13/12/2018

Hỗn loạn giá trị

Tác giả: Mõ Làng viết lúc 13/12/2018 | 13.12.18


Trải nghiệm của tôi trong lần cuối cùng ở Hà Nội là cảm giác sợ hãi. Khi tôi trở về khách sạn lúc đêm khuya và chuẩn bị băng qua con phố Lý Thái Tổ xinh đẹp, hàng chục chiếc xe máy bất ngờ xuất hiện, gầm rú trong một cuộc đua điên cuồng và rất dễ chết người. Đó là “trò chơi” mà một chiếc xe bị tất cả những xe còn lại đuổi theo khắp thành phố với tốc độ rất cao.

Tôi đã chứng kiến nhiều cuộc đua vô lý như vậy khi sống ở Hà Nội trước năm 2010, nhưng lần này "trò chơi" có vẻ hoang dã hơn. Tôi vô cùng kinh ngạc, những tay đua bây giờ bao gồm cả những cô gái trẻ, hai người trên một xe máy, hành xử nguy hiểm như những gã trai và không ai đội mũ bảo hiểm. Với tốc độ điên cuồng và những màn nhào lộn để đeo bám đội bị truy đuổi, nguy cơ chết ngay tại chỗ là rất cao.

Đám đông trong nháy mắt biến vào bóng tối của màn đêm, nhanh như khi nó xuất hiện. Khi con phố yên tĩnh trở lại, tôi bắt đầu tư lự. Những người trẻ tuổi này được tận hưởng những cơ hội mà cha mẹ họ không có thậm chí cả trong mơ. Các thế hệ trước đã đi qua bao khó khăn của hai cuộc chiến và thời kỳ bao cấp, thế hệ mới có thể học tập, thành công, giao lưu, du lịch... tại sao họ lại mạo hiểm cuộc sống của mình một cách vô cớ như vậy?

Tôi không thể không nghĩ về một người bạn Việt Nam thân thiết, gần với tuổi của tôi. Khi bà còn là một đứa trẻ, các vụ đánh bom của Mỹ leo thang, trường học của bà đã bị sơ tán khỏi Hà Nội. Đó cũng là một chuyến đi đêm nguy hiểm trên xe hai bánh, nhưng ở dạng khác. Bà và các bạn cùng lớp đã sống một thời gian dài với nông dân, vài tuần một lần đạp xe trở về thành phố cùng giáo viên của họ, chỉ để được ở cùng cha mẹ trong vài giờ. Họ đã đạp xe trong đêm tối để có thể trở lại nơi sơ tán vào lúc bình minh.

Nhớ đến câu chuyện này, tôi cảm thấy hoang mang: làm thế nào mà một cuộc sống dễ dàng hơn nhiều lại dẫn đến những giá trị rối bời như vậy? Tôi cũng nghĩ về nhiều dấu hiệu của đổ vỡ xã hội khác mà tôi thường nghe: sự bùng nổ về số vụ ly hôn, sự gia tăng theo cấp số nhân của những vấn đề phù phiếm, chủ nghĩa tiêu dùng nhằm gây ấn tượng với người khác, sự phụ thuộc vào nợ nần hơn là lao động. Chắc chắn những vấn đề này đã tồn tại trong mọi thời đại, nhưng chúng dường như trở nên trầm trọng hơn trong giới trẻ ở thời kỳ kinh tế tăng trưởng nóng.

Đây không chỉ là vấn đề của riêng người Việt. Vào những năm 1950, bộ phim Nổi loạn vô cớ (Rebel without a cause) cho thấy những thanh niên giàu có đã mạo hiểm cuộc sống của họ như thế nào với trò "chicken game". Trong một "chicken game", hai tay đua lao thẳng về phía nhau trên một cung đường khốc liệt cho đến khi một hoặc cả hai có thể chết. Những chiếc xe đắt tiền mà những thanh niên giàu có này dùng để mạo hiểm cuộc sống nằm ngoài tầm với của một người lao động Mỹ trung bình bấy giờ.

Bộ phim rất thành công này đã mô tả sự suy đồi đạo đức của một nhóm rất giàu có trong xã hội. Nhưng người ta nói rằng James Dean, diễn viên ngôi sao thủ vai nam chính đã chết trong một tai nạn trên đường ở tuổi 24, trước khi phim được phát hành. Anh cũng đã bị mê hoặc bởi những chiếc xe hơi đặc sắc và tăng tốc vô thức.

Vào những năm 1980, đến lượt Tây Ban Nha trải qua một thời kỳ hỗn loạn xã hội. Trong nhiều thập kỷ, dưới thời nhà độc tài phát xít Francisco Franco, đất nước này đã nằm dưới vỏ bọc đạo đức của tư tưởng Công giáo bảo thủ và gia trưởng. Nhưng sau cái chết của Franco vào năm 1975, với sự chuyển đổi sang chế độ dân chủ, đã xuất hiện một sự "khám phá". Những người trẻ tuổi đã đột nhiên tham gia vào một cuộc đua vô nghĩa để tăng lên số lượng và sự phức tạp của các cuộc quan hệ tình dục.

Đối với Việt Nam, câu chuyện về những người trẻ bối rối được Nguyễn Huy Thiệp kể lại một cách mạnh mẽ trong cuốn tiểu thuyết tuyệt vời của ông, Tuổi 20 yêu dấu. Nó kể về những chàng trai trẻ tuổi đang vật lộn với ma túy, say mê đua xe và hoàn toàn không quan tâm đến học tập, làm việc hay chăm sóc gia đình. Giống như các tác phẩm khác của Nguyễn Huy Thiệp, tiểu thuyết này truyền tải một cảm thức về sự hỗn loạn đạo đức sâu sắc.

Mỹ vào những năm 1950, Tây Ban Nha vào những năm 1980 và Việt Nam vào những năm 2000 có điểm chung. Ở cả ba quốc gia, đó là thời kỳ thịnh vượng kinh tế chưa từng có và sự chuyển đổi xã hội mạnh mẽ, đứt gãy. Và trong mọi trường hợp, sự rộng rãi đột ngột của những nguồn lợi tức và cơ hội khiến tâm lý kỷ luật và hi sinh của thế hệ cũ dường như vô lý với nhiều người trẻ.

Những chuyển đổi kiểu này không kéo dài mãi mãi. Sớm hay muộn, một trạng thái cân bằng mới sẽ được hình thành. Mỹ và Tây Ban Nha ngày nay là những nền kinh tế tiên tiến với xã hội tốt đẹp. Mối quan tâm về những kẻ nổi loạn vô cớ hoặc quan hệ tình dục bừa bãi đã biến mất.

Tôi không nghi ngờ rằng một ngày nào đó Việt Nam cũng sẽ trở thành nền kinh tế tiên tiến, và tôi không thực sự lo lắng về sự suy đồi đạo đức kéo dài. Trên thực tế, tôi ấn tượng bởi đạo đức làm việc vững chắc và ý thức trách nhiệm mạnh mẽ của người Việt Nam.

Nhưng sự chuyển mình này có thể phải trả giá đắt. Trên đường đi đến xã hội tiến bộ mới, nhiều gia đình bị tổn thương bởi những cái chết trẻ, nghiện ma túy, nợ nần chồng chất và bất hòa. Đối với những gia đình đổ vỡ này, việc biết rằng những vấn đề như của họ sẽ biến mất trong xã hội cũng không giúp an ủi họ.

Là một người yêu Hà Nội, tôi thấy một hậu quả tai hại khác từ thời kỳ lẫn lộn giá trị này. Đặc tính độc đáo của một thành phố có thể dễ dàng bị mất đi trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng. Trên hành trình tìm kiếm lợi nhuận tức thì của mình, nhiều người sẵn sàng phá hủy bất cứ thứ gì, và đẩy bất cứ ai đi. Khi làm như vậy, họ được hậu thuẫn bởi những người mua căn hộ mới và những tín đồ mua sắm trong trung tâm thương mại mới - những người khao khát thể hiện chủ nghĩa tiêu dùng ngay cả khi phải mắc không ít nợ nần.

Hà Nội cần sự cam kết từ nhiều bên để duy trì sự quyến rũ và đáng sống của nó. "Nàng" cần được thấu hiểu và bảo vệ, vì sự hạnh phúc và thịnh vượng của cư dân nơi đây khi tất cả cơn bấn loạn này sẽ kết thúc. Nhưng những nam nữ thanh niên đang được hưởng sự thịnh vượng này đã không quan tâm đến những điều tuyệt vời của thành phố nơi họ lớn lên.

Và suy nghĩ này là điều khiến tôi sợ hãi nhất khi đám xe máy gầm rú biến về phía khu phố cổ, trong bóng tối của màn đêm.

Martin Rama

25 nhận xét

Hay quá, một trăn trở đáng để suy nghĩ

08:19 14 tháng 12, 2018 Reply

GIới trẻ ngày nay thì đúng là coi thường tính mạng hơn nhiều rồi, họ coi sự sống là thứ dễ đi dễ lấy lại được lắm ý, nhưng mà đua xe thì bây giờ ở Hà Nội ít rồi mà chứ không còn nhiều như 10 năm trước nữa đâu tác giả ơi, nên nhớ rằng ở Hà Nội thôi nhé, vì bây giờ có phố đi bộ rồi thì đua kiểu gì nữa, đúng không ?

08:21 14 tháng 12, 2018 Reply

Sống trong một thời buổi hỗn lonạ giá trị như thế này thì đúng là hoang mang thật, giới trẻ coi thường tính mạng, chỉ quan tâm đến vui chơi, cho sướng cái bản thân mà không nghĩ đến hậu quả khôn lường, đó là tình trạng cũng khá đáng là báo động đấy chứ không phải dạng vừa đâu, vừa đâu, nên là các nhà chức trách cần có các giải pháp giải quyết triệt để đi

08:30 14 tháng 12, 2018 Reply

Một bài viết là ý kiến cá nhân của một người tây cách đây đã gần 9 năm thì cũng khó để mà phán xét tình trạng giới trẻ ngày nay được, vẫn còn nhiều người có chí nhiều người không phải là tay đua lắm nên tác giả đừng vội bi quan như thế, hãy lạc quan lên vì thế hệ 9x 10x sẽ làm rạng ranh đất nước Việt Nam thôi như cái cách ĐTQG bây giờ đang ấy ý

09:52 14 tháng 12, 2018 Reply

Một người nước ngoài nhưng dành tình yêu rất lớn cho Hà Nội và tình yêu Việt Nam , bài viết tuy viết cách đây khá lâu nhưng phần nào cũng đả phản ánh nên thực trạng một bộ phận nhỏ thanh niên sống buông thả trong xu thế toàn cầu hóa. Nhưng chúng ta cũng nên cần tin tưởng có những bộ phận bạn trẻ rất tốt đang ngày đêm phấn đấu cho sự phát triển của đất nước

19:26 14 tháng 12, 2018 Reply

Đó chính là những bối cảnh của mặt trái của những thanh niên trong việc đua đòi, thể hiện mà có thể dẫn đến những hậu quả khó lường liên quan trực tiếp đến tính mạng của những người xung quanh. Vấn nạn này ngày càng gia tăng do sự tiếp xúc và sự thiếu hiểu biết của thế hệ trẻ ngày càng nhiều. Chính vì vậy nếu không có sự vào cuộc cho việc giải quyết vấn đề này thì sẽ còn có những vụ án đau thương không may xảy ra!

21:06 14 tháng 12, 2018 Reply

giới trẻ hiện nay được sống trong một xã hội vô cùng bình an và hạnh phúc,được tiếp xúc với vô vàn những tiến bộ,văn minh của xã hội nhưng cũng mắc phải rất nhiều những vấn đề nan giải bị coi là mặt trái của xã hội. Đó là vấn đề mà chế độ ta,xã hội ta cần quan tâm và làm sao để khắc phục những hạn chế đó

21:20 14 tháng 12, 2018 Reply

những giá trị đạo đức của xã hội hiện nay đang xuống cấp một cách nghiêm trọng. Không phải là vạch áo cho người xem lưng,cũng không mang một yếu tố tiêu cực nào ở đây cả mà nói như vậy để chúng ta cùng nhìn nhận lại vấn đề đạo đức xã hội ,cùng nhau đưa ra cách giải quyết cho phù hợp hơn với sự phát triển của xã hội ta

21:31 14 tháng 12, 2018 Reply

cảm thấy bây giờ giới trẻ có những quan niệm khác những giá trị truyền thống hay sao ý. Bây giờ giới trẻ làm gì cũng có những tiêu cực thì phải bởi vì có thể không đánh đồng nhưng cứ như những việc làm này thì đương nhiên là đáng lo ngại đối với tương lai của xã hội,một lực lượng đông đảo giới trẻ của tương lai

21:46 14 tháng 12, 2018 Reply

cần dạy dỗ nhiều hơn cho giới trẻ,cần giúp cho giới trẻ nhận thức rõ ràng hơn những gì là giá trị cốt lõi của xã hội.đương nhiên không thể phủ nhận những giá trị mới mà giới trẻ tiếp thu và học tập được nhưng phải trên cơ sở không đánh mất những giá trị cốt lõi của chế độ,của xã hội và của con người

23:19 15 tháng 12, 2018 Reply

Đúng quá. Chả nói gì xa giờ mình ra đường cũng rất sợ và bất giác tránh xa những cô cậu thanh niên phóng những chiếc xe với tốc độ nhanh kinh khủng. Rồi chứng kiến những vụ tai nạn không may xảy ra. Khiến tôi ám ảnh. Cảm giác giới trẻ bây giờ họ không mấy trân trọng cuộc sống hiện tại họ đang có. Đam mê thì không cấm nhưng để đánh đổi cuộc sống cha mẹ ban cho vào mấy trò chơi mạo hiểm đó thật chẳng đáng mà..

15:50 17 tháng 12, 2018 Reply

Với sự phát triển chóng mặt của thế giới, giới trẻ thì ngày càng thích bắt kịp thời đại, thích " đú đởn", thích đi đây đi đó với danh nghĩa là các " phượt thủ " nhưng thật ra có ai là phượt đúng nghĩa của nó đâu. Toàn đàn đúm lũ trẻ ranh adua đi chơi với nhau chứ còn lạ gì nữa

15:52 17 tháng 12, 2018 Reply

Đây chính là thể hiện cho việc đua đòi, muốn " bằng bạn bằng bè " nhưng thật ra là chuốc hoạ vào thân sau những trò chơi đua vô bổ chứ có gì là đáng tự hào với những hành động như vậy đâu. Thế giới hiện tại có quá nhiều cám dỗ và nếu không nhận thức được ắt sẽ bại tàn mà thôi

15:53 17 tháng 12, 2018 Reply

Giới trẻ hiện nay có quá nhiều thú vui chơi khiến họ phân tâm, không chịu tu luyện đạo đức, tu chí học hành. Mà thay vào đó là thả mình vào những cuộc chơi vô bổ, chẳng ai quản lý nổi. Đua đòi theo bạn bè. bố mẹ thì bỏ bê con cái tập trung mải làm ăn. Rốt cuộc thì cũng chỉ là trò mua vui cho xã hội

15:54 17 tháng 12, 2018 Reply

Sự phát triển nhanh chóng mặt của xã hội mang lại rất nhiều tiện ích về giải trí, thú vui mới với con người chúng ta. Tuy nhiên điều này cũng mang lại rất nhiều mặt trái, nếu giới trẻ, những thanh niên nữ tú mới lớn mà không cẩn thận rất dễ có thể sa ngã vào những con đường sai trái

15:56 17 tháng 12, 2018 Reply

Bây giờ giới trẻ chơi bời lêu lổng, nhiều tiền, được bố mẹ cho không dùng đúng mục đích, toàn ăn chơi chác táng. Thả mình vào những cuộc đua, cuộc chơi bất tận. Khi họ đã sa ngã, đã sai lầm, nhận ra lỗi lầm thì cũng đã quá muộn để làm lại cuộc đời rồi.

18:41 17 tháng 12, 2018 Reply

Chúng ta sống trong một thời buổi hỗn loạn giá trị như thế này thì đúng là hoang mang thật, giới trẻ coi thường tính mạng, chỉ quan tâm đến vui chơi, cho sướng cái bản thân mà không nghĩ đến hậu quả khôn lường sau này phải gánh chịu.

21:16 17 tháng 12, 2018 Reply

Vấn nạn này ngày càng gia tăng do sự tiếp xúc và sự thiếu hiểu biết của thế hệ trẻ ngày càng nhiều. Chính vì vậy nếu không có sự vào cuộc cho việc giải quyết vấn đề này thì sẽ còn có những vụ án đau thương không may xảy ra!

21:16 17 tháng 12, 2018 Reply

Cảm giác giới trẻ bây giờ họ không mấy trân trọng cuộc sống hiện tại họ đang có. Đam mê thì không cấm nhưng để đánh đổi cuộc sống cha mẹ ban cho vào mấy trò chơi mạo hiểm đó thật chẳng đáng mà.

23:48 17 tháng 12, 2018 Reply

Thật là đáng buồn với những thực trạng như thế này khi giới trẻ sống càng ngày càng hoang dại,không có định hướng khi vào đại học ăn chơi lêu lổng nhậu nhẹt là chủ yếu chứ chả chú trọng vào việc học là mấy,thật đáng lo ngại quá đi.

23:51 17 tháng 12, 2018 Reply

Chứng kiến và đọc những dòng tin này thực sự cảm thấy lo lắng cho một tương lai của giới trẻ bây giờ,học hành không tập trung làm việc cũng kém,mong rằng trong thời gian tới bộ giáo dục sẽ có những định hướng rõ ràng hơn cho sinh viên.

20:23 25 tháng 12, 2018 Reply

bài viết tuy viết cách đây khá lâu nhưng phần nào cũng đả phản ánh nên thực trạng một bộ phận nhỏ thanh niên sống buông thả trong xu thế toàn cầu hóa.Cảm giác giới trẻ bây giờ họ không mấy trân trọng cuộc sống hiện tại họ đang có. Đam mê thì không cấm nhưng để đánh đổi cuộc sống cha mẹ ban cho vào mấy trò chơi mạo hiểm đó thật chẳng đáng mà..

20:34 25 tháng 12, 2018 Reply

Mà thay vào đó là thả mình vào những cuộc chơi vô bổ, chẳng ai quản lý nổi. Đua đòi theo bạn bè. bố mẹ thì bỏ bê con cái tập trung mải làm ăn. Rốt cuộc thì cũng chỉ là trò mua vui cho xã hội, nhận ra lỗi lầm thì cũng đã quá muộn để làm lại cuộc đời rồi.

19:27 26 tháng 12, 2018 Reply

Bây giờ giới trẻ chơi bời lêu lổng, nhiều tiền, được bố mẹ cho không dùng đúng mục đích, toàn ăn chơi chác táng, Đua đòi theo bạn bè. bố mẹ thì bỏ bê con cái tập trung mải làm ăn. Rốt cuộc thì cũng chỉ là trò mua vui cho xã hội, Đam mê thì không cấm nhưng để đánh đổi cuộc sống cha mẹ ban cho vào mấy trò chơi mạo hiểm đó thật chẳng đáng mà.

20:38 26 tháng 12, 2018 Reply

Sống trong một thời buổi hỗn loạn giá trị như thế này thì đúng là hoang mang thật, giới trẻ coi thường tính mạng, chỉ quan tâm đến vui chơi, cái gì mà là đam mê chứ Đam mê thì không cấm nhưng để đánh đổi cuộc sống cha mẹ ban cho vào mấy trò chơi mạo hiểm đó thật chẳng đáng mà.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!