm gì còn thời gian nghỉ ngơi, việc này đòi hỏi các lãnh đạo các cấp phải có trình độ chuyên môn cao để có thể xử lý vụ việc một cách nhanh chóng.

08:42 22 tháng 3, 2017 Reply

để khắc phục tình trạng dồn việc cho Thủ tướng, đẩy mạnh cải cách thể chế là hết sức quan trọng. Nhiệm vụ trọng tâm ở đây là phải thể chế hóa cho được quy định của Hiến pháp năm 2013 về việc “phân định thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương và của mỗi cấp chính quyền địa phương”.

10:07 22 tháng 3, 2017 Reply

việc xin ý kiến thủ tướng đã trở thành thực trạng đáng báo động ở nhà nước ta, nó làm cho không chỉ người đứng đầu Chính phủ bị quá tải, mà còn chế độ trách nhiệm rất khó vận hành, khả năng phản ứng nhanh nhạy trước các vấn đề của đất nước bị hạn chế, tâm lí ỷ lại, dựa dẫm còn nhiều làm giảm hiệu quả trong xử lý công việc, không phát huy được tối đa nhiệm vụ của toàn hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương, hi vọng tình trạng này sẽ sớm được giải quyết

21:43 22 tháng 3, 2017 Reply

Nguyên nhân chính có lẽ là do chính quyền địa phương hoặc lãnh đạo ở các cấp dưới không muốn, không dám chịu trách nhiệm cho việc làm, quyết định của mình. Làm gì cũng xin ý kiến cấp trên để đảm bảo "an toàn" nếu sau này có truy cứu. Chính bởi thế, sự phản ứng trong xử lý vấn đề chậm trễ là điều hiển nhiên. Có thể do năng lực, có thể do tính "cầu toàn" nhưng tựu chung lại, tình trạng này cứ tiếp tục sẽ chẳng tốt đẹp gì cho bộ máy chính quyền nước ta cả.

22:45 22 tháng 3, 2017 Reply

Hết lòng tận tụy về công việc thế nhưng vẫn còn rất nhiều điều ra tiếng vào người đứng đầu Chính phủ bị quá tải, mà còn chế độ trách nhiệm rất khó vận hành, khả năng phản ứng nhanh nhạy trước các vấn đề của đất nước bị hạn chế. Thế mà vẫn có những cái lưỡi không xương hướng vào nhà lãnh đạo của đất nước.

23:07 22 tháng 3, 2017 Reply

thế sinh ra cái bộ máy làm việc phía dưới làm gì mà chuyện đéo gì cũng kêu thủ tướng, chuyện nhà hàng tranh chấp cũng kêu,ấu dâm cũng kêu,..các vị làm quan to,làm tới chức chủ tịch tỉnh rồi chứ có phải vừa đâu mà những chuyện ấy còn ko đi xử lí được.công an đâu,quân đội đâu,..biết bao lực lượng vũ trang dưới tay mà những chuyện đó còn đéo xử lí được thì nên từ chức cmnđ

08:43 23 tháng 3, 2017 Reply

Người đứng đầu là người chỉ đạo chung chứ không phải là người làm thay công việc của tất cả những người khác. Đã có sự phân công phân cấp thì mỗi người trong hệ thống cần có trách nhiệm với công việc của mình. Như thế thì hệ thống mới vận hành tốt đươc!

08:53 23 tháng 3, 2017 Reply

Việc chức năng, nhiệm vụ không được phân định rõ ràng đang tạo cơ hội cho tâm lý dựa dẫm, ỷ lại bùng phát. Một việc không rõ thẩm quyền thì tốt nhất là xin ý kiến Thủ tướng. Một việc đã rõ thẩm quyền, nhưng xin ý kiến Thủ tướng sẽ đỡ phần trách nhiệm thì tại sao lại không xin?! Xin ý kiến để không phải chịu trách nhiệm đang là tâm lý khá phổ biến của nhiều lãnh đạo địa phương và các ngành hiện nay. Cần phải có những sự phân định rõ ràng trách nhiệm của các bộ phận.

11:15 23 tháng 3, 2017 Reply

ăn không được cũng thủ tướng,ỉa không được cũng thủ tướng,thế sinh ra đống quan như các vị làm gì mà đến chủ tịch tỉnh bịn cát tặc hăm dọa cũng cầu cứu thủ tướng,cảm thấy ko làm được việc thì từ chức đi.biết bao nhiêu bộ máy công quyền,ăn biết bao nhiêu lương bổng mà đến mấy việc đó ko xử lí được phải cầu cứu đến thủ tướng thì nghỉ chức đi nhé

23:53 7 tháng 5, 2017 Reply

Một hệ thống cái gì cũng phải xin ý kiến tất nhiên là phản ứng rất chậm trễ và làm cho cơ quan cấp trên luôn luôn bị quá tải. Ngoài ra, trong một hệ thống như vậy, rủi ro của việc ý kiến của cơ quan cấp trên và quy định của pháp luật có thể không trùng hợp với nhau là rất khó loại trừ.

07:29 8 tháng 5, 2017 Reply

Từ những phân tích trên, để khắc phục tình trạng dồn việc cho Thủ tướng, đẩy mạnh cải cách thể chế là hết sức quan trọng. Nhiệm vụ trọng tâm ở đây là phải thể chế hóa cho được quy định của Hiến pháp năm 2013 về việc “phân định thẩm quyền giữa các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương và của mỗi cấp chính quyền địa phương”.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!