25/11/2017

* Vì sao lạm phát Tiến sỹ mà vẫn thiếu?

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 25/11/2017 | 25.11.17

Mõ Làng

Rất nhiều ý kiến phản đối, nghi ngờ khi Bộ GD&ĐT tiếp tục đề xuất nguồn kinh phí 12.000 tỉ để đào tạo 9.000 tiến sỹ và đã được Quốc Hội đồng ý hôm 14/11. Thực ra, phần lớn ý kiến phản đối đều biểu hiện nhận thức sai lầm về bằng tiến sĩ và mục tiêu đào tạo tiến sỹ.

Đào tạo tiến sĩ không phải nhằm đào tạo nhà quản lý, lãnh đạo. Đào tạo tiến sĩ là bước cơ bản nhằm đào tạo đội ngũ khoa học có trình độ cao để phục vụ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC và NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. Hiện nay, chỉ riêng trong các trường đại học tỉ lệ Tiến sỹ còn rất thấp.

Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, năm học 2016-2017, trong 235 trường đại học ở nước ta, số lượng giảng viên là 72.792 người. Trong đó số lượng giảng viên có trình độ tiến sĩ là 16.514 người (chiếm 22,7%). Có 4.687 giáo sư và phó giáo sư (chiếm 6,4% tổng số giảng viên), trong đó 574 giáo sư (chiếm 0,8%) và 4113 phó giáo sư (chiếm 5,6%).

Việt Nam hiện nay có khoảng 9.000 giáo sư, phó giáo sư và trên 24.300 tiến sĩ nhưng kết quả NGHIÊN CỨU KHOA HỌC tụt xa so với các nước trong khu vực ASEAN.

Trong thời gian 10 năm (từ 1996 – 2005), các nhà khoa học nước ta chỉ công bố 3.456 công trình nghiên cứu khoa học trên các tạp chí thuộc danh mục ISI. Kết quả này chỉ bằng 1/5 so với Thái Lan; 1/3 so với Malaysia; và 1/14 so với Singapore. Trong giai đoạn 2006 đến 2010, Việt Nam chỉ có 5 bằng sáng chế được đăng ký tại Mỹ, trung bình mỗi năm có 1 bằng sáng chế. Số lượng công trình nghiên cứu tuy nhiều nhưng chất lượng chưa cao. Số lượng công trình nghiên cứu được áp dụng vào thực tiễn còn hạn chế.

Đấy là lý do để Quốc Hội chấp nhận đề xuất của Bộ GD&ĐT cấp 12.000 tỉ để đào tạo 9.000 tiến sỹ cho các trường đại học và các viện nghiên cứu.

Chuyện đáng bàn là thời gian qua đã có quá nhiều tiến sỹ "ra lò", lạm phát tiến sỹ do đâu? Có hai lý do dẫn đến nạn lạm phát.

Thứ nhất, không biết từ bao giờ đã có một quan niệm sai lầm rằng bất cứ người làm trong ngành nào, kể cả quan chức và những nhà lãnh đạo doanh nghiệp, người có học vị càng cao càng “lãnh đạo” giỏi. Đề bạt cán bộ quản lý cũng coi như đó là một tiêu chí ưu tiên.

Do quan niệm sai lầm này, nhà nước đã cấp kinh phí cho quan chức đi làm nghiên cứu sinh tại chức để lấy bằng tiến sĩ, thạc sỹ. Do vậy quan chức tranh nhau đi học bằng tiền ngân sách để lấy bằng và nạn học giả lấy bằng thật trở thành phổ biến, làm lãng phí nguồn lực xã hội và gây ra nạn lạm phát văn bằng tiến sĩ, thạc sỹ.

Người làm nghiên cứu sinh nhiều thì nhiều loại đề tài, sao chép lẫn nhau. Giáo sư hướng dẫn không đủ, không đúng chuyên ngành, hội đồng đánh giá tùy tiện, cảm tính, thiên vị...

Thực tế cho thấy, chất lượng đào tạo với những đề tài luận án rất vô bổ, nông cạn nhưng vẫn được đầu tư nghiên cứu, được cả một hội đồng các Tiến sĩ thông qua… để công nhận học vị của rất nhiều người kiểu "lò ấp" nên đã trở thành đề tài để xã hội đàm tiếu, nhạo báng, coi thường. 

Khi ra ngoài xã hội, những tiến sĩ được “ấp” và tiến sĩ "thật", lăn lộn thực tế, nghiên cứu, đóng góp hàm lượng khoa học cao đều được đánh giá như nhau. Thực tế này đã khiến không ít ông tiến sĩ thật “mủi lòng” và cảm thấy mình bị hạ thấp, bất mãn.

Thứ hai, Bộ GD&ĐT đã có quá nhiều sai lầm đối với nạn "lạm phát tiến sỹ". Bộ GD&ĐT đã phung phí quá nhiều tiền ngân sách để đào tạo CÁN BỘ QUẢN LÝ lên thạc sỹ, tiến sỹ qua việc cấp chỉ tiêu, tiền cho các cơ sở đào tạo sai mục tiêu. Điều này có thể kiểm chứng qua đội ngũ thạc sỹ, tiến sỹ trong các cơ quan quản lý nhà nước đến mức TP Hà Nội kêu khó giảm biên chế vì ở Xã, Phường cũng có thạc sỹ, tiến sỹ!

Nghiên cứu sinh tự do, cán bộ quản lý có thể theo đuổi chương trình thạc sỹ, tiến sĩ nhưng nghiên cứu sinh phải có đủ trình độ đầu vào và quan trọng là phải TỰ TRANG TRẢI kinh phí học tập, thời gian học tập. Kinh phí từ ngân sách nhà nước không dành cho đối tượng này. Đáng tiếc, hiện nay Bộ GD&ĐT vẫn cấp kinh phí cho đào tạo thạc sỹ, tiến sỹ ngoài các trường và các viện nghiên cứu.

Giáo sư hướng dẫn và hội đồng thẩm định, chấm luận án phải đúng chuyên ngành, hiểu sâu vấn đề. Trên thực tế, nhiều trường đại học thành lập hội đồng thẩm định, chấm luận án không dễ dàng kiếm được hội đồng đúng chuyên ngành mà chỉ lấy học vị làm tiêu chí. Đề tài của nghiên cứu sinh thì rất cụ thể, chuyên ngành hẹp nên đánh giá rất tùy tiện.

Vấn nạn hạ thấp đầu vào của nghiên cứu sinh về ngoại ngữ, về bài báo công bố cho "nợ" đầu vào nhưng đến lúc cấp bằng không trả được vẫn tốt nghiệp. Nghiên cứu sinh tốt nghiệp đại học tại chức, thậm chỉ cử tuyển không ít. Thực tế cho thấy, không ít tiến sỹ "mù" ngoại ngữ. Tiến sỹ không có đề tài nghiên cứu khoa học nào. Nếu rà soát lại có thể treo bằng nhiều người.

Vấn nạn xin cho chỉ tiêu đào tạo thạc sỹ, tiến sỹ vẫn còn đó. Tháng 7/2017 vừa qua, Webometrics công bố bảng xếp hạng các trường đại học trên thế giới, trong đó Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội vươn lên vị trí đầu tiên trong các trường đại học của Việt Nam. Năm 2017 ĐHBK HN tuyển sinh 32 ngành khác nhau chỉ được 800 học viên sau đại học. Trong khi đó, ĐH Lương Thế Vinh (một trường không tuyển được học viên đại học) nhưng chỉ tuyển 1 ngành duy nhất cũng được 200 học viên/1 năm sau đại học.

Do đó, hơn bao giờ hết cần xác định mục tiêu đào tạo tiến sĩ. Đó là tạo ra một đội ngũ khoa học có trình độ cao để phục vụ giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu khoa học có thể được thực hiện ở đại học hoặc các viện nghiên cứu của cơ quan nhà nước hoặc của doanh nghiệp nhà nước (nhất là nghiên cứu ứng dụng). Những người thuần tuý quản lý doanh nghiệp hoặc quản lý hành chính không cần văn bằng tiến sĩ.

Dĩ nhiên có trường hợp một số quan chức hoặc lãnh đạo doanh nghiệp có bằng tiến sĩ ở các trường, viện nghiên cứu chuyển công tác vẫn phát huy được khả năng quản lý thì tiến sỹ không phải là tiêu chí ưu tiên.

Sửa được những lỗi trên thì chất lượng đào tạo tiến sỹ sẽ tốt hơn. Các trường đại học sẽ không thiếu tiến sỹ.

22 nhận xét

16:26 25 tháng 11, 2017 Reply

Có thể nói việc đào tạo tiến sỉ có học vấn chất lượng đội ngủ cán bộ là rất tốt, nhưng nhìn lại hiệu qua chất lượng kém không đáp ức hay chỉ là tiêu chí để lên chức này chức nọ thì là chuyện khác. Đất nước đang còn nghèo đang cần người hiền người tài nên cần coi trọng đào tạo chât lượng đóng ghóp cho xả hội chứ không phải mục đích thăng tiến

17:35 26 tháng 11, 2017 Reply

công nhận rằng, so sánh với một số nước phát triển mới thấy, nước mình còn quá nhiều bất cập đối với kiểu đào tạo tiến sĩ như hiện nay, hàng nghìn tiến sĩ, giáo sư các kiểu mà những sáng chế áp dụng vào thực tiễn lại được sáng tạo bởi những người nông dân chân chất.

17:38 26 tháng 11, 2017 Reply

bao nhiêu tiến sỹ thế mà vẫn kêu thiếu, chả hiểu sao mà chúng ta cứ vẫn lao vào những cái suy nghĩ cứng nhắc, có phải do nhiều tiêu chí, tiêu chuẩn đặt ra, còn những bất cập trong xã hội, đòi hỏi phải thật nhiều tiến sỹ, nhưng rồi thì sự phát triển thì vẫn dậm chân tại chỗ.

18:10 26 tháng 11, 2017 Reply

Để làm tiến sĩ khoa học bây giờ cũng khá khó đấy chứ, từ việc phải có ngoại ngữ, được đăng các bài báo tạp chí quốc tế có chuẩn, rồi các công trình nghiên cứu phải có tính khả thi, ứng dụng được, .. Tuy nhiên bên cạnh đó cũng còn nhiều tiến sĩ " chưa- thực - sự - chất lượng". Hy vọng sắp tới sẽ đào tạo ra nhiều tiến sĩ đáp ứng sự kỳ vọng của Đảng và nhà nước và nhân dân

19:46 26 tháng 11, 2017 Reply

Đào tạo tiến sĩ tràn lan vừa tốn kém lại ko có hiệu quả. Hơn bao giờ hết cần xác định mục tiêu đào tạo tiến sĩ. Đó là tạo ra một đội ngũ khoa học có trình độ cao để phục vụ giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu khoa học có thể được thực hiện ở đại học hoặc các viện nghiên cứu của cơ quan nhà nước hoặc của doanh nghiệp nhà nước (nhất là nghiên cứu ứng dụng). Những người thuần tuý quản lý doanh nghiệp hoặc quản lý hành chính không cần văn bằng tiến sĩ.

07:51 27 tháng 11, 2017 Reply

Đây là một trong những vấn đề nhức nhối của chúng ta trong thời đại hiện nay,song song với vấn đề này đó là tình trạng sinh viên ra trường thất ngiệp tràn lan,thạc sỹ vẫn đi làm công nhân.Nhưng các công ty các vị trí quan trọng trong doanh ngiệp và nhà nước lại than rằng thiếu nhân lực khá nhiều=> chúng ta phải thay đổi suy ngĩ trong cách đào tạo nhân lực cho nước nhà,chú trọng vào chất lượng nhiều hơn thay vì số lượng như hiện nay

08:27 27 tháng 11, 2017 Reply

"Tiến sĩ giấy" đó là cách mà nhiều trường đang đào tạo và xin thưa rằng bằng Tiến sĩ chỉ chứng minh một điều là bạn đã bỏ ra số tiền bao nhiêu để có được nó. Đó là điều mà mọi người đều có thể thấy rõ. Nếu đã là nhà nghiên cứu đỉnh cao xin hãy chuyên tâm nghiên cứu, đừng vì những thứ "làm loạn tâm" nhà khoa học.

10:19 27 tháng 11, 2017 Reply

Thực ra chúng ta nhận được những thông tin phản đối đề án đào tạo 9000 tiến sĩ được Quốc hội thông qua ngày 24/11 là do mọi người có nhận thức sai về bằng tiến sĩ và mục tiêu đào tạo tiến sỹ. Đào tạo tiến sĩ là bước cơ bản nhằm đào tạo đội ngũ khoa học có trình độ cao để phục vụ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC và NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. Hiện nay, chỉ riêng trong các trường đại học tỉ lệ Tiến sỹ còn rất thấp. Chúng ta xuất phát từ thực trạng đó của nước nhà nên việc đưa ra đề án đó là hoàn toàn hợp lý, phục vụ mục tiêu chung của đất nước. Tuy nhiên cái mà chúng ta quan tâm đó là việc siết chặt đào tạo để làm sao đào tạo ra những tiến sĩ có chất lượng cao.

22:33 27 tháng 11, 2017 Reply

Do đó, hơn bao giờ hết cần xác định mục tiêu đào tạo tiến sĩ. Đó là tạo ra một đội ngũ khoa học có trình độ cao để phục vụ giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu khoa học có thể được thực hiện ở đại học hoặc các viện nghiên cứu của cơ quan nhà nước hoặc của doanh nghiệp nhà nước (nhất là nghiên cứu ứng dụng). Những người thuần tuý quản lý doanh nghiệp hoặc quản lý hành chính không cần văn bằng tiến sĩ.

22:14 28 tháng 11, 2017 Reply

Do vậy quan chức tranh nhau đi học bằng tiền ngân sách để lấy bằng và nạn học giả lấy bằng thật trở thành phổ biến, làm lãng phí nguồn lực xã hội và gây ra nạn lạm phát văn bằng tiến sĩ, thạc sỹ

10:23 29 tháng 11, 2017 Reply

Nhiều người hay chửi Tiến Sĩ mà không đóng góp được gì cho dân? Thật không hiểu họ đang nghĩ gì. Đằng sau những sản phẩm là cả một công trình nghiên cứu của họ. Họ chỉ làm phần lý thuyết và các vấn đề hàn lâm. Còn chuyện kỹ thuật, lắp ráp các thứ để mấy ông kỹ sư, kỹ thuật làm chứ sao

16:40 29 tháng 11, 2017 Reply

Đất nước ta phải nói là thiếu những "tiến sĩ" thực sự có tài có tâm, các trường đại học cũng đang thiểu rất nhiều. Tiến sĩ thì đầy ra đấy những những người mà làm việc thực chất, đưa ra những sản phẩm thực chất đó thì có nhiều hay không chúng ta tự hiểu rồi đấy. Các cụ nhà ta hay nói bông đùa rằng chả hiểu các giáo sư, tiến sĩ, nhà khoa học đi đâu hết mà toàn để các nhà nông, những thợ sửa máy chế tạo ra máy gặt, máy bay, tàu ngầm... đấy mới là điều chúng ta suy nghĩ. Tiến sĩ thì nhiều mà đất nước ta vẫn còn thua xa các nước phát triển, từ những vật dụng nhỏ nhất như: cái kim, cuộn chỉ, quần áo, cái tăm... chúng ta cũng đi nhập từ nước bạn. vậy thì hỏi tiến sĩ để làm gì.

21:05 29 tháng 11, 2017 Reply

Bây giờ phải sửa được cái tư duy cứ có bằng cấp mới được thăng chức, được làm các chức vụ quản lý thì người ta mới thôi chạy bằng cấp, giả danh tiến sĩ, phó giáo sư cho kỳ đk. Mấy chức vụ quản lý giờ cứ thi hết đi, như kiểu thi công chức ý vừa là điều kiện vừa là bài thử năng lực.

22:20 29 tháng 11, 2017 Reply

Cái quan trọng là phải sửa được cái tư duy người làm quản lý đồng nghĩa với người nghiên cứu, tách bạch hai người này ra thì người ta mới thôi chạy bằng cấp, giả danh tiến sĩ, phó giáo sư cho kỳ đk. Mấy chức vụ quản lý giờ cứ thi hết đi, như kiểu thi công chức ý vừa là điều kiện vừa là bài thử năng lực.

22:58 29 tháng 11, 2017 Reply

Phải sửa được cái tư duy cứ có bằng cấp mới được thăng chức, được làm các chức vụ quản lý thì người ta mới thôi chạy bằng cấp, giả danh tiến sĩ, phó giáo sư cho kỳ đk. Mấy chức vụ quản lý giờ cứ thi hết đi, như kiểu thi công chức ý vừa là điều kiện vừa là bài thử năng lực.

23:06 29 tháng 11, 2017 Reply

Phải tách bạch giữa người quản lý và người nghiên cứu ra thì người ta mới thôi chạy bằng cấp, giả danh tiến sĩ, phó giáo sư cho kỳ đk. Mấy chức vụ quản lý giờ cứ thi hết đi, như kiểu thi công chức ý vừa là điều kiện vừa là bài thử năng lực.

12:45 30 tháng 11, 2017 Reply

Học vị cao chưa chắc đã lãnh đạo giỏi, thực tế cho thấy giỏi lý thuyết chưa chắc đã đã xử lý được thực tế vụ việc, vậy sao cứ phải đưa các tiêu chí về bằng cấp cao vào việc xét duyệt, đề bạt chức vụ cao. Nó đâu chứng tỏ đk năng lực người quản lý, thà cho họ đi học cái lớp bồi dưỡng nghiệp vụ còn hơn cứ bắt kiếm bằng nọ bằng kia.

17:29 30 tháng 11, 2017 Reply

TIẾN SĨ thì toàn tiến sĩ giấy mà cũng la thiếu không hiểu cái bộ GD đào tạo VIỆT NAM giờ đang làm gì nữa bản thân các tiến sĩ giấy đã làm được điều gì cho đất nước này chưa đã có công trình nào mà không phải là giấy tờ chưa thây số lượng học hàm học vị khá nhiều thế mà phát minh thì con chả bằng người nông dân

12:56 3 tháng 12, 2017 Reply

Học vị cao chưa chắc đã lãnh đạo giỏi, thực tế cho thấy giỏi lý thuyết chưa chắc đã đã xử lý được thực tế vụ việc. Tiến sỹ nhưng sự vượt bậc về chất lượng và hàm lượng chất xám trong đó còn chưa cao, cho nên những gì các vị tiến sỹ ứng dụng vào đời sống sau khi được cấp chứng nhận liệu có xảy ra hay không mới là câu hỏi đáng để đặt ra?

19:10 15 tháng 12, 2017 Reply

ở VN bây giờ đào tạo rất buồn ... nhiều người khi tốt nghiệp THPT thi cao đẳng không đỗ mà đi qua con đường tại chức, bằng 2 lại có thể học lên tới Tiến Sĩ. Không biết các vị quản lý siết "đầu vào" thế nào khi mà thi cử tiêu cực như hiện nay, còn nâng "đầu ra" thực hiện bằng cách nào khi mà trình độ của Thầy dạy ngày càng đi xuống??!! Chúng ta chỉ hô hào khẩu hiệu là tài, rất buồn cho nước nhà!

19:25 15 tháng 12, 2017 Reply

Viết được một bài báo khoa học có giá trị và có khả năng thuyết phục người khác không phải là chuyện đùa. Thông thường (và không nói chuyện ngoại lệ), phải là tiến sĩ mới có thể thực hiện được loại hình nghiên cứu này. Và để bài báo được đăng ở tạp chí nước ngoài, thì lại càng khó hơn. Vì vậy, đặt bài báo khoa học trước luận án tiến sĩ là chuyện khó hiểu. Nếu người ta nói rằng "xưa nay vẫn thế" thì điều đó chỉ làm cho vấn đề càng khó hiểu hơn.

09:20 30 tháng 12, 2017 Reply

Đây là một trong những vấn đề nhức nhối của chúng ta trong thời đại hiện nay,song song với vấn đề này đó là tình trạng sinh viên ra trường thất ngiệp tràn lan,thạc sỹ vẫn đi làm công nhân. Hiện nay, chỉ riêng trong các trường đại học tỉ lệ Tiến sỹ còn rất thấp. Chúng ta xuất phát từ thực trạng đó của nước nhà nên việc đưa ra đề án đó là hoàn toàn hợp lý, phục vụ mục tiêu chung của đất nước. Tuy nhiên cái mà chúng ta quan tâm đó là việc siết chặt đào tạo để làm sao đào tạo ra những tiến sĩ có chất lượng cao.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!