12/12/2017

* Câu nói hay trong tuần: "Mỹ đã trở thành một đối tác trong cuộc đổ máu".

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 12/12/2017 | 12.12.17

Kính Chiếu Yêu


Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan hôm qua nói: "Với quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô Israel, Mỹ đã trở thành một đối tác trong cuộc đổ máu". "Những kẻ biến Jerusalem thành ngục tù cho người Hồi giáo và thành viên các tôn giáo khác sẽ không bao giờ có thể gột sạch được máu khỏi tay họ",

Đó là bình luận của ông Erdogan được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/12 tuyên bố công nhận Jerusalem là thủ đô Israel và sẽ chuyển đại sứ quán Mỹ ở Tel Aviv về thành phố này. 

Jerusalem là thánh địa đối với người Do Thái, người Hồi giáo và Cơ Đốc giáo. Trạng thái của Jerusalem là một trong những vật cản lớn nhất đối với tiến trình hòa bình giữa Israel và Palestine. Israel coi toàn bộ Jerusalem là thủ đô không bị chia cắt. Palestine thì cho rằng Đông Jerusalem là thủ đô của nhà nước tương lai.

Quyết định của ông Trump lập tức làm dấy lên nhiều phản ứng từ thế giới Ả Rập và giới chuyên gia dự đoán động thái này có thể gây thêm nhiều bất ổn với "thành phố thiêng" Jerusalem vốn đã trải qua nhiều biến động suốt hàng nghìn năm qua.

Jerusalem là thành phố cổ đại được xây dựng vào năm 2000 trước Công nguyên và đã trải qua nhiều cuộc xung đột trong hàng nghìn năm tồn tại. Tuy nhiên, lịch sử xung đột hiện đại của thành phố chỉ bắt đầu cách đây đúng 100 năm, khi tướng Edmund Allenby của quân đội Anh chiếm Jerusalem từ tay đế quốc Ottoman vào tháng 12/1917, mở ra một thế kỷ máu và lửa bắt nguồn từ chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa dân tộc và bài Do Thái.

Jerusalem được coi là thánh địa của ba tôn giáo lâu đời bậc nhất thế giới gồm đạo Do Thái, đạo Cơ Đốc và đạo Hồi. Với tên gọi Yerushalayim trong tiếng Hebrew hay al-Quds trong tiếng Arab, Jerusalem là một trong những thành phố cổ nhất trên thế giới, chứa đựng những công trình linh thiêng của các tôn giáo.

Ở đây có Vòm Đá thiêng của người Hồi giáo -được cho là nơi nhà tiên tri Mohammed lên thiên đàng, cùng thánh đường Al-Aqsa -một trong những nơi linh thiêng nhất của người Hồi giáo, Bức tường Than khóc -nơi hàng triệu tín đồ Cơ đốc giáo hàng năm vẫn hành hương theo con đường mà Chúa Jesus đã đi trước khi bị đóng đinh và thăm Nhà thờ Mộ Thánh được các hiệp sĩ Thập tự chinh xây dựng vào thế kỷ 12 trên ngôi mộ của Chúa.

Vùng đất Palestine, Jerusalem là nơi cư ngụ của dân Do Thái, Hồi giáo và Arab. Vùng đất này liên tục đổi chủ qua các cuộc tranh đoạt của các đế quốc, trong đó những cuộc đàn áp của đế quốc La Mã đã khiến người Do Thái phải rời bỏ mảnh đất, tha hương trên khắp thế giới. Khi đế quốc Ottoman kiểm soát Vùng đất Palestine từ năm 1517, dân số thành phố Jerusalem chủ yếu là người Arab.

Tuy nhiên, trong suốt hàng nghìn năm, Jerusalem không được bất kỳ đế quốc nào coi là thủ đô. Chỉ đến khi chiếm Jerusalem, người Anh mới biến nó thành thủ đô của vùng đất thuộc địa này. Trong ba thập kỷ người Anh cai trị Jerusalem, người Do Thái bắt đầu đổ về thành phố này với ước mơ phục quốc.

Mặc dầu vậy, khi đó người Do Thái lại cố né xa Jerusalem, đặc biệt là khu Thành Cổ, là do Jerusalem được coi là biểu tượng của người Do Thái hải ngoại và là do các địa điểm linh thiêng của người Cơ Đốc và người Hồi giáo ở đây sẽ khiến việc xây dựng quốc gia Do Thái với thủ đô Jerusalem trở nên phức tạp hơn. Họ đã chọn Tel Aviv, thành phố mới được xây dựng trên một ngọn đồi, biểu tượng cho sự hiện đại. Tầng lớp quý tộc Palestine ở Jerusalem nổi lên như những người lãnh đạo cho phong trào dân tộc Palestine dần lâm vào thế đối đầu với những người Do Thái trở về phục quốc.

Tình trạng đối đầu giữa người Arab bản địa và người Do Thái di cư bùng lên thành nhiều cuộc nổi loạn đẫm máu, khi người Do Thái phản đối lệnh hạn chế nhập cư do người Anh thiết lập vào năm 1939. Sau chiến tranh thế giới lần 2, năm 1947, Liên Hợp Quốc thông qua phương án hai nhà nước, một Do Thái, một Arab, còn Jerusalem được cai quản bởi một "chế độ quốc tế đặc biệt".

Các nước Arab phản đối phương án này của Liên Hợp Quốc và phát động một cuộc tấn công vào Israel chỉ một ngày sau khi nhà nước non trẻ này tuyên bố độc lập vào năm 1948, nhưng họ nhanh chóng bị đánh bại. Trong tình trạng hỗn loạn và bạo lực đẫm máu giữa hai bên, rất nhiều người Do Thái và người Arab đã bị mất nhà cửa.

Sau cuộc chiến, Jerusalem bị chia thành hai phần: Tây Jerusalem thuộc về nhà nước Israel và trở thành thủ đô của nước này theo điều luật được thông qua vào năm 1950, trong khi Đông Jerusalem, bao gồm khu Thành Cổ, nằm dưới quyền kiểm soát của Jordan.

Năm 1964, Liên đoàn Arab thành lập Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) nhằm đương đầu với Israel và đòi quyền lợi thành lập một nhà nước độc lập cho người Palestine. PLO vào tháng 11/1988 tuyên bố thành lập "Nhà nước Palestine" trên "lãnh thổ Palestine" và được nhiều quốc gia trên thế giới công nhận.

Dưới sức ép của Liên Hợp Quốc và các cường quốc châu Âu, Israel thời kỳ này chấp nhận ý tưởng để quốc tế kiểm soát Jerusalem và tìm kiếm một thủ đô mới.Họ còn nhận thấy rằng việc không kiểm soát các thánh địa ở Jerusalem giúp họ rảnh tay giải quyết những vấn đề hệ trọng khác. 

Các nước trên thế giới, trong đó có Mỹ, cũng tuân thủ nghị quyết của Liên Hợp Quốc và không chọn Jerusalem mà chọn Tel Aviv để đặt đại sứ quán.

Chiến tranh Arab – Israel nổ ra năm 1967, kết cục là Israel không chỉ đánh bại liên quân các nước Arab mà còn chiếm Dải Gaza và Bán đảo Sinai của Ai Cập, Bờ Tây và Đông Jerusalem của Jordan cũng như Cao nguyên Golan của Syria.

Chiến thắng của đảng Likud cánh hữu năm 1977 đã củng cố niềm tin rằng Jerusalem là một phần trong bản sắc Israel và mang ý nghĩa biểu tượng ngày càng quan trọng. Năm 1980, quốc hội Israel thông qua đạo luật tuyên bố "Jerusalem, toàn vẹn và thống nhất, là thủ đô của Israel", động thái có thể khiến cộng đồng quốc tế nổi giận.

Hiệp ước hòa bình Oslo ký năm 1993 tạo ra Nhà cầm quyền Palestine quản lý Bờ Tây và dải Gaza, nhưng không đề cập đến những vấn đề cốt lõi như biên giới, người tị nạn và địa vị của Jerusalem. 

Khi chính trị gia cánh hữu Ariel Sharon thăm Núi Đền, nơi có thánh đường Al Aqsa và Vòm đá Linh thiêng của người Hồi giáo vào năm 2000, những cuộc đụng độ đẫm máu nổ ra, kéo theo phong trào nổi dậy của người Palestine khiến khoảng 3.000 người Palestine và 1.000 người Israel thiệt mạng trong 5 năm.

Cộng đồng quốc tế đều coi việc Israel sáp nhập và xây dựng khu định cư ở Đông Jerusalem từ năm 1967 là bất hợp pháp và từ chối công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Cho đến nay, khi ông Trump tuyên bố trái ngược điều này, đối với người Arab và Hồi giáo chẳng khác nào đổ lửa thêm dầu, khó để có một thỏa thuận bền vững giữa Palestine và Israel hay bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Arab.

Động thái này của ông Trump có thể châm ngòi cho một phong trào nổi dậy nữa của người Palestine, khiến bạo lực tiếp tục bùng lên ở vùng đất đã chứng kiến quá nhiều máu và lửa này.

Thế giới cảm nhận những bước đi của Mỹ mấy thập kỷ nay cứ như kẻ nhóm lò chiến tranh chết chóc suốt một dải từ Tây Á qua Trung Đông, Bắc Phi khiến thế giới lo ngại.

8 nhận xét

15:11 12 tháng 12, 2017 Reply

Cộng đồng quốc tế đều coi việc Israel sáp nhập và xây dựng khu định cư ở Đông Jerusalem từ năm 1967 là bất hợp pháp và từ chối công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Cho đến nay, khi ông Trump tuyên bố trái ngược điều này, đối với người Arab và Hồi giáo chẳng khác nào đổ lửa thêm dầu, khó để có một thỏa thuận bền vững giữa Palestine và Israel hay bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Arab.

16:59 12 tháng 12, 2017 Reply

Thực sự mong rằng đây chỉ là những lời nói gió bay của tổng thống,cả thế giới đều muốn yên bình,muốn con người sống với nhau bằng tình thương yêu,đùm bọc lẫn nhau,đã có quá nhiều cuộc chiến đổ máu xảy ra trên thế giới để lại những hậu quả không thể nào vun đắp được trong hiện tại và tương lai

17:01 12 tháng 12, 2017 Reply

Hãy cho đi thật nhiều để cuộc đời của mình cảm thấy có ý ngĩa hơn,chết chóc đẫm máu thực sự quá ghê rợn và không gì có thể trả giá được.
Mong mọi thứ vẫn trong tầm kiểm soát để nhân dân toàn thế giới được sống trong yên bình hạnh phúc

07:45 13 tháng 12, 2017 Reply

Mọi việc đã đi vượt tầm kiểm soát vì tuyên bố trái ngược điều này,vì nó như đổ lửa thêm dầu đối với người Arab và Hồi giáo, khó để có một thỏa thuận bền vững giữa Palestine và Israel hay bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Arab. Động thái này của ông Trump có thể châm ngòi cho một phong trào nổi dậy nữa của người Palestine, khiến bạo lực tiếp tục bùng lên ở vùng đất đã chứng kiến quá nhiều máu, lửa, đau thương và oán thán này!

11:06 13 tháng 12, 2017 Reply

Các vùng trung đông luôn là nơi mang lại những sự phức tạp lớn về mối quan hệ giữa các nước liên quan,vấn đề chính trị ở khu vực này thực sự căng thẳng và kéo dài rất lâu.Đặc biệt vùng lãnh thổ của Jerusalem rất phức tạp với sự tranh chấp của Israel Mỹ Có thể cả Anh nữa

15:27 13 tháng 12, 2017 Reply

các nước của vùng trung đông này đến bao giờ mới được bình yên đây khi chiến tranh xảy ra liên miên hơn thế nữa người dân vùng này còn bị ảnh hưởng bởi quyết định của TRUMP khi ông ta tuyên bố rằng Jerusalem là thủ đô của ISRAEL dấy lên tình trạng biểu tình xung đột tôn giáo ở vùng này

07:11 14 tháng 12, 2017 Reply

Mỹ là một nước phát triển và có vai trò quan trọng trên thế giới. Với nguyện vọng cá nhân, tôi muốn Việt Nam và Mỹ thiết lập quan hệ đối tác toàn diện vì lợi ích của nhân dân hai nước vì tự do, dân chủ, hòa bình của khu vực Đông nam á và thế giới.Chúc mối qh Việt Mỹ ngày càng hoàn thiện, Việt nam sẽ trở thành cường quốc trong khu vực, Mỹ sẽ là người bạn tốt và giữ gìn tự do hàng hải trên biển Đông một cách tốt nhất nhờ sự có mặt của Việt nam.

22:20 5 tháng 1, 2018 Reply

Mỹ đã không còn có thể đe dọa được các nước nhỏ bé hơn mình nữa rồi. Giờ đây, thay vì chèn ép các nước bằng tiềm lực kinh tế thì Mỹ nên có những động thái khác thì tốt hơn. Cảm thấy rất vui khi Mỹ không thể cậy thế nữa rồi nhưng việc đối đầu đồng nghĩa với việc sẽ không có bất cứ viện trợ từ cường quốc số 1 thế giới này. Thà rằng cứ như Việt Nam chúng ta, không chiến tranh cũng không quá phụ thuộc vào Mỹ nên có thể hoàn toàn tự chủ được bản thân.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!